Μια σύνθετη και δύσκολη ερευνητική αποστολή θα προσπαθήσει να τρυπήσει το γιγάντιο παγετώνα της Ανταρκτικής για να συλλέξει πολύτιμα δεδομένα.
Επιστήμονες ετοιμάζονται να τρυπήσουν το πιο απρόσιτο και λιγότερο κατανοητό τμήμα του γιγάντιου παγετώνα Thwaites στη Δυτική Ανταρκτική που είναι περισσότερος γνωστός ως «Παγετώνας της Αποκάλυψης» αφού πιθανή κατάρρευση του θα προκαλέσει μια αλυσιδωτή καταστροφή αυξάνοντας από την μια πλευρά την στάθμη της θάλασσας ενώ ταυτόχρονα θα αποσταθεροποιήσει και θα συμπαρασύρει μαζί του και τους γειτονικούς του παγετώνες.
Ο Thwaites έχει έκταση 192 χιλιάδες τετραγωνικά χλμ. όσο δηλαδή η Βρετανία ή η πολιτεία της Φλόριντα στις ΗΠΑ. Έχει διαπιστωθεί ότι ο παγετώνας λιώνει και μάλιστα με ταχύ ρυθμό προκαλώντας ανησυχία. Γίνονται συνεχείς μελέτες και παρατηρήσεις του Thwaites με επίγεια, εναέρια και δορυφορικά μέσα και όργανα. Οι πιο πρόσφατες μελέτες ανέφεραν ότι σε περίπτωση που ο Thwaites λιώσει η στάθμη της θάλασσας σε παγκόσμιο επίπεδο μπορεί να αυξηθεί από μισό ως δύο μέτρα κάτι που σημαίνει ότι πολλές νησιωτικές και παράκτιες περιοχές θα βρεθούν κάτω από το νερό με καταστροφικές φυσικά συνέπειες για το περιβάλλον αλλά και ανυπολόγιστη ανθρωπιστική καταστροφή.
Παρά τη σημασία του πολύ λίγα είναι γνωστά για τις ωκεάνιες διεργασίες που προκαλούν το λιώσιμο του πάγου από κάτω. Ερευνητές από το Κορεατικό Ινστιτούτο Πολικής Έρευνας και τη Βρετανική Αποστολή της Ανταρκτικής (BAS), την παλαιότερη και πιο οργανωμένη ερευνητική αποστολή στην Ανταρκτική, θα χρησιμοποιήσουν ζεστό νερό για να διαπεράσουν τον πάγο και να τοποθετήσουν όργανα σε ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία του παγετώνα. Ελπίζουν ότι αυτό θα βοηθήσει να αποκαλυφθεί με ακρίβεια πώς λιώνει ο παγετώνας από κάτω πριν να είναι πολύ αργά.
«Αυτός είναι ένας από τους πιο σημαντικούς και ασταθείς παγετώνες στον πλανήτη και επιτέλους μπορούμε να δούμε τι συμβαίνει εκεί όπου έχει τη μεγαλύτερη σημασία», δήλωσε ο δρ Πίτερ Ντέιβις, φυσικός ωκεανογράφος της BAS.
Οι ρωγμές και το σχέδιο
Αν και η BAS μελετά τον παγετώνα Thwaites από το 2018 το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας μέχρι σήμερα είχε επικεντρωθεί στα πιο σταθερά τμήματά του. Ο κύριος κορμός του παγετώνα είναι γεμάτος επικίνδυνες ρωγμές, γεγονός που καθιστούσε την εξερεύνηση του ιδιαίτερα δύσκολη μέχρι τώρα.
Για να φτάσει σε αυτή την ανεξερεύνητη περιοχή η αποστολή απέπλευσε από τη Νέα Ζηλανδία με το ερευνητικό πλοίο RV Araon, σε ένα ταξίδι τριών εβδομάδων προς τον παγετώνα Thwaites. Πριν οι επιστήμονες πατήσουν οι ίδιοι στον πάγο έστειλαν ένα τηλεκατευθυνόμενο όχημα για να σαρώσει το τοπίο και να εντοπίσει κρυφές ρωγμές κάτω από την επιφάνεια. Αφού το όχημα καθόρισε ένα ασφαλές σημείο η ομάδα πέταξε εκεί με ελικόπτερο σε απόσταση περίπου 18 μιλίων με περισσότερα από 40 δρομολόγια να απαιτούνται για τη μεταφορά όλου του εξοπλισμού.
