Σχεδόν πέντε χρόνια μετά την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία, η Ρωσία επιστρέφει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με το ίδιο ακριβώς αδιάλλακτο τελεσίγραφο που είχε θέσει λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, επαναφέροντας την ίδια την αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ασφάλειας στο επίκεντρο του γεωπολιτικού παζαριού. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της αμερικανικής εφημερίδας New York Times, ένα εμπιστευτικό ρωσικό έγγραφο («non-paper») με ημερομηνία 10 Νοεμβρίου, το οποίο διακινήθηκε στις κεκλεισμένων των θυρών συνομιλίες με τους απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, αποδεικνύει ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έχει κάνει ούτε βήμα πίσω από τους μαξιμαλιστικούς του στόχους, απαιτώντας την πλήρη αναδιάταξη των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη.
Η σκληρή αυτή γραμμή παρουσιάστηκε στις πρόσφατες τριμερείς επαφές ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας στο Άμπου Ντάμπι –τις πρώτες πρόσωπο με πρόσωπο από τον Φεβρουάριο– και επικυρώθηκε από τον ίδιο τον Ρώσο πρόεδρο κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς απεσταλμένους στη Μόσχα την Πέμπτη. Ενώ μπροστά στις κάμερες ο Κούσνερ έκανε λόγο για πρόοδο σε ζητήματα «μακροπρόθεσμης ασφάλειας», κεκλεισμένων των θυρών ο Πούτιν ξεκαθάρισε ότι η πρόταση του Δεκεμβρίου 2021 για υποχώρηση του ΝΑΤΟ εξακολουθεί να αντικατοπτρίζει «το όραμά μας για τους πυλώνες μιας αδιαίρετης αρχιτεκτονικής ασφαλείας», όπως μετέφερε ο σύμβουλος του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσακόφ. Μάλιστα, οι Ρώσοι αξιωματούχοι στο Άμπου Ντάμπι προέβαλαν ευθέως το «μοντέλο» του Ψυχρού Πολέμου και των διακριτών ζωνών επιρροής ΗΠΑ-ΕΣΣΔ ως πρότυπο για τη μεταπολεμική Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι εκείνη η διευθέτηση μείωνε τον κίνδυνο σύγκρουσης.
Όπως αποκαλύπτουν οι New York Times, το ανυπόγραφο ρωσικό κείμενο όχι μόνο επαναλαμβάνει λέξη προς λέξη τις αξιώσεις του 2021, αλλά σε ορισμένα σημεία σκληραίνει ακόμη περισσότερο τη στάση της Μόσχας, θέτοντας τρεις αδιαπραγμάτευτους όρους.
Πρώτον, απαιτεί από το ΝΑΤΟ να αποσύρει τα στρατεύματα και τις βάσεις του στα σύνορα του 1997, αφήνοντας ουσιαστικά ανοχύρωτες χώρες όπως η Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής, και να αποκλείσει κάθε περαιτέρω διεύρυνση ή «οποιαδήποτε στρατιωτική δραστηριότητα» στην Ουκρανία, την «Ανατολική Ευρώπη, στον Νότιο Καύκασο και στην Κεντρική Ασία». Δεύτερον, πέρα από τον τερματισμό του αμερικανικού «πυρηνικού διαμοιρασμού», αξιώνει πλέον και από τη Γαλλία και τη Βρετανία να αποκλείσουν το ενδεχόμενο χρήσης των δικών τους πυρηνικών όπλων για την προστασία άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Τρίτον, επιδιώκει τον πλήρη στραγγαλισμό του Κιέβου, απαιτώντας τη διακοπή «της προμήθειας οποιουδήποτε τύπου δυτικών όπλων, στρατιωτικού εξοπλισμού και προϊόντων στην Ουκρανία» και θέτοντας ως όρο για την ένταξή της στην ΕΕ τη μη συμμετοχή της στην κοινή ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική.
Στο Άμπου Ντάμπι, ο Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Ευρώπης του ΝΑΤΟ (SACEUR), στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεβιτς, φέρεται να είχε έντονη αντιπαράθεση με Ρώσους αξιωματούχους πιέζοντάς τους να εξηγήσουν τις «ανησυχίες» τους, ενώ οι Αμερικανοί απεσταλμένοι τους προέτρεψαν να κοιτάξουν προς το μέλλον. Την ίδια ώρα, από το Δουβλίνο όπου μετέβησαν ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ για να ενημερώσουν τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ απέρριψε κατηγορηματικά το ρωσικό τελεσίγραφο, τονίζοντας ότι «η αποδοχή των όρων της Ρωσίας θα σήμαινε άμεση απειλή για την ασφάλεια της Πολωνίας» και προσθέτοντας πως «είναι σαφές ότι είναι απαράδεκτοι όχι μόνο για την Ουκρανία αλλά, πάνω απ’ όλα, για την Ευρώπη, και ασφαλώς για χώρες όπως η Πολωνία».
