Επαναστατικός επαναπρογραμματισμός κυττάρων στα γόνατα.
Μια θεραπεία που μπλοκάρει μια πρωτεΐνη που σχετίζεται με τη γήρανση αποκατέστησε τον χόνδρο σε γηρασμένες και τραυματισμένες αρθρώσεις επαναπρογραμματίζοντας τα ήδη υπάρχοντα κύτταρα αντί να χρησιμοποιεί βλαστοκύτταρα.
Ερευνητές του της φημισμένης Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Στάνφορντ αναφέρουν ότι ο αποκλεισμός μιας πρωτεΐνης που συνδέεται με τη γήρανση μπορεί να αποκαταστήσει τον χόνδρο που φυσιολογικά φθείρεται στα γόνατα ηλικιωμένων ποντικών. Στη μελέτη, η ενέσιμη θεραπεία όχι μόνο αναδόμησε τον χόνδρο, αλλά και απέτρεψε την εμφάνιση αρθρίτιδας μετά από τραυματισμούς στο γόνατο παρόμοιους με ρήξεις πρόσθιου χιαστού συνδέσμου, οι οποίες είναι συχνές σε αθλητές και δραστήριους ενήλικες. Μια εκδοχή της ίδιας θεραπείας σε μορφή χαπιού δοκιμάζεται ήδη σε κλινικές δοκιμές για την αντιμετώπιση της μυϊκής αδυναμίας που σχετίζεται με τη γήρανση.
Ανθρώπινος ιστός γονάτου που συλλέχθηκε κατά τη διάρκεια επεμβάσεων αντικατάστασης άρθρωσης ανταποκρίθηκε επίσης θετικά στη θεραπεία. Τα δείγματα αυτά, τα οποία περιλαμβάνουν τόσο το υποστηρικτικό εξωκυττάριο πλέγμα της άρθρωσης όσο και τα χονδροκύτταρα που παράγουν χόνδρο, άρχισαν να σχηματίζουν νέο χόνδρο που λειτουργούσε φυσιολογικά.
Συνολικά, τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι ο χόνδρος που χάνεται λόγω γήρανσης ή αρθρίτιδας θα μπορούσε κάποτε να αποκατασταθεί με μια τοπική ένεση ή με από του στόματος φαρμακευτική αγωγή, ενδεχομένως εξαλείφοντας την ανάγκη για αντικατάσταση γόνατος ή ισχίου.
Στόχευση της ρίζας της οστεοαρθρίτιδας
Αντί να ανακουφίζει απλώς τα συμπτώματα, η θεραπεία δρα αντιμετωπίζοντας την υποκείμενη αιτία της οστεοαρθρίτιδας. Αυτή η εκφυλιστική πάθηση των αρθρώσεων επηρεάζει περίπου έναν στους πέντε ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες και προκαλεί άμεσο κόστος υγειονομικής περίθαλψης που εκτιμάται στα 65 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Σήμερα δεν υπάρχει διαθέσιμο φάρμακο που να μπορεί να σταματήσει ή να αναστρέψει τη νόσο, με αποτέλεσμα η διαχείριση του πόνου και η αντικατάσταση άρθρωσης να αποτελούν τις βασικές θεραπευτικές επιλογές.
Η θεραπεία στοχεύει μια πρωτεΐνη που ονομάζεται 15-PGDH, η οποία αυξάνεται με την ηλικία και κατατάσσεται στις λεγόμενες γεροένζυμες. Οι γεροένζυμες, που περιγράφηκαν για πρώτη φορά από την ίδια ερευνητική ομάδα το 2023, παίζουν κεντρικό ρόλο στη γήρανση, συμβάλλοντας στη σταδιακή μείωση της λειτουργίας των ιστών. Στα ποντίκια, η αύξηση των επιπέδων της 15-PGDH αποτελεί βασικό παράγοντα της απώλειας μυϊκής δύναμης που παρατηρείται με την ηλικία. Όταν οι επιστήμονες μπλοκάρουν αυτή την πρωτεΐνη με ένα μικρό μόριο, τα ηλικιωμένα ποντίκια εμφανίζουν αύξηση της μυϊκής μάζας και της αντοχής. Αντίθετα, όταν αναγκάζονται νεαρά ποντίκια να παράγουν 15-PGDH, οι μύες τους εξασθενούν και συρρικνώνονται. Η πρωτεΐνη έχει επίσης συνδεθεί με την αναγέννηση οστικών, νευρικών και αιμοποιητικών κυττάρων.
Σε αυτούς τους ιστούς, η επιδιόρθωση εξαρτάται από την ενεργοποίηση και εξειδίκευση ιστικών βλαστοκυττάρων. Ο χόνδρος όμως συμπεριφέρεται διαφορετικά. Αντί να βασίζεται σε βλαστοκύτταρα, τα χονδροκύτταρα αλλάζουν τη γονιδιακή τους δραστηριότητα με τρόπο που αποκαθιστά μια πιο νεανική κατάσταση, επιτρέποντας την αναγέννηση χωρίς τη συμμετοχή βλαστοκυττάρων.
«Αυτός είναι ένας νέος τρόπος αναγέννησης ενήλικων ιστών και έχει σημαντικές κλινικές προοπτικές για τη θεραπεία της αρθρίτιδας που οφείλεται στη γήρανση ή σε τραυματισμό», δήλωσε η Έλεν Μπλάου καθηγήτρια μικροβιολογίας και ανοσολογίας. «Αναζητούσαμε βλαστοκύτταρα, αλλά είναι ξεκάθαρο ότι δεν εμπλέκονται. Είναι πραγματικά πολύ συναρπαστικό».
