Στη Νέα Υόρκη, μπροστά σε δημοσιογράφους και ανθρώπους της τεχνολογίας, ο Μπιλ Γκέιτς παρουσιάζει ένα προϊόν που ακόμη δεν υπάρχει παρά ως υπόσχεση.
Ονομάζεται Windows και φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι χρησιμοποιούν έναν υπολογιστή: αντί να πληκτρολογούν εντολές σε μια σκοτεινή οθόνη, θα μπορούν να βλέπουν επιλογές, να ανοίγουν προγράμματα και να κινούνται στην οθόνη με το ποντίκι.
Η ανακοίνωση γίνεται στις 10 Νοεμβρίου 1983. Η παρουσίαση της πρώτης έκδοσης, όμως, θα φτάσει στα καταστήματα δύο χρόνια αργότερα. Και η επιτυχία που θα μετατρέψει τα Windows σε κυρίαρχο λογισμικό δεν θα έρθει ούτε τότε. Θα χρειαστούν αναμονή, αποτυχίες και αρκετές ακόμη εκδόσεις μέχρι το φιλόδοξο σχέδιο της Microsoft να γίνει καθημερινότητα.
Ο υπολογιστής αρχίζει να δείχνει τον δρόμο
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο προσωπικός υπολογιστής παραμένει για τους περισσότερους ένα μηχάνημα δύσχρηστο, σχεδιασμένο για όσους γνωρίζουν τις σωστές εντολές και ξέρουν πώς να τις πληκτρολογήσουν. Η Microsoft έχει ήδη χτίσει την πορεία της γύρω από το λογισμικό για υπολογιστές, με το MS-DOS να αποτελεί το βασικό περιβάλλον λειτουργίας πολλών μηχανών.
Όμως, το μέλλον αρχίζει να παίρνει διαφορετική μορφή. Η Apple έχει παρουσιάσει τον υπολογιστή Lisa, με γραφικό περιβάλλον, εικονίδια, παράθυρα και ποντίκι. Η ιδέα δεν γεννιέται από το μηδέν: ερευνητές στο Xerox PARC έχουν πειραματιστεί με τέτοιες δυνατότητες ήδη από τη δεκαετία του 1970. Τώρα, όμως, η τεχνολογία περνά σταδιακά από τα ερευνητικά εργαστήρια σε εμπορικά προϊόντα.
Η Microsoft καταλαβαίνει ότι η μάχη για τον προσωπικό υπολογιστή δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος θα φτιάξει το ισχυρότερο μηχάνημα, αλλά και από το ποιος θα κάνει τη χρήση του απλούστερη.
Τα Windows σχεδιάζονται ως γραφικό περιβάλλον που θα λειτουργεί πάνω από το MS-DOS, δίνοντας στον χρήστη έναν πιο οικείο τρόπο να χειρίζεται τα προγράμματά του.
Μια υπόσχεση που μένει για καιρό στην οθόνη
Η ανακοίνωση προκαλεί προσδοκίες, αλλά η Microsoft δεν έχει ακόμη έτοιμο το προϊόν. Ο Γκέιτς υπόσχεται ότι τα Windows θα είναι διαθέσιμα σύντομα και η καθυστέρηση που ακολουθεί γίνεται μέρος της ιστορίας τους. Η τεχνολογία αποδεικνύεται πιο σύνθετη από όσο υπολογίζει η εταιρεία, ενώ η αγορά αλλάζει γρήγορα και ο ανταγωνισμός δεν περιμένει.
Στο μεταξύ, οι υπολογιστές με γραφικό περιβάλλον γίνονται όλο και πιο ορατοί. Το 1984, η Apple παρουσιάζει τον Macintosh, ο οποίος κάνει το ποντίκι και τα γραφικά στοιχεία πιο προσιτά στο ευρύ κοινό. Για τη Microsoft, η πίεση μεγαλώνει: έχει ήδη περιγράψει το μέλλον, αλλά πρέπει τώρα να αποδείξει ότι μπορεί και να το παραδώσει.
Στις 20 Νοεμβρίου 1985, τα Windows 1.0 κυκλοφορούν τελικά. Η πρώτη έκδοση επιτρέπει στον χρήστη να ανοίγει εφαρμογές, να χρησιμοποιεί μενού και να χειρίζεται βασικά εργαλεία, όπως το Paint, το Σημειωματάριο και την Αριθμομηχανή. Δεν είναι, όμως, το άλμα που θα μπορούσε να φανταστεί κανείς από την αρχική ανακοίνωση. Τα παράθυρα δεν επικαλύπτονται, οι δυνατότητες είναι περιορισμένες και το πρόγραμμα εξακολουθεί να βασίζεται στο MS-DOS.
Τα Windows δεν κατακτούν αμέσως την αγορά. Η πρώτη έκδοση χρησιμοποιείται, αλλά δεν μετατρέπεται σε κυρίαρχο πρότυπο. Η Microsoft έχει βάλει το θεμέλιο, όχι ακόμη το τελικό οικοδόμημα.
Η επιτυχία έρχεται με την τρίτη προσπάθεια
Η καμπή έρχεται το 1990, με τα Windows 3.0. Η νέα έκδοση αξιοποιεί καλύτερα τις δυνατότητες των υπολογιστών, βελτιώνει την εμφάνιση και τη λειτουργία τους και αποκτά ευρύτερη αποδοχή. Για πρώτη φορά, τα Windows δεν μοιάζουν απλώς με μια υπόσχεση που καθυστέρησε, αλλά με ένα περιβάλλον που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από εκατομμύρια ανθρώπους.
Ακολουθούν τα Windows 95, τα οποία φέρνουν στο προσκήνιο το μενού Έναρξη και τη γραμμή εργασιών, στοιχεία που θα καθορίσουν την εμπειρία χρήσης για χρόνια. Η κυκλοφορία τους συνοδεύεται από τεράστια διαφημιστική καμπάνια και εικόνες από ουρές έξω από καταστήματα. Ο προσωπικός υπολογιστής έχει πλέον περάσει από τα γραφεία των ειδικών στα σπίτια, στα σχολεία και στις μικρές επιχειρήσεις.
Η Microsoft δεν εφευρίσκει το γραφικό περιβάλλον ούτε το ποντίκι. Καταφέρνει, όμως, να τα συνδέσει με το οικοσύστημα των προσωπικών υπολογιστών που ήδη χρησιμοποιούν επιχειρήσεις και νοικοκυριά, και να τα εξελίξει σε ένα προϊόν μαζικής κλίμακας. Εκεί βρίσκεται το επιχειρηματικό της επίτευγμα: όχι στην υπόσχεση μιας ημέρας, αλλά στην επιμονή να μετατρέψει την υπόσχεση σε εργαλείο που μπορεί να φτάσει σχεδόν παντού.
Η 10η Νοεμβρίου 1983 δεν είναι, λοιπόν, η ημέρα που τα Windows αλλάζουν αμέσως τον κόσμο. Είναι η ημέρα που η Microsoft περιγράφει έναν διαφορετικό τρόπο να χρησιμοποιείς τον υπολογιστή. Για να γίνει πραγματικότητα, χρειάζονται δύο χρόνια μέχρι την πρώτη κυκλοφορία και ακόμη περισσότερος χρόνος μέχρι την καθιέρωση. Κάποιες φορές, η τεχνολογική επανάσταση αρχίζει με μια ανακοίνωση· το αν θα πετύχει, το αποφασίζουν όσα ακολουθούν.
