Αν οι εκτιμήσεις επιβεβαιωθούν και οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ θα χάσει τον έλεγχο στα δύο νομοθετικά σώματα του Κογκρέσου, την Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία. Αυτό θα σημαίνει πως περιορίζονται οι δυνατότητές του για εφαρμογή της ατζέντας του και ενδεχομένως να βρεθεί αντιμέτωπος ακόμη και με έρευνες για τη διακυβέρνησή του, ωστόσο ο ίδιος φαίνεται έτοιμος να συνεχίσει να κυβερνάει μέσω εκτελεστικών διαταγμάτων και να ασκεί βέτο στις πρωτοβουλίες του Κογκρέσο.
Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες θα πανηγύριζαν μια ήττα του Ντόναλντ Τραμπ, όμως πριν «ανοίξουν σαμπάνιες» θα πρέπει να το σκεφτούν δεύτερη φορά. Όπως σημειώνουν πολιτικοί αναλυτές στο Politico η ανάκτηση του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς δύσκολα θα προσφέρει άμεση ανακούφιση στην Ευρώπη.
Αντιμέτωπος με περιορισμούς στο εσωτερικό, ο Τραμπ θα εξακολουθούσε να έχει την ελευθερία να επικεντρωθεί στην εξωτερική πολιτική και το εμπόριο, τομείς στους οποίους η εκτελεστική εξουσία των ΗΠΑ υπόκειται σε σχετικά λίγους ελέγχους από το Κογκρέσο. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο νέων αντιπαραθέσεων και πιο σκληρών απαιτήσεων απέναντι στην Ευρώπη.
Καλύτερα οι Ευρωπαίοι να μαζέψουν τις «σαμπάνιες»
«Θα ήταν λάθος οι Ευρωπαίοι να υποθέσουν ότι οι διατλαντικές σχέσεις θα γίνουν θερμότερες», δήλωσε ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, ο βετεράνος Γερμανός διπλωμάτης και πρώην πρόεδρος της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου. «Η δική μου εκτίμηση είναι ότι θα συμβεί ακριβώς το αντίθετο».
Σε αυτό το πλαίσιο συμβουλεύει τους Ευρωπαίους να αποφύγουν τους θριαμβολογικούς πανηγυρισμούς. «Θα υπάρξουν φωνές στην Ευρώπη, ορισμένες μάλιστα με ιδιαίτερη βαρύτητα, που θα θελήσουν να πανηγυρίσουν και να συγχαρούν τους Δημοκρατικούς. Πιστεύω, όμως, ότι αυτό θα δηλητηρίαζε το κλίμα», δήλωσε στο Politico.
«Θα συμβούλευα τους Ευρωπαίους φίλους μου να δείξουν αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν να δώσουν στον Λευκό Οίκο οποιαδήποτε αφορμή να θυμώσει με την Ευρώπη — περισσότερο, δηλαδή, απ’ όσο είναι ήδη θυμωμένος», πρόσθεσε.
«Για να είμαι ειλικρινής, δεν νομίζω ότι ο Τραμπ χρειάζεται πραγματικά λόγους ή δικαιολογίες για να επιτεθεί στην Ευρώπη», δήλωσε από την πλευρά της η Ναταλί Τότσι, πρώην σύμβουλος δύο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. Και θα είναι δύσκολο να μην πανηγυρίσει κανείς, υποστήριξε, αν «ενδιαφέρεται για τη δημοκρατία», δεδομένων των δεσμών ανάμεσα στο κίνημα MAGA του Τραμπ και τους λαϊκιστές, ακροδεξιούς πολιτικούς της Ευρώπης.
Ένα εκλογικό πλήγμα στον Τραμπ θα μπορούσε να αναπτερώσει το ηθικό των φιλελεύθερων και των κεντρώων της Ευρώπης, οι οποίοι έχουν ερμηνεύσει τις εκλογικές αποδοκιμασίες του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία και του Αλεξάνταρ Βούτσιτς στη Σερβία ως ενδείξεις ότι ο λαϊκισμός έχει φτάσει στο απόγειό του – ή, τουλάχιστον, έχει πάψει να ενισχύεται.
Αυτό το συμπέρασμα ίσως είναι πρόωρο. Η δημοσκοπική ισχύς της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία και τα πρόσφατα κέρδη της Εναλλακτικής για τη Γερμανία δείχνουν ότι ο λαϊκισμός παραμένει ισχυρή πολιτική δύναμη. Παρ’ όλα αυτά, μια αποδοκιμασία του MAGA θα έδινε ώθηση στο ηθικό των φιλελεύθερων και των κεντρώων, δήλωσε η Τότσι.
«Περιορισμένος ο αντίκτυπος από μια νίκη των Δημοκρατικών»
Θα ωφελούσε, όμως, μια νίκη των Δημοκρατικών την ΕΕ βραχυπρόθεσμα; «Όχι ιδιαίτερα», απάντησε ο Ίσινγκερ. Η ανάκτηση του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς θα είχε περιορισμένο πρακτικό αντίκτυπο στην Ευρώπη και θα μπορούσε ακόμη και να επιδεινώσει την κατάσταση.
