Αυτή η εξαιρετική νέα έκθεση για την απόπειρα ρωμαϊκής κατάκτησης της Καληδονίας είναι τόσο συναρπαστική που στο τέλος, θα είχα μείνει άναυδος με οποιοδήποτε αντικείμενο παρουσίαζε, όσο μονότονο κι αν ήταν. Ακόμα και ένας σωρός από 7.200 σιδερένια καρφιά από έναν πολύ μεγαλύτερο θησαυρό που πετάχτηκε σε ένα λάκκο, μετά την εγκατάλειψη ενός φρουρίου των λεγεωνάριων, υποδηλώνει τη δύναμη της στρατιωτικής μηχανής της Ρώμης – η οποία, παρ’ όλα αυτά, αποδείχθηκε ανίκανη να υποτάξει τον λαό βόρεια του Τείχους του Αδριανού.
Ωστόσο, υπάρχουν επίσης πολλά θεαματικά εκθέματα στην έκθεση στο Εθνικό Μουσείο της Σκωτίας στο Εδιμβούργο, συμπεριλαμβανομένης μιας χοντρής μεταλλικής αλυσίδας λαιμού, σαν αυτή που φορούσε ο κ. Τ στην ταινία «Η Ομάδα Α», και ενός χρυσού δαχτυλιδιού με τη μορφή ενός κουλουριασμένου φιδιού που ανακαλύφθηκε πρόσφατα από έναν ανιχνευτή μετάλλων. Δύο τελετουργικές μάσκες ιππικού, καθεμία από τις οποίες αντιπροσωπεύει το πρόσωπο μιας γυναικείας θεότητας, είναι εξαιρετικά παραδείγματα κλασικής γλυπτικής. Υποδηλώνουν επίσης ότι η παρενδυσία ήταν (περιστασιακά) αποδεκτή στο χώρο της παρέλασης ή κατά τη διάρκεια του κυνηγιού.
Όπως το θέτει η εισαγωγή, ίσως με μια δόση σοβινιστικού ζήλου, ο ρωμαϊκός στρατός προσπάθησε τρεις φορές να κατακτήσει τη Σκωτία (εν μέρει για να αποκτήσει επικερδή κοιτάσματα ορυκτών, σκλάβους και άγρια ζώα για το Κολοσσαίο) και «τρεις φορές απέτυχε». Η πρώτη εκστρατεία ξεκίνησε το 78 μ.Χ. υπό τον Ρωμαίο στρατηγό Αγρίκολα, ο βασικός ήρωας ενός βιβλίου – εγκώμιο του ιστορικού (και γαμπρού του) Τάκιτου, του οποίου η μονόπλευρη αφήγηση εξακολουθεί να διαμορφώνει τον τρόπο που βλέπουμε τη στιγμή αυτή, στην ιστορία του νησιού μας. Για ένα διάστημα, στα μέσα του 2ου αιώνα, οι Ρωμαίοι κατείχαν τη νότια και κεντρική Σκωτία. Μια τρίτη εκστρατεία ξεκίνησε το 208 μ.Χ. υπό τον Σεπτίμιο Σεβήρο, αλλά εξασθένησε τρία χρόνια αργότερα μετά τον θάνατο του αυτοκράτορα στην Υόρκη.
Επιδέξια, η έκθεση αντιτίθεται στα προκατειλημμένα ρωμαϊκά οράματα για τατουάζ βαρβάρους στις άγονες περιοχές πέρα από τα βορειότερα όρια της αυτοκρατορίας. Μια ενότητα εξετάζει πώς ήταν η ζωή στους οικισμούς που ξεπήδησαν γύρω από τα ρωμαϊκά οχυρά, καλύπτοντας τις ανάγκες των πλούσιων σε χρήματα στρατιωτών. Τα λεπτεπίλεπτα δερμάτινα παπούτσια αποκαλύπτουν ότι οι ντόπιοι, που τους αποκαλούσαν vikani (κάτοικοι της πόλης) μπορεί να είχαν άποψη για τη μόδα.
Η εκπομπή καταρρίπτει επίσης την ιδέα ότι τα ρωμαϊκά φρούρια σε όλη την περιοχή ήταν γεμάτα με επίλεκτους λεγεωνάριους από τη Μεσόγειο, που έτρεμαν στο κρύο. Στην πραγματικότητα, ο ρωμαϊκός στρατός βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε βοηθητικούς στρατιώτες, οι οποίοι προέρχονταν από κάθε γωνιά της αυτοκρατορίας.
Οι αξιωματικοί έπιναν ιταλικό κρασί υψηλής ποιότητας, έτρωγαν αιγυπτιακούς χουρμάδες και χρησιμοποιούσαν φανταχτερά επιτραπέζια σκεύη από μελανόλιθο (βασάλτη). Οι απλοί στρατιώτες έπρεπε να αρκούνται σε φθηνό κρασί από τη Γαλατία, το οποίο έφτανε σε τεράστια βαρέλια από έλατο και αγριόπευκο – το καθένα από τα οποία μπορούσε να χωρέσει 1.400 σύγχρονα μπουκάλια.
Προς το τέλος, ένα ζευγάρι βωμών από έναν ναό αφιερωμένο στον θεό Μίθρα – που ανακαλύφθηκε το 2010 κάτω από ένα κιόσκι κρίκετ ανατολικά του Εδιμβούργου – παρουσιάζεται δημόσια για πρώτη φορά. Μια λάμπα τοποθετημένη σε μια κοιλότητα στο πίσω μέρος ενός από αυτούς θα φώτιζε τα χαρακτηριστικά του θεού ήλιου, Σολ, που είναι σκαλισμένα στο μπροστινό μέρος – ένα μαγικό αποτέλεσμα που προσομοιώνεται λαμπρά από μια σύντομη προβολή. Σε αυτό το σημείο, σκεφτόμουν ήδη να επανεκπαιδευτώ ως αρχαιολόγος. Έτσι πρέπει να λέγεται η ιστορία.
