Πίσω από τη φαινομενική ενότητα που προβάλλεται από το Κρεμλίνο, οι ισχυρότεροι επιχειρηματίες της Ρωσίας έχουν αρχίσει να στρέφουν το βλέμμα τους προς την περίοδο που θα ακολουθήσει την αποχώρηση του Βλαντίμιρ Πούτιν από την εξουσία. Παρά το γεγονός ότι ο Ρώσος πρόεδρος εξακολουθεί να διατηρεί τον απόλυτο έλεγχο, ένα μέρος των δισεκατομμυριούχων, οι οποίοι κάποτε διαδραμάτιζαν καθοριστικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις της χώρας, φαίνεται να αναζητά ενεργά τον ρόλο του στην επόμενη μέρα.
Η ρωσική οικονομική ελίτ, σύμφωνα με αναλύσεις, εργάζεται στο παρασκήνιο, αναπτύσσοντας προβληματισμούς σχετικά με το μέλλον της χώρας. Οι ολιγάρχες εξετάζουν το ενδεχόμενο να ανακτήσουν την πολιτική επιρροή που είχαν απωλέσει σταδιακά κατά τη διάρκεια της μακράς θητείας του Πούτιν στην ηγεσία.
Η αναζήτηση ρόλου στην μετά-Πούτιν εποχή
Οι ισχυρότεροι επιχειρηματίες της Ρωσίας, παρότι ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν διατηρεί τον απόλυτο έλεγχο της εξουσίας, αρχίζουν να στρέφουν το βλέμμα τους στην εποχή μετά τον ίδιο. Ορισμένοι από τους δισεκατομμυριούχους, οι οποίοι στο παρελθόν καθόριζαν σημαντικά τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα, φαίνεται πως αναζητούν ενεργά τον ρόλο τους στην επόμενη μέρα.
Αυτή η αναζήτηση εκδηλώνεται με προβληματισμούς για το μέλλον της Ρωσίας, με τους ολιγάρχες να εξετάζουν το ενδεχόμενο να ανακτήσουν την πολιτική επιρροή που είχαν απωλέσει κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Πούτιν. Η ρωσική οικονομική ελίτ δουλεύει στο παρασκήνιο, εκφράζοντας τις ανησυχίες της και τις προσδοκίες της για την πορεία της χώρας.
Μια «ιστορική πολιτική μετατόπιση»
Ο δημοσιογράφος του Economist, Αρκάντι Οστρόφσκι, ο οποίος είχε πρόσφατα την ευκαιρία να συνομιλήσει επί ώρες με έναν από τους πλουσιότερους ανθρώπους της Ρωσίας, εκτιμά ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια «ιστορική πολιτική μετατόπιση». Αυτή η μετατόπιση αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι οικονομικά ισχυροί αντιλαμβάνονται πλέον το μέλλον της χώρας.
Η εκτίμηση του Οστρόφσκι υποδηλώνει μια αλλαγή στην οπτική των επιχειρηματιών, οι οποίοι, ενώ στο παρελθόν ήταν στενά συνδεδεμένοι με το καθεστώς, τώρα φαίνεται να αναπτύσσουν διαφορετικές σκέψεις και προσανατολισμούς για την πορεία της Ρωσίας, πέρα από την τρέχουσα ηγεσία.
Η συνάντηση της 24ης Φεβρουαρίου 2022 στο Κρεμλίνο
Λίγες ώρες μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, συγκεκριμένα στις 24 Φεβρουαρίου 2022, ο Ρώσος πρόεδρος συγκέντρωσε στο Κρεμλίνο περισσότερους από 30 από τους πλουσιότερους επιχειρηματίες της χώρας. Η συνάντηση αυτή έλαβε χώρα σε μια τεράστια αίθουσα, όπου οι δισεκατομμυριούχοι κάθονταν στη μία πλευρά, φορώντας μάσκες λόγω της πανδημίας.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν βρισκόταν απέναντί τους, διατηρώντας μια μεγάλη απόσταση. Κατά τη διάρκεια αυτής της συνάντησης, ο Ρώσος πρόεδρος τους κάλεσε να παράσχουν τη στήριξή τους στην οικονομία και την παραγωγή της χώρας, ζητώντας ουσιαστικά τη συνδρομή τους στην πολεμική προσπάθεια που είχε ξεκινήσει.
Η σχέση Πούτιν και ολιγαρχών από το 2000
Η εικόνα της συνάντησης στο Κρεμλίνο αποτύπωνε με σαφήνεια τη σχέση που είχε διαμορφωθεί ανάμεσα στον Πούτιν και τους ολιγάρχες. Από την άνοδό του στην εξουσία το έτος 2000, ο Ρώσος πρόεδρος είχε περιορίσει δραστικά την επιρροή των επιχειρηματιών. Αυτοί οι επιχειρηματίες είχαν αποκτήσει τεράστια οικονομική και πολιτική δύναμη μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την εξάρτηση της ρωσικής επιχειρηματικής ελίτ από το Κρεμλίνο. Η διακυβέρνηση Πούτιν είχε διαμορφώσει ένα πλαίσιο όπου η επιχειρηματική δράση ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την υποστήριξη του κράτους.
Συνέπειες για τους επιχειρηματίες: Ανταμοιβές και κατασχέσεις
Η στάση των ολιγαρχών απέναντι στην εισβολή στην Ουκρανία είχε άμεσες συνέπειες για την περιουσία και τη θέση τους. Όσοι τόλμησαν να αμφισβητήσουν την εισβολή βρέθηκαν αντιμέτωποι με κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων, γεγονός που υπογράμμισε την αδιαλλαξία του καθεστώτος απέναντι σε κάθε μορφή διαφωνίας.
Αντιθέτως, οι επιχειρηματίες που επέδειξαν πίστη και υποστήριξη προς το καθεστώς ανταμείφθηκαν με προσοδοφόρες κρατικές συμβάσεις. Αυτή η πολιτική ενίσχυσε περαιτέρω τον έλεγχο του Κρεμλίνου επί της οικονομικής ελίτ, δημιουργώντας ένα σύστημα όπου η επιβίωση και η ευημερία των επιχειρηματιών εξαρτώνται από την αφοσίωσή τους στην τρέχουσα ηγεσία.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis