Μόλις ανακοινώθηκε το καλοκαίρι η απόκτηση του πλειοψηφικού πακέτου της κοινοπραξίας GSI από τη γαλλική Meridiam, η εφημερίδα «Εστία» προειδοποίησε για τις συνέπειες που μπορεί να έχει στη διαχείριση των εθνικών μας θεμάτων η ιδιωτικοποίηση της εξωτερικής μας πολιτικής.
- Του Μανώλη Κοττάκη
Σε δύο δημοσιεύματά μας θέσαμε το ζήτημα της επαπειλούμενης συνδιαχείρισης και συγκυριαρχίας του Αιγαίου, καθώς και της ανάθεσης της διπλωματικής εκπροσώπησης της Ελλάδας σε τρίτη χώρα, σύμφωνα με το μεγαλόπνοο σχέδιο του Μεγάρου Μαξίμου και του υπουργείου Εξωτερικών.
Eπισημάναμε, 19 Αυγούστου ήταν, ότι, σύμφωνα με αποκαλύψεις της «δημοκρατίας», η γαλλική εταιρία διεκδικεί μαζί με την τουρκική εταιρία Makyol τα δικαιώματα λειτουργίας δύο γεφυρών του Βοσπόρου, ενός αυτοκινητόδρομου και ενός εκτεταμένου δικτύου αυτοκινητοδρόμων, ενώ έχει πραγματοποιήσει μεγάλες επενδύσεις σε δημόσια τουρκικά νοσοκομεία και γενικότερα στο τουρκικό σύστημα υγείας. Με ποια λογική θα βάζαμε τον «λύκο» γαλλικό κράτος να φυλάξει τα πρόβατα; Κι όμως. Το πράξαμε. Η κυβέρνησή μας γέμει από πονηρούς.
Με πρώτο τον «αρχιπονηρίδη» κύριο υπουργό Εξωτερικών, που θεώρησε ότι η Τουρκία θα είναι χαλαρή με το καλώδιο εξαιτίας της γαλλικής εμπλοκής στην οικονομία της. Χθες, μετά το «Πρώτο Θέμα» και τον εξαίρετο Νίκο Μελέτη, άλλος ένας παλαιός και έμπειρος συνάδελφος, ο Δημήτρης Μηλάκας από το Pontiki.gr, επιβεβαίωσε με την αποκάλυψή του για τη ρηματική διακοίνωση την προσέγγισή μας. Η διακοίνωση αυτή που επεδόθη στην Αγκυρα αναφέρει μεταξύ άλλων επί λέξει το εξής: «Η Γαλλία δεν επιθυμεί να έχει οποιαδήποτε ανάμειξη (implication) σε θέματα που αφορούν κυριαρχικά δικαιώματα χωρών».
Σύμφωνα με το Pontiki.gr του Αντώνη Δελλατόλα, «η συγκεκριμένη διατύπωση αποτυπώνει την επιλογή του Παρισιού να κρατήσει αποστάσεις από τις ελληνοτουρκικές διαφορές για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην ανατολική Μεσόγειο, παρά τη στρατηγική συνεργασία της Γαλλίας με την Ελλάδα και την άμεση εμπλοκή της γαλλικής Nexans στο έργο.
Με άλλα λόγια, η Γαλλία δεν αμφισβητεί τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά αποφεύγει και να τοποθετηθεί υπέρ τους στο πλαίσιο της συγκεκριμένης διαδικασίας. Μια στάση που μπορεί να εξηγείται από την επιθυμία της να αποφύγει μια ελληνοτουρκική αντιπαράθεση, δημιουργεί όμως πολιτικές συνέπειες.
Κι αυτό γιατί η ουσία της υπόθεσης δεν περιορίζεται στο εάν η γαλλική διακοίνωση αποτελεί απλή ενημέρωση ή αίτημα άδειας προς την Τουρκία, όπως σπεύδει να διευκρινίσει η ελληνική κυβέρνηση. Αφορά κάτι σημαντικότερο: Κατά πόσο η Αγκυρα κατορθώνει, χωρίς να εξασφαλίσει νομική αναγνώριση των αξιώσεών της, να επιβάλει στην πράξη την παρουσία της ως αναγκαίου παράγοντα για τις δραστηριότητες στην ανατολική Μεσόγειο».