«Αν ο Ντόναλντ Τραμπ βρεθεί εγκλωβισμένος σε έρευνες του Κογκρέσου και διαδικασίες παραπομπής, και αντιμετωπίσει περιορισμούς στο εσωτερικό από ένα εχθρικό Κογκρέσο, είναι αναπόφευκτο να στραφεί εκεί όπου το Κογκρέσο είναι αδύναμο: στην εξωτερική και την εμπορική πολιτική», πρόσθεσε. «Πρέπει να προετοιμαστούμε όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για περισσότερη ένταση και ακόμη περισσότερες απαιτήσεις του Τραμπ από την Ευρώπη».
Την ίδια άποψη συμμερίζεται ο Κερτ Βόλκερ, ο τελευταίος πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ επί προεδρίας Τζορτζ Μπους του νεότερου. «Μην περιμένετε μεγάλες αλλαγές από την κυβέρνηση Τραμπ», προειδοποίησε. «Το Κογκρέσο θα ερευνήσει τα πάντα. Θα ερευνήσει τον Τραμπ, την οικογένειά του, τις επιχειρήσεις της οικογένειας Τραμπ, τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, τον Ίλον Μασκ, τον Πιτ Χέγκσεθ και τον Κας Πατέλ στο FBI. Ο Τραμπ θα αντισταθεί μέχρι τέλους και όλο αυτό θα εξελιχθεί σε ένα μεγάλο τσίρκο».
«Εντάξει, οι Δημοκρατικοί θα είναι πολύ πιο υποστηρικτικοί απέναντι στην Ουκρανία και το ΝΑΤΟ, αλλά δεν μπορούν να επιβάλουν στον Τραμπ τι θα κάνει», πρόσθεσε. «Μπορούν να εγκρίνουν κονδύλια, αλλά ο Τραμπ απλώς θα γυρίζει και θα λέει: “Δεν είμαι υποχρεωμένος να τα δαπανήσω”».
Ο Βόλκερ προβλέπει ότι ο Τραμπ θα εντείνει τη χρήση της λεγόμενης «pocket rescission», μιας αμφισβητούμενης νομικής ερμηνείας που επιτρέπει την ακύρωση κονδυλίων τα οποία έχει εγκρίνει το Κογκρέσο. «Αυτό είναι το μοτίβο που έχει ακολουθήσει σε πάρα πολλά ζητήματα, με πιο χαρακτηριστικό τους δασμούς», δήλωσε ο Βόλκερ. «Σε πολλά θέματα, όμως, θα προτιμούσε να αφήσει τον χρόνο να εξαντληθεί και να δώσει τη μάχη στα δικαστήρια».
Απρόβλεπτος ο «δρόμος» του Τραμπ
Ο Κερτ Βόλκερ δήλωσε ότι δεν είναι βέβαιος ποιον δρόμο θα επιλέξει ο Τραμπ όσον αφορά το Ιράν: αν θα επανεκκινήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ή αν θα αφήσει την Ευρώπη και την Ασία να επιλύσουν την κρίση. Σχετικά με το ΝΑΤΟ και τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, ο Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τραμπ θα κινηθεί προσεκτικά, φοβούμενος τις αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Η συμπεριφορά του Τραμπ είναι «εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί», δήλωσε από την άλλη η Μπρόνγουεν Μάντοξ, διευθύντρια και διευθύνουσα σύμβουλος της βρετανικής δεξαμενής σκέψης Chatham House. «Ίσως, αφού ξεσπάσει αρχικά για το εκλογικό αποτέλεσμα, να υποχωρήσει και να επικεντρωθεί στα μνημειώδη έργα που σχεδιάζει, μεταξύ των οποίων και η αίθουσα χορού του Λευκού Οίκου», εκτίμησε με μια δόση ελπίδας, αλλά χωρίς ιδιαίτερη βεβαιότητα.
«Κανένας λόγος για πανηγυρισμούς»
Η Μάντοξ δεν βλέπει κανέναν λόγο για πανηγυρισμούς, όποιο κι αν είναι το εκλογικό αποτέλεσμα ή η αντίδραση του Τραμπ. Αντίθετα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα πρέπει να αναλογιστούν πόσο έχουν αλλάξει οι ΗΠΑ. «Οι Αμερικανοί ψηφοφόροι εξέλεξαν τον Τραμπ δύο φορές και, ακόμη κι αν τώρα στραφούν εναντίον του, εκείνες οι εκλογές δείχνουν ότι το ενδιαφέρον τους έχει πλέον στραφεί στο εσωτερικό», δήλωσε.
Οι Ευρωπαίοι άργησαν να αντιληφθούν τη σημασία του MAGA και το πόσο μεγάλη διάρκεια θα μπορούσε να έχει το κίνημα, ανέφερε η Μάντοξ. Εκτιμά ότι εξακολουθεί να μην αναγνωρίζεται επαρκώς το μέγεθος της αλλαγής στο αμερικανικό πολιτικό τοπίο — συμπεριλαμβανομένου του Δημοκρατικού Κόμματος.
«Δεν νομίζω ότι η Αμερική βλέπει πλέον τον εαυτό της στην Ευρώπη με τον τρόπο που το έκανε στο παρελθόν», δήλωσε. «Για μένα, αυτό το μήνυμα είναι σαφές εδώ και καιρό».
