Φιλόδοξο σχέδιο αποτροπής του λιώσιμου ενός παγετώνα που απειλεί με πλανητική καταστροφή.
Ο γιγάντιος παγετώνας Thwaites στη Δυτική Ανταρκτική που είναι περισσότερος γνωστός ως «Παγετώνας της Αποκάλυψης» αφού πιθανή κατάρρευση του θα προκαλέσει μια αλυσιδωτή περιβαλλοντική καταστροφή. Διεθνής ερευνητική ομάδα προτείνει ένα τρόπο προστασίας του παγετώνα που μοιάζει με σενάριο χολιγουντιανής ταινίας.
Ο Thwaites έχει έκταση 192 χιλιάδες τετραγωνικά χλμ. όσο δηλαδή η Βρετανία ή η πολιτεία της Φλόριντα στις ΗΠΑ. Έχει διαπιστωθεί ότι ο παγετώνας λιώνει και μάλιστα με ταχύ ρυθμό προκαλώντας ανησυχία. Γίνονται συνεχείς μελέτες και παρατηρήσεις του Thwaites με επίγεια, εναέρια και δορυφορικά μέσα και όργανα. Οι πιο πρόσφατες μελέτες ανέφεραν ότι σε περίπτωση που ο Thwaites λιώσει θα αρχίσει να αυξάνεται η στάθμη της θάλασσας ενώ ταυτόχρονα θα αποσταθεροποιήσει και θα συμπαρασύρει μαζί του και τους γειτονικούς του παγετώνες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που έχουν γίνει αν ο παγετώνας λιώσει η στάθμη της θάλασσας σε παγκόσμιο επίπεδο μπορεί να αυξηθεί από μισό ως δύο μέτρα κάτι που σημαίνει ότι πολλές νησιωτικές και παράκτιες περιοχές θα βρεθούν κάτω από το νερό με καταστροφικές φυσικά συνέπειες για το περιβάλλον αλλά και ανυπολόγιστη ανθρωπιστική καταστροφή.
Η ερευνητική ομάδα προτείνει την κατασκευή ενός τείχους ύψους 150 μέτρων και μήκους 80 χιλιομέτρων το οποίο θα εκτείνεται κατά μήκος του θαλάσσιου πυθμένα σε βάθος 650 μέτρων κάτω από την επιφάνεια. Το τείχος ονομάζεται Seabed Curtain και σύμφωνα με τους ερευνητές θα μπορούσε να σταματήσει την υποχώρηση του παγετώνα και να αποτρέψει τις καταστροφικές συνέπειες του.
Το φαινόμενο
Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι η κύρια αιτία της υποχώρησής του παγετώνα είναι ένα ρεύμα θερμού νερού που εισχωρεί στο κενό μεταξύ του παγετώνα και της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας λιώνοντας τον πάγο από κάτω. Το Seabed Curtain θα αγκυροβοληθεί μπροστά από τα πιο ευάλωτα σημεία του παγετώνα εμποδίζοντας αυτό το θερμό ρεύμα να φτάσει στον πάγο.
Παρότι το κόστος ενδέχεται να ξεπεράσει τα 80 δισεκατομμύρια δολάρια οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι είναι μικρό σε σύγκριση με τις ζημιές που θα μπορούσε να αποτρέψει. Η ιδέα είναι ακόμη σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης και ο τελικός σχεδιασμός δεν έχει οριστικοποιηθεί. Το βασικό πλάνο προβλέπει τη χρήση ενισχυμένου υφάσματος εφελκυσμού (τεντώματος) το οποίο θα συγκρατείται από πλωτά στοιχεία και θα αγκυρώνεται στον βυθό με βαριά θεμέλια. Θα εκτείνεται γύρω από τον παγετώνα σαν ένα γιγαντιαίο ανεμοφράγμα παραλίας εμποδίζοντας την είσοδο θερμού νερού και παγιδεύοντας το ψυχρό νερό κοντά στον πάγο.
Σε ένα πιθανό σχέδιο η κατασκευή θα είναι ενιαία ενώ άλλες προτάσεις προβλέπουν πολλαπλά τμηματικά κομμάτια ώστε να μην λειτουργεί σαν τεράστιο αλεξίπτωτο κάτω από το νερό. Πρώιμες προσομοιώσεις από παγετωνολόγους έδειξαν ότι αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να μειώσει το λιώσιμο των παγετώνων έως και δέκα φορές σε ορισμένες περιοχές. Ωστόσο δεν έχει δοκιμαστεί στην πράξη και οι ερευνητές δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα αν θα λειτουργήσει ή ποιες θα είναι οι συνέπειες.
Η δοκιμή
Για να μάθει περισσότερα η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να εγκαταστήσει ένα δοκιμαστικό τμήμα μήκους 150 μέτρων και ύψους 40 μέτρων στο φιόρδ Ramfjorden στη Νορβηγία. Παράλληλα, διεξάγουν οικολογική μελέτη στο φιόρδ Mijenfjorden στο Σβάλμπαρντ. Η Μαριάνε Χάγκεν συν-επικεφαλής του Seabed Curtain Project και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, δήλωσε ότι αν είναι δυνατόν να εμποδιστεί μια μεγάλη αύξηση της στάθμης της θάλασσας με μία στοχευμένη παρέμβαση αξίζει να διερευνηθεί.
Ωστόσο το σχέδιο δεν στερείται επικριτών. Ορισμένοι επιστήμονες το χαρακτηρίζουν «αντιπερισπασμό» από την ουσιαστική ανάγκη μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Σε μελέτη από ερευνητές από το Monash University αναφέρεται ότι μια τέτοιους είδους παρέμβαση ενδέχεται να προκαλέσει εγγενείς περιβαλλοντικές ζημιές και ίσως να μην μπορεί να υλοποιηθεί στην απαραίτητη κλίμακα και ταχύτητα για να αντιμετωπιστεί έγκαιρα το πρόβλημα.
