Τι αλλαγές φέρνει το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
Με έμφαση στην πρόληψη και την διαχείριση κινδύνων, το νέο νομοσχέδιο με τίτλο «Ενεργή μάχη» που φέρει την υπογραφή του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννη Κεφαλογιάννη, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τον μετασχηματισμό της εκπαίδευσης των Στελεχών του Πυροσβεστικού Σώματος που βρίσκονται μέρα νύχτα στην πρώτη γραμμή.
Ταυτόχρονα, στοχεύει στην ενίσχυση του Σώματος μέσω εκπαιδευτικών εργαλείων, σύγχρονων μέσων και υποδομών αλλά και νέες δυνατότητες για επιστημονική κατάρτιση καθιστώντας το ικανό να ανταποκρίνεται σε κάθε κρίση.
Όπως έχει επισημάνει ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στόχος της πολιτικής και πυροσβεστικής ηγεσίας είναι η επένδυση σε ένα ακόμη πιο λαμπρό μέλλον, που απαιτεί ένα Σώμα σύγχρονο, δυναμικό, ευέλικτο και αξιόπιστο όπως οι άνθρωποί του για μια Ελλάδα «πιο ασφαλή, πιο ανθεκτική πιο έτοιμη να σταθεί απέναντι σε κάθε πρόκληση, σε κάθε κίνδυνο, σε κάθε δοκιμασία.»
Άλλωστε η Ελλάδα λόγω και της γεωγραφικής της θέσης και με την κλιματική κρίση παρούσα, βρίσκεται πλέον στην πρώτη γραμμή της Πολιτικής Προστασίας και το νέο νομοσχέδιο «απαντά» με μια ολοκληρωμένη θεσμική και επιχειρησιακή τομή.
Αναβαθμίζεται η Πυροσβεστική Ακαδημία
Η μεγαλύτερη αλλαγή αφορά την Πυροσβεστική Ακαδημία η οποία αναβαθμίζεται σε μονοτμηματική σχολή.
Με άλλα λόγια, το σχέδιο νόμου αντιμετωπίζει το ζήτημα της αναβάθμισης της εκπαίδευσης και της ενίσχυσης υποστηρικτικών δομών στο Πυροσβεστικό Σώμα, ένα στοιχείο κρίσιμο για τη βιωσιμότητα όλων των αλλαγών που προωθούνται.
Στο πλαίσιο αυτό εισάγεται νέο «μοντέλο» οργάνωσης και διοίκησης με έμφαση στην ποιοτική εκπαίδευση, την έρευνα, τη διεθνοποίηση και τη στελέχωση με μέλη Διδακτικού-Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π.) σε κρίσιμα γνωστικά αντικείμενα όπως η διαχείριση κρίσεων, δασολογία, θερμοδυναμική και διάδοση της φλόγας, CBRN κίνδυνοι, δημόσιο και ποινικό δίκαιο.
Στόχος της πολιτικής ηγεσίας του ΥΚΚΠΠ είναι να εξελιχθεί η Πυροσβεστική Ακαδημία σε κόμβο αριστείας, που θα εκπαιδεύει στελέχη όχι μόνο στα παραδοσιακά αντικείμενα πυρόσβεσης, αλλά και στις νέες δεξιότητες που απαιτεί το σύγχρονο περιβάλλον (νέες τεχνολογίες, διαχείριση κρίσεων, επιστημονικές μέθοδοι διερεύνησης κ.λπ.).
Για τον λόγο αυτό η αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας στα πρότυπα διεθνών ιδρυμάτων θα καταστήσει το Σώμα ακόμα πιο επαγγελματικό και εξωστρεφές.
Μέχρι πρότινος, η έλλειψη πανεπιστημιακού επιπέδου εκπαιδευτικών προγραμμάτων περιόριζε το γνωστικό υπόβαθρο των στελεχών του Π.Σ., ιδιαίτερα σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης όπως η κλιματική κρίση, οι επικίνδυνες ύλες, οι τεχνολογικοί κίνδυνοι και η επιχειρησιακή ανάλυση, δεν πρόσφερε μεταπτυχιακά προγράμματα ούτε δυνατότητα εκπόνησης διδακτορικών διατριβών – σε αντίθεση με αντίστοιχες Ακαδημίες άλλων Σωμάτων (στρατιωτικές, αστυνομικές σχολές).
Επίσης, δεν διέθετε μόνιμο διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό: οι διδάσκοντες είναι αποσπασμένοι αξιωματικοί ή έκτακτοι συνεργάτες, γεγονός που δεν επιτρέπει τη δημιουργία συνεχούς ερευνητικής δραστηριότητας, χωρίς επαρκή έρευνα και χωρίς ενίσχυση της δια βίου μάθησης, το Π.Σ.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο και σε μία περίοδο που η αντιμετώπιση σύνθετων φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών απαιτεί εξειδικεύσεις το ακαδημαϊκό κενό στερούσε από το Σώμα στελέχη με διεπιστημονικές γνώσεις και προηγμένες δεξιότητες ανάλυσης.
Ως εκ τούτου έπρεπε να αναζητά συμβουλές από εξωτερικούς φορείς ή να «μαθαίνει στην πράξη», ορισμένες φορές με κόστος λαθών.
Σε στρατηγικό επίπεδο, η έλλειψη επιστημονικής έρευνας από την ίδια την Πυροσβεστική σημαίνει ότι δεν παράγει δικά της δεδομένα και μελέτες για να στηρίξει τεκμηριωμένα αιτήματα ή να εισηγηθεί νέες πολιτικές.
