Ο καλύτερος Μποντ όλων των εποχών ή μια άχαρη προδοσία;

Η θητεία του Ντάνιελ Κρεγκ στον ρόλο του Μποντ

Μερικοί θαυμαστές μπορεί ακόμη και να αμφισβητήσουν αν το ίδιο το Casino Royale – σαφώς βασισμένο στη δράση σώμα με σώμα και τον ρεαλισμό των ταινιών Bourne – μοιάζει με μια πραγματική ταινία Bond. «Ναι και όχι», λέει ο John Rain, ο παρουσιαστής του κινηματογραφικού podcast Smersh Pod και συγγραφέας του Thunderbook, για τις ταινίες Bond. «Έχει την αίσθηση μιας ταινίας, αλλά μισώ που είναι μια «επανεκκίνηση» – όπως ήταν το στυλ εκείνη την εποχή – και νιώθω ότι έβαλε τη θητεία του σε μια γωνία. Μακάρι να συνέχιζαν απλώς με τον ίδιο τρόπο όπως πάντα. Νέος Bond, νέα πλοκή, ίδιος κόσμος».

Σε ένα νήμα στο Reddit σχετικά με το πώς το Casino Royale άλλαξε τη σειρά, ένας θαυμαστής την αποκάλεσε «την καλύτερη ταινία Bond όλων των εποχών», ενώ ένας άλλος είπε ότι «μετέτρεψε τις ταινίες Bond σε ένα διαφορετικό είδος ταινίας». Ένας θαυμαστής επιτέθηκε στην επιρροή της στις επόμενες ταινίες – την ιδέα ότι κάθε ταινία αφορούσε πλέον το τραύμα του Bond: «Είναι θυμωμένος, χωρίς γοητεία, χωρίς χαρά, αντιδραστικός σε όλη τη διαδρομή. Δεν γίνεται ποτέ ο Bond που ξέραμε».

Ο Ian Kinane από το Πανεπιστήμιο του Roehampton, συντάκτης του The International Journal of James Bond Studies, διαφωνεί. Το Casino Royale, λέει, είναι «μία από τις πιο σημαντικές ταινίες σε ολόκληρο τον κανόνα του Bond».

Κοιτάζοντας πίσω στις αρχές της δεκαετίας του 2000, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Bond χρειαζόταν το Casino Royale εκείνη την εποχή. Ο Pierce Brosnan είχε φέρει το μπαμ του χαρακτήρα στη δεκαετία του ’90 με το GoldenEye (1995), που καθόρισε την ταινία Cool Britannia, αλλά η εποχή του Brosnan έφτασε σε ένα ανόητο ναδίρ με την τέταρτη και τελευταία του εμφάνιση, το Die Another Day (2002), διαβόητη για το αόρατο αυτοκίνητό της και το τραγούδι της Madonna που παγώνει την ψυχή.

Η φόρμουλα είχε πάει πολύ μακριά, μπαίνοντας σε ένα βασίλειο ανοησίας στο οποίο ακόμη και ο Roger Moore θα είχε ανασηκώσει ένα αναιδές φρύδι. Οι παραγωγοί του Eon, Μπάρμπαρα Μπρόκολι και Μάικλ Τζ. Γουίλσον -κόρη και θετός γιος, αντίστοιχα του επί χρόνια εμπνευστή ταινιών Τζέιμς Τζέιμς, Άλμπερτ «Κάμπι» Μπρόκολι- αποφάσισαν ότι έπρεπε να κοιτάξουν πίσω για να προχωρήσουν οι ταινίες και στράφηκαν στο πρώτο μυθιστόρημα του Ίαν Φλέμινγκ για τον πράκτορα 007. Το Casino Royale, που εκδόθηκε το 1953, παρουσιάζει τον Μποντ να παίζει ένα παιχνίδι μπακαρά με υψηλά στοιχήματα εναντίον του ύποπτου Λε Σιφρ, ενός χρηματιστή για μια κομμουνιστική οργάνωση. Εν τω μεταξύ, ο 007 ερωτεύεται τη Βέσπερ Λιντ, η οποία αποδεικνύεται απρόθυμη προδότης και αυτοκτονεί.