Τώρα οι επιστήμονες έχουν μόλις δύο εβδομάδες για να ολοκληρώσουν την αποστολή διάτρησης στη γραμμή πρόσφυσης, το σημείο όπου ο παγετώνας αποκολλάται από τον βυθό και μετατρέπεται σε πλωτή παγοκρηπίδα. Η ομάδα θα συλλέξει επίσης δείγματα ιζημάτων και νερού για να μάθει περισσότερα για το τι συνέβη στον παγετώνα Thwaites στο παρελθόν και τι συμβαίνει σήμερα.
«Αυτή είναι πολική επιστήμη στα άκρα. Κάναμε αυτό το επικό ταξίδι χωρίς καμία εγγύηση ότι θα καταφέρναμε καν να πατήσουμε στον πάγο οπότε το γεγονός ότι βρισκόμαστε τώρα στον παγετώνα και ετοιμαζόμαστε να αναπτύξουμε αυτά τα όργανα είναι απόδειξη των δεξιοτήτων και της εμπειρίας όλων όσοι συμμετείχαν από το Κορεατικό Ινστιτούτο Πολικής Έρευνας και τη Βρετανική Ανταρκτική Υπηρεσία» δήλωσε ο δρ Γουόν Σανγκ Λι, επικεφαλής της αποστολής από το Κορεατικό Ινστιτούτο Πολικής Έρευνας.
Η τεχνική
Η ομάδα σχεδιάζει να τρυπήσει έως και χίλια μέτρα μέσα στον πάγο χρησιμοποιώντας μια τεχνική που αναπτύχθηκε από τη BAS. Αυτή περιλαμβάνει τη θέρμανση νερού σε περίπου 90 βαθμούς Κελσίου και την άντλησή του υπό υψηλή πίεση μέσω ενός σωλήνα για να λιώσει ο πάγος. Έτσι θα δημιουργηθεί μια οπή με διάμετρο περίπου 30 εκατοστά μέσω της οποίας οι επιστήμονες θα μπορέσουν να εισαγάγουν τα όργανά τους για να συλλέξουν άμεσες μετρήσεις της θερμοκρασίας και των ρευμάτων του ωκεανού σε αυτό το σημείο.
Η ομάδα θα συλλέξει επίσης δείγματα ιζημάτων και νερού για να μάθει περισσότερα τόσο για το παρελθόν όσο και για το παρόν του παγετώνα Thwaites. Ωστόσο λόγω των παγωμένων συνθηκών η οπή θα παγώνει ξανά κάθε μία με δύο ημέρες πράγμα που σημαίνει ότι η διαδικασία θα πρέπει να επαναλαμβάνεται τακτικά.
«Αυτή είναι μια εξαιρετικά απαιτητική αποστολή. Για πρώτη φορά θα λαμβάνουμε δεδομένα καθημερινά από κάτω από την παγοκρηπίδα κοντά στη γραμμή πρόσφυσης. Θα παρακολουθούμε σχεδόν σε πραγματικό χρόνο τι κάνει το θερμό ωκεάνιο νερό στον πάγο σε βάθος χιλίων μέτρων κάτω από την επιφάνεια. Αυτό έγινε δυνατό μόλις πρόσφατα και είναι κρίσιμο για να κατανοήσουμε πόσο γρήγορα θα μπορούσε να ανέβει η στάθμη της θάλασσας» εξήγησε ο Δρ. Ντέιβις.
Παρότι όλα αυτά ακούγονται εξαιρετικά επικίνδυνα τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικά για την πρόβλεψη και την αποτροπή της μελλοντικής ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Σε όλο τον κόσμο εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε παράκτιες κοινότητες που κινδυνεύουν να βυθιστούν αν ο παγετώνας Thwaites καταρρεύσει.
«Τα δεδομένα που θα συλλεχθούν σε αυτή την αποστολή θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να βελτιώσουν τις προβλέψεις για το πόσο γρήγορα μπορεί να ανέβει η στάθμη της θάλασσας, δίνοντας στις κυβερνήσεις και τις κοινότητες περισσότερο χρόνο για να σχεδιάσουν και να προσαρμοστούν» κατέληξε η ερευνητική ομάδα.