Κοινή εκπαίδευση και ασκήσεις
Παράλληλα, δεδομένης της έλλειψης κοινής εκπαίδευσης και ασκήσεων μεταξύ των φορέων, το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» προβλέπει τη δημιουργία μόνιμου Εθνικού Προγράμματος Εκπαίδευσης και Ασκήσεων στη διαχείριση καταστροφών, που θα περιλαμβάνει όλους τους κρίσιμους φορείς, με την Πυροσβεστική Ακαδημία να αποτελεί την «ραχοκοκαλιά» αυτού του εγχειρήματος όπως επίσης περιλαμβάνει ειδικές προβλέψεις (όπως η υποχρεωτική παρακολούθηση πιστοποιημένων προγραμμάτων της Ακαδημίας από προϊσταμένους νέων δομών, π.χ. Ανακριτικών Κλιμακίων) που θα διασφαλίζουν ότι η εκπαίδευση θα διατρέχει οριζόντια όλες τις νέες δομές.
Ταυτόχρονα, προβλέπει την επαναλειτουργία της Σχολής Αρχιπυροσβεστών μετά από σχεδόν 15 χρόνια παρέχοντας εκπαίδευση σε στελέχη της μεσαίας κλίμακας και ενισχύοντας τη συνολική διοικητική ικανότητα του Σώματος.
Εκπαίδευση πιλότων από το ΠΣ
Την ίδια στιγμή η ενίσχυση του Στόλου του ΠΣ με νέα εναέρια μέσα και αναβάθμιση των υφιστάμενων -μέσω και του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ»- απαιτεί ειδικευμένο προσωπικό.
Δεν αρκεί μόνο να υπάρχουν αξιόμαχα εναέρια μέσα αλλά μέσα τα οποία θα στελεχώνουν άρτια εκπαιδευμένα Στελέχη.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που παρουσίασε πρόσφατα ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης στην τελευταία αντιπυρική περίοδο επιχειρούσαν καθημερινά ογδόντα έως ογδόντα-πέντε (80 έως 85) αεροσκάφη και ελικόπτερα σε όλη τη χώρα, αριθμός αυξημένος κατά σαράντα έξι τοις εκατό (46%) σε σχέση με το 2019.
Παράλληλα, η εισαγωγή νέων τεχνολογιών – ιδίως Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ) – πολλαπλασίασε τις δυνατότητες επιτήρησης και έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιών (τα drones αυξήθηκαν από 40 σε 87 μονάδες).
Για τον λόγο αυτό, καθίσταται επιτακτική ανάγκη η δημιουργία μιας νέας Διεύθυνσης στο Αρχηγείο για τα διοικητικά, οργανωτικά, διαχειριστικά και υποστηρικτικά θέματα που ανακύπτουν, καθώς και την λειτουργική και οργανωτική αναβάθμιση της Υ.Ε.Μ.Π.Σ. που θα λειτουργεί ως «Σμηναρχία» της Διεύθυνσης Εναερίων Μέσων του Αρχηγείου Π.Σ, ενώ παράλληλα θα παρέχεται η δυνατότητα εκπαίδευσης πιλότων και μηχανικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων σε πυροσβεστικό προσωπικό γενικών καθηκόντων με πληρωμή του κόστους εκπαίδευσης από την Υπηρεσία.
Έτσι πλέον καθιερώνεται ενιαία δομή πέντε οργανικών μονάδων εντός της Υ.Ε.Μ.Π.Σ:
α) Τμήμα Επανδρωμένων Εναέριων Μέσων,
β) Τμήμα ΣμηΕΑ,
γ) Τμήμα Εκπαίδευσης/Τυποποίησης/Αξιολόγησης,
δ) Τμήμα Τεχνικής Υποστήριξης,
ε) Γραφείο Ασφάλειας Πτήσεων και Εδάφους. Έτσι, οι αρμοδιότητες εξορθολογίζονται και τα ΣμηΕΑ εντάσσονται θεσμικά στην υπηρεσία ως βασικό κομμάτι της αποστολής της.
Ως αποτέλεσμα, η νέα μορφή της υπηρεσίας ενισχύει την ικανότητα αποδοτικής κατανομής και αξιοποίησης των εναέριων μέσων, την ασφαλή λειτουργία τους και τη διαλειτουργική σύνδεση με τον ευρύτερο μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, συμπεριλαμβανομένων πλέον και των δράσεων πρόληψης.
Το νομοσχέδιο «Ενεργή μάχη» επιχειρεί μια ολοκληρωμένη θεσμική και επιχειρησιακή τομή.
Με επίκεντρο τον άνθρωπο, την επιστημονική γνώση και τη σύγχρονη επιχειρησιακή ετοιμότητα, επιχειρεί να καλύψει κενά στην εκπαίδευση, την έρευνα και τη διαλειτουργικότητα των φορέων.
Έτσι, η αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, η επαναλειτουργία της Σχολής Αρχιπυροσβεστών, η θεσμοθέτηση κοινών εκπαιδεύσεων, καθώς και η επένδυση σε εξειδικευμένο προσωπικό και νέες τεχνολογίες, αποτυπώνουν μια στρατηγική επιλογή πρόληψης και ετοιμότητας απέναντι σε ολοένα και πιο σύνθετους κινδύνους.
Όπως έχει επισημάνει ο ΥΠΚΚΠΠ Γιάννης Κεφαλογιάννης, «σε μια εποχή όπου η κλιματική κρίση εντείνει τη συχνότητα και την ένταση των καταστροφών, στόχος είναι μια Ελλάδα πιο έτοιμη να σταθεί απέναντι σε κάθε πρόκληση, σε κάθε κίνδυνο, σε κάθε δοκιμασία» και η «Ενεργή Μάχη» έρχεται να απαντήσει σε μία σειρά κρίσιμων ζητημάτων.