Και καταλήγει: «Η γαλλική ρηματική διακοίνωση έχει, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί αίτημα άδειας προς την Τουρκία. Κατά τη συνήθη διπλωματική πρακτική, μια τέτοια γνωστοποίηση περιλαμβάνει τα στοιχεία του πλοίου, τη φύση και τον χρόνο των εργασιών, καθώς και τις συντεταγμένες της περιοχής στην οποία πρόκειται να κινηθεί.
Η ελληνική κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι οι απαιτούμενες άδειες έχουν χορηγηθεί αποκλειστικά από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές και ότι καμία άδεια δεν ζητήθηκε από την Τουρκία. Πρόκειται για μια ουσιαστική νομική διάκριση, η οποία όμως δεν εξαντλεί την πολιτική διάσταση της υπόθεσης.
(…)
Η επιλογή του Παρισιού να δηλώσει ότι δεν επιθυμεί εμπλοκή σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια να αποφύγει οποιαδήποτε τοποθέτηση επί των αντικρουόμενων ελληνικών και τουρκικών διεκδικήσεων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Γαλλία αναγνωρίζει νομικά μια “γκρίζα ζώνη” ή ότι αποδέχεται τις τουρκικές αξιώσεις. Σημαίνει, ωστόσο, ότι επιλέγει να μην πάρει θέση στη συγκεκριμένη αντιπαράθεση, αφήνοντας το ζήτημα της θαλάσσιας δικαιοδοσίας έξω από τη διαδικασία ενημέρωσης. Και εδώ βρίσκεται το πολιτικά ευαίσθητο σημείο.
Η Τουρκία επιδιώκει συστηματικά να εμφανίζεται ως αναγκαίος συνομιλητής για κάθε δραστηριότητα στην ανατολική Μεσόγειο. Η έκδοση της τουρκικής αντι-NAVTEX, με την οποία απαιτεί τον συντονισμό των ερευνών με τις δικές της Αρχές, εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική.
Η γαλλική ενημέρωση, ακόμα και αν δεν αναγνωρίζει τουρκική δικαιοδοσία, προσφέρει στην Αγκυρα ένα επιχείρημα: ότι οι δραστηριότητες στην περιοχή δεν μπορούν να προχωρούν χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η τουρκική παρουσία και αντίδραση. Με άλλα λόγια, η Τουρκία δεν χρειάζεται κατ’ ανάγκην να εξασφαλίσει νομική αναγνώριση των αξιώσεών της για να επιδιώξει ένα πολιτικό αποτέλεσμα. Της αρκεί να καθιερώσει στην πράξη την προσδοκία ότι θα προηγείται συνεννόηση ή έστω επίσημη ενημέρωσή της.
Η νομική κατοχύρωση ενός δικαιώματος και η δυνατότητα ανεμπόδιστης άσκησής του δεν είναι πάντοτε το ίδιο πράγμα. Εάν μια χώρα καταφέρνει, με την απειλή αντίδρασης, να καταστήσει την παρουσία της αναπόφευκτο παράγοντα στον σχεδιασμό ενός διεθνούς έργου, αποκτά πολιτική επιρροή χωρίς να χρειάζεται να μεταβληθεί το ισχύον Διεθνές Δίκαιο.
(…)
Η ελληνική κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι το έργο προχωρά κανονικά και ότι η γαλλική διακοίνωση δεν δημιουργεί κανένα ζήτημα κυριαρχικών δικαιωμάτων. Απομένει, ωστόσο, να αποδειχθεί στην πράξη εάν η διαδικασία που επιλέχθηκε θα επιτρέψει την απρόσκοπτη πραγματοποίηση των ερευνών ή θα αποτελέσει προηγούμενο για αντίστοιχες τουρκικές απαιτήσεις στο μέλλον.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν το γαλλικό πλοίο θα αποπλεύσει από την Κρήτη και θα ολοκληρώσει τις εργασίες του, αλλά εάν, προκειμένου να πραγματοποιηθούν αυτές οι εργασίες, καθιερώνεται σταδιακά μια διπλωματική πρακτική που δίνει στην Τουρκία ρόλο σε δραστηριότητες για τις οποίες η Αθήνα υποστηρίζει ότι δεν έχει καμία αρμοδιότητα.
Διότι η πραγματική δοκιμασία για την ελληνική διπλωματία δεν είναι να αποδείξει ότι δεν ζητήθηκε τουρκική άδεια, αλλά να διασφαλίσει ότι η τουρκική ενημέρωση δεν θα μετατραπεί αύριο σε προϋπόθεση για την άσκηση ελληνικών δικαιωμάτων».
Προσυπογράφουμε.