Η αδιάκοπη ανάγκη για ιστορίες προέλευσης έχει γίνει έκτοτε η πληγή του Χόλιγουντ, αλλά είχε νόημα στο πλαίσιο του φυσικού κινηματογραφικού κύκλου ζωής του Μποντ. Πού και πού, ο Μποντ γίνεται άχρηστος και αυτοσαρκάζεται – όπως συνέβη με το “Die Another Day” – και λαμβάνει εντολές να επιστρέψει στα βασικά. Ή, στην περίπτωση του Casino Royale, πίσω στην αρχή.

Συνειδητοποιώντας ότι χρειαζόταν ένα νέο ξεκίνημα, ο Eon αντικατέστησε τον Μπρόσναν με τον Ντάνιελ Κρεγκ. Η επιλογή του για τον ρόλο συνάντησε αντίσταση από ορισμένους κύκλους του Τύπου και τους θαυμαστές του Μποντ – κυρίως επειδή ο Κρεγκ είχε ξανθά μαλλιά – αλλά ήταν μια εμπνευσμένη επιλογή. Γοητευτικός και βίαιος εξίσου, ο Κρεγκ ήταν ένας Μποντ ικανός για όλη τη δράση – και τις δολοφονίες – που απαιτούνταν για τη Βασίλισσα και τη χώρα. «Αντί να παρουσιάσει τον στιλβωμένο, πλήρως διαμορφωμένο 007 της κλασικής φόρμουλας, ρωτάει πώς ο Μποντ γίνεται Μποντ», λέει ο Κινέιν.

Η ταινία Casino Royale, που έκανε πρεμιέρα στις 14 Νοεμβρίου 2006, ήταν εκπληκτικά, αφοπλιστικά καλή. Όπως ακριβώς η GoldenEye είχε επανατοποθετήσει τον Bond για τη δεκαετία του ’90 («Ένας σεξιστής, μισογύνης δεινόσαυρος, ένα λείψανο του Ψυχρού Πολέμου», είπε η Judi Dench), ενώ παράλληλα απολάμβανε όλη τη διασκέδαση και τις χαρές της κλασικής ταινίας Bond, το Casino Royale αναβάθμισε τη σειρά για έναν κόσμο μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Ο Le Chiffre (Mads Mikkelsen) έγινε χρηματιστής για πολύ σύγχρονους τρομοκράτες, και η Vesper Lynd (Eva Green) αναδιαμορφώθηκε ως σύνδεσμος του υπουργείου Οικονομικών που χρηματοδοτεί το παιχνίδι με κάρτες του Bond (ανανεωμένο σε πόκερ), και της οποίας η κύρια ανησυχία είναι ότι σε περίπτωση που ο Bond χάσει, η βρετανική κυβέρνηση θα χρηματοδοτούσε ουσιαστικά την τρομοκρατία.

Από άποψη καθαρής κινηματογραφικής απόλαυσης, το Casino Royale ήταν επίσης μια κρίσιμη ανανέωση στο ύφος της ταινίας. Οι περισσότεροι θαυμαστές θα υποδείκνυαν την πρώιμη σκηνή δράσης με την αναρρίχηση σε γερανό, στην οποία ο Μποντ κυνηγάει έναν κατασκευαστή βομβών που τρέχει ελεύθερα (τον οποίο υποδύεται ο πρωτοπόρος του παρκούρ Σεμπαστιάν Φουκάν), ως τη στιγμή που αλλάζει τα δεδομένα – ένα τολμηρό, γεμάτο γκάζι και ίλιγγο σκηνικό. «Η στιγμή που ο Μποντ του Κρεγκ τρέχει κυριολεκτικά μέσα από έναν τοίχο αντί να αντιμετωπίσει αυτή την ανοησία του παρκούρ ήταν η στιγμή που με είχε κατακτήσει», παραδέχεται ο podcaster Ρέιν.

