Η Μέτε Φρεντέρικσεν έγινε το 2019 η νεότερη πρωθυπουργός στην ιστορία της Δανίας, ηγούμενη μιας κυβέρνησης μειοψηφίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, της ενεργειακής κρίσης λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και πλέον του μεταβαλλόμενου τοπίου ασφάλειας στην Ευρώπη.
Κάποτε αριστερή ιδεαλίστρια, πλέον εξαιρετικά ρεαλίστρια και πραγματίστρια και από τις ηγετικές φυσιογνωμίες της ηπείρου.
Τα τελευταία έξι χρόνια, η 48χρονη πρωθυπουργός της Δανίας έχει εξαγάγει αθόρυβα την εικόνα της σκληρής σοσιαλδημοκρατίας σε όλη την ήπειρο: ήτοι, σοσιαλδημοκρατική και «αριστερή» πολιτική πρόνοια, αλλά παράλληλα σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό και στην άμυνα.
Στο μεταναστευτικό δε, πολλοί επικριτές της έφτασαν να χαρακτηρίσουν την προσέγγισή της ως «απάνθρωπη». Το μοντέλο «κράτησης και απέλασης» της Δανίας – στο οποίο οι αιτούντες άσυλο βρίσκονται σε κέντρα κράτησης ενώ οι αιτήσεις τους διεκπεραιώνονται και απελαύνονται με συνοπτικές εάν απορριφθούν – έχει εμπνεύσει παρόμοιες προσπάθειες από το Ηνωμένο Βασίλειο έως την Ιταλία.
Καθώς η ΕΕ επανεξοπλίζεται, αυξάνει τις στρατιωτικές δαπάνες και υποστηρίζει την Ουκρανία με τις σχέσεις με τις ΗΠΑ σε τεντωμένο σχοινί, η Δανία της Φρεντέρικσεν δεσμεύθηκε να διαθέσει μεγαλύτερο μερίδιο του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της σε βοήθεια προς το Κίεβο από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ.
Ταυτόχρονα, η Φρέντερικσεν έχει αναδειχθεί ως ανεπίσημη εκπρόσωπος της ευρωπαϊκής αμυντικής ανεξαρτησίας, σύμφωνα με το Politico.
Η Δανή πρωθυπουργός, βρέθηκε ξαφνικά απέναντι στον Τραμπ, σε μια επικίνδυνη αντιπαράθεση για τη Γροιλανδία, με τον Αμερικανό πρόεδρο να λέει ευθέως ότι θέλει να την προσαρτήσει. Η στάση της Φρεντέρικσεν, της προσέδωσε μια αναπάντεχη αξιοπιστία, που άλλοι από κάποτε κραταιές δυνάμεις δεν έχουν (βλ. Μακρόν). Υπενθυμίζεται κιόλας ότι το όνομα της Φρεντέρικσεν είχε «παίξει» δυναμικά για την ηγεσία του ΝΑΤΟ.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υιοθέτησε την έκκληση της Φρέντερικσεν να καταστεί το μπλοκ πλήρως αυτοδύναμο στην άμυνα έως το 2030.
Η Δανία, κάποτε ένα από τα πιο ευρωσκεπτικιστικά μέλη του μπλοκ, τώρα υποστηρίζει την βαθύτερη ολοκλήρωση στην ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική – μια αξιοσημείωτη ανατροπή κατά τη θητεία της Φρέντερικσεν.
Η ανάληψη της εκ περιτροπής προεδρίας της ΕΕ τους τελευταίους έξι μήνες (σ.σ. από 1/1/2026 αναλαμβάνει η Κύπρος) έχει μόνο ενισχύσει την επιρροή της.
Η Μέτε Φρέντερικσεν έκανε κοινή προσπάθεια με άτομα όπως η Ιταλίδα Τζόρτζια Μελόνι, κατευθύνοντας τις συνομιλίες της ΕΕ για τη μετανάστευση περαιτέρω προς το δικό της μοντέλο. Έχει μάλιστα εμπλακεί στις ακανθώδεις διαπραγματεύσεις του μπλοκ για τον προϋπολογισμό, βάζοντας τις βάσεις για τις συνομιλίες μεταξύ της φον ντερ Λάιεν και της Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μετσόλα, τον Νοέμβριο.
Η Φρεντέρικσεν παρουσιάζει αξιοσημείωτη σταθερότητα στην πατρίδα της. Ως η μακροβιότερη κεντροαριστερή ηγέτιδα στην Ευρώπη, είναι επικεφαλής μιας κυβέρνησης συνασπισμού που έχει αποδειχθεί πιο ανθεκτική από εκείνη του Μακρόν (προφανώς) και λιγότερο πολύπλοκη από αυτή του Φρίντριχ Μερτς.
Σε αντίθεση με τον Ντόναλντ Τουσκ της Πολωνίας, δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσει έναν πρόεδρο που αντιτίθεται ανοιχτά στις πολιτικές της.
Βιζόν και εκλογές
Ωστόσο, η Φρέντερικσεν δεν είναι αήττητη – κάθε άλλο. Τον Νοέμβριο, το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της υπέστη μια συντριπτική ήττα στις τοπικές εκλογές, χάνοντας αρκετές πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Κοπεγχάγης, για πρώτη φορά από το 1938.
Η ήττα την ανάγκασε να αναγνωρίσει πιθανά προβλήματα στον τρόπο με τον οποίο το κόμμα διοικεί τους δήμους.
Οι εγχώριοι επικριτές αποδίδουν τα προβλήματα στην Φρέντερικσεν, καταγράφοντας λάθη που κυμαίνονται από την απόφασή της να θανατώσει ολόκληρο τον πληθυσμό των 17 εκατομμυρίων βιζόν της Δανίας για να αποτρέψει την εξάπλωση του Covid έως την αμφίβολη φυλάκιση ενός πρώην αρχηγού των μυστικών υπηρεσιών.
Παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει, το κόμμα της Φρέντερικσεν παραμένει το πιο δημοφιλές στη Δανία και οι προσδοκίες είναι ότι θα θέσει υποψηφιότητα στις εκλογές του 2026.
Καθώς η Δανία παραδίδει την προεδρία της ΕΕ στην Κύπρο, η Φρέντερικσεν αφήνει εκκρεμή ζητήματα: τις αδιέξοδες συνομιλίες διεύρυνσης της Ένωσης και φυσικά το Ουκρανικό – αλλά πόσο αυτό εξαρτιόταν κι από την ίδια; Ωστόσο, η επιρροή των πολιτικών της – αυστηρά σύνορα, στρατηγική αυτονομία και μια πιο αυτοδύναμη Ευρώπη – είναι πιθανό να διαρκέσει περισσότερο από την προεδρία της.
