Η Αφροδίτη ενδέχεται να κατάπιε το δικό της φεγγάρι σύμφωνα με προσομοιώσεις σε υπολογιστή που υποδεικνύουν ως υπαίτιο την αργή περιστροφή του πλανήτη.
Η Αφροδίτη είναι σχεδόν δίδυμη της Γης ως προς το μέγεθος, τη μάζα και τη δομή της ωστόσο δεν διαθέτει φεγγάρι. Οι επιστήμονες αναρωτιούνται εδώ και καιρό αν δεν υπήρξε καμία κοσμική διεργασία (σύγκρουση με άλλο διαστημικό σώμα ή βαρυτική παγίδευση κάποιου διαστημικού σώματος) που να οδήγησε στη δημιουργία ενός δορυφόρου στην Αφροδίτη η αν κάποια σύγκρουση με ένα μεγάλο διαστημικό αντικείμενο διέλυσε το φεγγάρι που κάποτε διέθετε ο πλανήτης.
«Η μελέτη δείχνει ότι η Αφροδίτη δεν χρειάστηκε να υποστεί κάποια καταστροφή για να φτάσει στη σημερινή της κατάσταση. Αποδεικνύεται ότι η βαρύτητα του ίδιου του πλανήτη, σε συνδυασμό με τον ρυθμό περιστροφής του, προκάλεσε φυσιολογικά την κατάρρευση του φεγγαριού πάνω στην επιφάνειά του» δήλωσε ο Στίβεν Κέιν, αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ρίβερσαϊντ και επικεφαλής συγγραφέας της νέας έρευνας.
Η μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «The Astrophysical Journal» δεν αποδεικνύει ότι η Αφροδίτη είχε ποτέ φεγγάρι αν και οι ερευνητές θεωρούν ότι αυτό είναι πιθανό. Τα μοντέλα του εξετάζουν τι θα είχε συμβεί σε περίπτωση που ο πλανήτης διέθετε έναν υποθετικό δορυφόρο.
Η αργή περιστροφή
Η σχέση ανάμεσα στην περιστροφή ενός πλανήτη και την τροχιά του φεγγαριού του μπορεί να μετρηθεί εδώ στη Γη. Καθρέφτες που άφησαν οι αστροναύτες της αποστολής Apollo 11 της NASA στη Σελήνη επιτρέπουν στους επιστήμονες να παρακολουθούν με ακρίβεια την απόστασή της από τον πλανήτη μας. «Γνωρίζουμε ότι η Σελήνη απομακρύνεται αργά από τον πλανήτη μας με ρυθμό περίπου τεσσάρων εκατοστών τον χρόνο» δήλωσε ο Κέιν. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 3 εκατοστά ετησίως.
Η Γη ολοκληρώνει μία περιστροφή κάθε 24 ώρες και η ενέργεια που μεταφέρεται από αυτή τη σχετικά γρήγορη περιστροφή στη Σελήνη την απομακρύνει ολοένα περισσότερο. Η Αφροδίτη χρειάζεται 243 γήινες ημέρες για να ολοκληρώσει μία περιστροφή. Η αργή περιστροφή της οδηγεί ένα φεγγάρι σε διαφορετική μοίρα: αντί να απομακρύνεται, η βαρύτητα το έλκει προς τον πλανήτη.
Οι ερευνητές εξέτασαν αυτή τη διαδικασία χρησιμοποιώντας υπολογιστικά μοντέλα βασισμένα στη φυσική των βαρυτικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ πλανητικών σωμάτων. Αρχικά αναπαρήγαγε την εξέλιξη της Γης και της Σελήνης ώστε να ελέγξει αν το μοντέλο αποτύπωνε με ακρίβεια ένα γνωστό σύστημα. Στη συνέχεια τροποποίησε τον ρυθμό περιστροφής της Αφροδίτης και τις μάζες των υποθετικών φεγγαριών της εξετάζοντας συνοδούς με μάζα από τη μισή έως και δέκα φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Σελήνης.
«Όταν κάναμε αυτή την ανακάλυψη έμεινα έκπληκτος. Πίστευα ότι το ευρύ φάσμα σεναρίων που εξέταζα θα οδηγούσε σε ποικίλα αποτελέσματα. Όμως σχεδόν όλα κατέληγαν στην ίδια κατεύθυνση» λέει ο Κέιν.