Αλλά όλα όσα πρέπει να ξέρετε για το Casino Royale και τι σκοπεύει να κάνει έρχονται ακόμη νωρίτερα – πριν εμφανιστεί το εξαιρετικό θέμα You Know My Name του Κρις Κορνέλ. Πράγματι, η σκηνή πριν από τον τίτλο του Casino Royale εγκαταλείπει το παραδοσιακό φεστιβάλ μεγάλων κόλπων δράσης και το αντικαθιστά με μια ασπρόμαυρη σκηνή που μας δείχνει πώς ο Μποντ κέρδισε το status του Double-O -μια ψυχρή δολοφονία και μια εξαντλητική αναδρομή στο παρελθόν με γροθιές- η οποία τελειώνει με μια ανατροπή στην περίφημη κάννη του όπλου. Είναι μια σαφής δήλωση πρόθεσης και η πρώτη από πολλές ανατροπές του Μποντ που διαπερνούν την ταινία. «Αυτό που είναι συναρπαστικό είναι ότι το Casino Royale δεν απορρίπτει τον τύπο τόσο πολύ όσο τον αναβάλλει», λέει ο Kinane. «Πολλά από τα γνωστά στοιχεία του Μποντ είναι παρόντα, αλλά σε εμβρυακή φάση».

Βλέπουμε πώς ο Μποντ αποκτά την πρώτη του Aston Martin DB5 – μια έκδοση χωρίς gadget που ο Μποντ κερδίζει σε ένα παιχνίδι πόκερ – και όταν τον ρωτούν αν θέλει το μαρτίνι της βότκας του χτυπημένο στο σέικερ ή απλά να το ανακατεύσουν, απαντά: «Μοιάζω να με ενδιαφέρει;» Και ο βαριά καμμένος βομβιστής που μπορεί να σκαρφαλώσει γερανούς δεν απέχει τόσο πολύ από τον μπάτλερ που πετάει ένα καπέλο σφαιριστή με ξυράφι στην κόχη του. Αυτά τα νεύματα στην παράδοση του Μποντ καταλήγουν στο τελευταίο, πιο ικανοποιητικό τροπάριο από όλα, καθώς ο Μποντ βγάζει τον κακό και τελικά λέει, “The name’s Bond, James Bond”, οπότε το κλασικό θέμα του Μποντ -που αιωρείται απαλά παντού- ξεσπά. Ο σκηνοθέτης Μάρτιν Κάμπελ είπε ότι αυτή η στιγμή ήταν «σαν οργασμός».

Ως αυτόνομη ταινία, το Casino Royale είναι τρομερό. Αλλά δημιούργησε ένα σχέδιο για αυτό που αναμφισβήτητα έγινε κάτι άλλο, καθώς το Craig’s Bond στράφηκε σε μια περιοχή που έμοιαζε με οποιοδήποτε παλιό franchise υπερπαραγωγής. Οι επόμενες ταινίες, που αναρτήθηκαν στο Casino Royale, ασχολήθηκαν με ασήμαντα ζητήματα όπως τα τόξα της ιστορίας και η ανάπτυξη χαρακτήρων – πράγματα που ήταν σε μεγάλο βαθμό κάτω από τον Μποντ τα περασμένα χρόνια.

Το Skyfall είναι το πιο ακραίο στις ταινίες μετά το Casino Royale, καθώς είναι μια θεραπεία για την ιστορία του Μποντ, σηματοδοτώντας την 50ή επέτειο της σειράς. Θα υποστήριζα ότι το Skyfall πήρε τα σωστά μαθήματα από το Casino Royale και έκανε κάτι παρόμοιο αντίστροφα: Το Casino Royale έπαιξε με τα στοιχεία του Bond. Το Skyfall τα επανέφερε στη θέση τους. Ο Ρέιν, ωστόσο, πιστεύει ότι σε αυτό το σημείο η εποχή του Κρεγκ είχε γίνει «κουραστική πολύ γρήγορα». Και προσθέτει: “Το να πάω από μια επανεκκίνηση το 2006 σε ένα γρατσουνισμένο γέρικο άλογο έτοιμο για βοσκή το 2012 ήταν βαθιά ενοχλητικό – ειδικά επειδή ήταν μόνο τρεις ταινίες. Απλώς έλειπε η καρδιά και η διασκέδαση. Έμοιαζε πολύ σαν να τα καθοδηγούσε ένας θεραπευτής.”

