Μπορεί η Αμερική να ανοίγει τις πόρτες της σε ξένους βιομηχανικούς κολοσσούς, χωρίς να ρισκάρει την ίδια της τη βιομηχανική βάση;
Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ καλούσε ξένους ομίλους να επενδύσουν σε εργοστάσια στις ΗΠΑ, το μήνυμα ήταν σαφές: περισσότερες θέσεις εργασίας, λιγότερη αποβιομηχάνιση, αναβίωση της Ζώνης της Σκουριάς.
Η περίπτωση όμως της κινεζικής Fuyao στο Οχάιο δείχνει την άλλη πλευρά αυτής της στρατηγικής. Η Wall Street Journal παρουσιάζει σε αναλυτικό ρεπορτάζ τι συμβαίνει όταν ο επενδυτής είναι ο ισχυρότερος παγκόσμιος ανταγωνιστής και οι τοπικές βιομηχανίες δεν μπορούν να αντέξουν τον ανταγωνισμό.
Το σωσίβιο που έγινε απειλή
Όταν η κινεζική Fuyao, κολοσσός στην κατασκευή γυαλιού για αυτοκίνητα, αγόρασε πριν από μια δεκαετία ένα κλειστό εργοστάσιο της General Motors στο Μορέιν του Οχάιο, η υποδοχή ήταν θερμή, αφού σώθηκαν εκατοντάδες θέσεις εργασίας.
Πολιτειακές και ομοσπονδιακές αρχές χαιρέτισαν την επένδυση, η οποία επιδοτήθηκε και από τους φορολογούμενους, ως σύμβολο επιστροφής της βιομηχανίας στην καρδιά της Αμερικής.
Σήμερα, το κλίμα έχει αλλάξει. Ανταγωνιστές της Fuyao προειδοποιούν ότι η παρουσία της απειλεί άμεσα εκατοντάδες θέσεις εργασίας.
Η Vitro, εταιρεία με εργοστάσιο στο Crestline του Οχάιο από τη δεκαετία του 1950, εξετάζει εδώ και μήνες το ενδεχόμενο κλεισίματος. Από το 2019 έχει ήδη κλείσει τρεις μονάδες σε Πενσιλβάνια, Μίσιγκαν και Ιντιάνα, αποδίδοντας τις αποφάσεις αυτές, σε μεγάλο βαθμό, στον κινεζικό ανταγωνισμό.
«Δεν μπορούμε να τους ανταγωνιστούμε στις τιμές»
Στελέχη της Vitro που μίλησαν στη WSJ υποστηρίζουν ότι, παρά τις επενδύσεις σε εξοπλισμό και τις περικοπές κόστους, αδυνατούν να φτάσουν τις τιμές της Fuyao, οι οποίες εκτιμάται ότι είναι κατά περίπου 10% χαμηλότερες.
Η κινεζική εταιρεία προμηθεύει πλέον μεγάλους αμερικανικούς ομίλους όπως GM, Ford και Stellantis.
Κατά την εταιρεία, το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και στρατηγικό: η είσοδος κινεζικών επιχειρήσεων στην αμερικανική παραγωγή, λένε, απειλεί κρίσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες και ολόκληρες κοινότητες που εξαρτώνται από τη βιομηχανία.
Έρευνες, καταγγελίες και εθνική ασφάλεια
Οι ανησυχίες έφτασαν μέχρι την Ουάσιγκτον, μετά από ομοσπονδιακή έφοδο στο εργοστάσιο της Fuyao το 2024. Οι αμερικανικές αρχές κατηγορούν δίκτυο εταιρειών στο Οχάιο ότι διευκόλυνε την απασχόληση εργαζομένων χωρίς νόμιμα έγγραφα.
Η Fuyao αρνείται κάθε παρανομία, επιμένοντας ότι όλοι οι εργαζόμενοι στο εργοστάσιό της είναι νόμιμοι και ότι η έρευνα αφορά προμηθευτές της.
Στο Κογκρέσο και σε ορισμένες ομοσπονδιακές υπηρεσίες, ωστόσο, η υπόθεση έχει πυροδοτήσει ευρύτερη συζήτηση για την εθνική ασφάλεια: κατά πόσο η Κίνα μπορεί, μέσω επενδύσεων εντός ΗΠΑ, να αποδυναμώσει κρίσιμους βιομηχανικούς κλάδους.
Οι εργαζόμενοι στη μέση
Στο Κρέστλαϊν, μια μικρή πόλη 4.500 κατοίκων, ο φόβος είναι διάχυτος. Για εργαζόμενους όπως η Σάντρα Τζάρβις, μητέρα δύο παιδιών, το εργοστάσιο δεν είναι απλώς δουλειά αλλά σταθερότητα, κοινότητα, μέλλον. «Υπάρχουν οικογένειες με μικρά παιδιά που ζουν από αυτούς τους μισθούς», λέει. «Όλα αυτά μπορεί να χαθούν».
Πολλοί εργαζόμενοι δηλώνουν υποστηρικτές του Τραμπ και της ατζέντας του για την αναβίωση της αμερικανικής βιομηχανίας.
Όμως δυσκολεύονται να καταλάβουν γιατί το κράτος άνοιξε την πόρτα σε έναν κινεζικό κολοσσό, χωρίς – όπως λένε – να προσφέρει αντίστοιχη στήριξη στις παλιές αμερικανικές μονάδες.
Το δίλημμα της πολιτικής Τραμπ
Η κυβέρνηση επιμένει ότι θέλει ξένες επενδύσεις, χωρίς να υπονομεύεται η εθνική και οικονομική ασφάλεια.
Παράλληλα, εξετάζονται πιο αυστηροί έλεγχοι σε κινεζικές επενδύσεις σε ευαίσθητους τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, ο χάλυβας και τα κρίσιμα μέταλλα.
Ο ίδιος ο Τραμπ, πάντως, έχει δηλώσει ότι καλωσορίζει κινεζικές επενδύσεις στις ΗΠΑ, ακόμη και σε κλάδους που προστατεύει με δασμούς. Το αποτέλεσμα είναι ένα θολό μήνυμα: επενδύστε, αλλά μην καταστρέψετε όσους ήδη παράγουν.
Ένα προειδοποιητικό παράδειγμα
Η Fuyao επισημαίνει ότι η επιτυχία της οφείλεται στην τεχνογνωσία, την ποιότητα και τις οικονομίες κλίμακας. Οι επικριτές της βλέπουν ένα διαφορετικό μοντέλο: «εσωτερικό dumping», με χαμηλές τιμές που στραγγαλίζουν τον ανταγωνισμό.
Όπως σχολιάζει η WSJ, όποια ερμηνεία κι αν επικρατήσει, το εργοστάσιο του Οχάιο έχει μετατραπεί σε σύμβολο ενός ευρύτερου ερωτήματος: μπορεί η Αμερική να ανοίγει τις πόρτες της σε ξένους βιομηχανικούς κολοσσούς, χωρίς να ρισκάρει την ίδια της τη βιομηχανική βάση;