Στις περισσότερες προσομοιώσεις το φεγγάρι συγκρουόταν με την Αφροδίτη. Τα πιο μεγάλα σε μάζα φεγγάρια συγκρούονταν με τον πλανήτη νωρίτερα. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι, ακόμη κι αν η Αφροδίτη είχε σχηματίσει φεγγάρι, δεν θα μπορούσε να το διατηρήσει για πάντα.
Χρειάζεται η ζωή ένα μεγάλο φεγγάρι;
«Όταν οι άνθρωποι σκέφτονται δίδυμους πλανήτες της Γης γύρω από άλλα άστρα, ένα από τα ερωτήματα που θέτουν είναι: “Έχει φεγγάρι;”. Η μελέτη μου παρουσιάζει ένα ανησυχητικό σενάριο για πολλές από αυτές τις περιπτώσεις. Αν αυτοί οι πλανήτες δεν περιστρέφονται αρκετά γρήγορα, το φεγγάρι θα συντριβεί στην επιφάνειά τους, κάτι που θα άλλαζε την πορεία της ιστορίας τους» λέει ο Κέιν.
Οι επιστήμονες που αναζητούν δυνητικά κατοικήσιμους κόσμους εστιάζουν συχνά σε πλανήτες που μοιάζουν με τη Γη λαμβάνοντας υπόψη μεταξύ άλλων παραγόντων και την παρουσία φεγγαριών. Η Σελήνη προκαλεί τις παλίρροιες και ενδέχεται να έχει συμβάλει στη διατήρηση της γεωλογικής δραστηριότητας του πλανήτη μας. Ωστόσο, παραμένει άγνωστο αν αυτές οι συνεισφορές καθιστούν την ύπαρξη ενός μεγάλου φεγγαριού απαραίτητη προϋπόθεση για τη ζωή.
«Πιστεύω ότι υπάρχουν οφέλη από την ύπαρξη ενός φεγγαριού, αλλά δεν είναι απαραίτητο για να είναι ένας πλανήτης κατοικήσιμος. Το φεγγάρι έχει αναμφίβολα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η Γη με την πάροδο του χρόνου, αλλά δεν γνωρίζουμε πλήρως πόσο σημαντικός ήταν αυτός ο ρόλος» εξηγεί ο Κέιν.
Η σύγκρουση ενός φεγγαριού με την Αφροδίτη θα είχε μεταφέρει στον πλανήτη τεράστιες ποσότητες ενέργειας και στροφορμής, δηλαδή μιας ποσότητας που περιγράφει την περιστροφική κίνηση. Αυτό θα μπορούσε να είχε μεταβάλει την περιστροφή, τη γεωλογία και το κλίμα του επηρεάζοντας ένα ακόμη αναπάντητο ερώτημα σχετικά με τον πλησιέστερο πλανητικό γείτονα της Γης. Αν η Αφροδίτη διέθετε κάποτε ωκεανούς ή άλλες συνθήκες ευνοϊκές για τη ζωή, μια τέτοια πρόσκρουση θα μπορούσε να είχε αλλάξει την πορεία της εξέλιξής της.
Η εύρεση φυσικών αποδείξεων μιας τέτοιας σύγκρουσης θα ήταν δύσκολη. Περίπου το 80% της επιφάνειας της Αφροδίτης έχει παρόμοια ηλικία γεγονός που αποτελεί ένδειξη ενός σημαντικού επεισοδίου αναδιαμόρφωσης της επιφάνειάς της πριν από περίπου ένα δισεκατομμύριο χρόνια το οποίο εξαφάνισε μεγάλο μέρος της παλαιότερης γεωλογικής ιστορίας του πλανήτη.
Οι επιστήμονες ενδέχεται να έχουν καλύτερες πιθανότητες να αναζητήσουν στοιχεία κάτω από την επιφάνεια. Θεωρείται ότι η Σελήνη σχηματίστηκε έπειτα από μια γιγαντιαία σύγκρουση στα πρώτα στάδια της ιστορίας της Γης ενώ σεισμικές μελέτες έχουν αποκαλύψει ασυνήθιστες δομές βαθιά στο εσωτερικό του πλανήτη οι οποίες ενδέχεται να αποτελούν κατάλοιπα εκείνου του γεγονότος. Αντίστοιχες μετρήσεις στην Αφροδίτη θα μπορούσαν να προσφέρουν ενδείξεις για το αν κάποτε απορρόφησε ένα φεγγάρι.