Οι έξυπνες επανεφευρέσεις που ξεκίνησαν με το Casino Royale οδήγησαν στο να επανασχεδιαστεί από το Spectre τον αρχι-νέμεσο Ernst Stavro Blofeld (τον οποίο τώρα υποδύεται ο Christoph Waltz), ο οποίος έγινε ο ζηλιάρης θετός αδελφός του Bond. (Τι κι αν συνέβη με το να θέλει απλώς να τινάξει στον αέρα τον κόσμο για την πλάκα του;) Κάνοντας την επίσημη επιστροφή του στις ταινίες μετά από 44 χρόνια, ο Blofeld ήταν –όπως και το Spectre στο σύνολό του– μια κολοσσιαία απογοήτευση. «Κάνει το Die Another Day να μοιάζει αριστούργημα», λέει ο Rain.

Το χειρότερο, όμως, ο ρεαλισμός του Casino Royale που αναζωογόνησε τον Μποντ μεταμορφώθηκε σε μια θλιβερή γκρίνια. «Την ώρα που προσγειωθήκαμε στο Spectre ήταν απλώς μια ατελείωτη παρέλαση του Bond που «στοιχειωνόταν από το παρελθόν του»», λέει ο Rain. «Κανένας δεν διασκέδαζε, ειδικά όχι ο Μποντ». Κανένας από τους συμμετέχοντες δεν βοηθήθηκε από τα περιστασιακά σχόλια του Κρεγκ που τον έκαναν να ακούγεται σαν να παίζει τον κορυφαίο σούπερ-κατάσκοπο του κινηματογράφου.  Στην πραγματικότητα, ήταν λίγο βαρύ. Μετά το Spectre, ο Craig αστειεύτηκε ότι θα προτιμούσε να «κόψει τους καρπούς (του)» παρά να κάνει μια άλλη ταινία Bond. Ο ηθοποιός αργότερα αποκάλυψε ότι είχε προτείνει να σκοτωθεί ο Μποντ ήδη από το 2006 – αμέσως μετά τη γερμανική πρεμιέρα του Casino Royale – κάτι που τελικά έκανε ο Κρεγκ με το No Time to Die. Τίποτα δεν θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από τον «σωστό» Μποντ από το να σκοτωθεί ο 007 – ανεξάρτητα από το πόσοι πύραυλοι έρχονται στο δρόμο του, όπως συμβαίνει στο τέλος του No Time to Die. Ο Μουρ θα είχε βγάλει τον εαυτό του από αυτή τη δύσκολη θέση φορώντας μια στολή σαφάρι.

Το No Time to Die ήταν το πιο κοντινό σε μια κλασική κάπαρη του Μποντ των ταινιών του Craig μετά το Casino Royale, με τη μεγαλομανή κουκούλα (Rami Malek), τη μυστική φωλιά του κακού και την ανόητη τεχνολογία. Αλλά η σειρά ήταν πλέον τόσο οδηγημένη από το ταξίδι από το προσωπικό τραύμα στην εσωτερική γαλήνη που έκανε τον χαρακτήρα έναν περιττό οικογενειάρχη – κάτι που έκανε την επανάληψη του Κρεγκ σχεδόν αγνώριστη ως Μποντ.

Ο Ian Kinane είναι πιο θετικός, σημειώνοντας ότι η νέα εποχή του Bond είναι διαφορετική από την προηγούμενη. «Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι αν οι ταινίες διατηρούν τις βασικές εντάσεις του χαρακτήρα», λέει. “Εκλέπτυνση και βαρβαρότητα, καθήκον και ατομικισμός, επαγγελματισμός και προσωπική ευπάθεια. Σε αυτό το επίπεδο, νομίζω ότι η εποχή του Κρεγκ παραμένει αναμφισβήτητα του Μποντ”.

Τώρα που η Amazon ανέλαβε τα ηνία του franchise, ο φόβος είναι ότι η βασισμένη σε αλγόριθμους ανάγκη της για «περιεχόμενο», θα δει τη σειρά Bond να μεταμορφώνεται πλήρως σε ένα διαφορετικό είδος ταινίας, μια ταινία που δεν έχει καμία ομοιότητα με τον κλασικό 007. Η τελευταία πραγματικά μεγάλη περιπέτεια του Τζέιμς Μποντ.