Πρόστιμα έως και 5.500 ευρώ, ακόμη και σε διαδηλωτές που δεν συμμετέχουν προσωπικά σε βίαια επεισόδια, προβλέπουν τα νέα μέτρα που υιοθέτησε η κυβέρνηση του Έντι Ράμα στην Αλβανία. Η απόφαση έρχεται εν μέσω πολύμηνων αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων, οι οποίες έχουν εξελιχθεί σε σφοδρές συγκρούσεις με την αστυνομία, με τους διαδηλωτές να ζητούν παραίτηση του πρωθυπουργού.
Σύμφωνα με όσα έχει ανακοινώσει η αλβανική κυβέρνηση, οι κυρώσεις αφορούν όσους εξακολουθούν να βρίσκονται στον χώρο μιας βίαιης συγκέντρωσης παρά τις προειδοποιήσεις της αστυνομίας να αποχωρήσουν.
Το ποσό είναι ιδιαίτερα υψηλό για τα οικονομικά δεδομένα της χώρας, καθώς αντιστοιχεί σχεδόν σε έξι μέσους μηνιαίους μισθούς, με τις μέσες μικτές αποδοχές στην Αλβανία να ανέρχονται σε περίπου 930 ευρώ.
Περιορισμοί στις συγκεντρώσεις
Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν επίσης αυξημένες αρμοδιότητες για την αστυνομία, η οποία θα μπορεί να περιορίζει προσωρινά, για διάστημα έως 72 ωρών, τις συγκεντρώσεις κοντά σε σχολεία, νοσοκομεία και κυβερνητικά κτήρια, εφόσον διαπιστώνεται σοβαρός και άμεσος κίνδυνος βίας.
Παράλληλα, θεσπίζονται κυρώσεις για την υποκίνηση βίαιων ενεργειών μέσω διαδικτύου, καθώς και μέτρα αποζημίωσης μικρών επιχειρήσεων που υφίστανται ζημιές κατά τη διάρκεια επεισοδίων.
Από τις κυρώσεις για την παραμονή σε βίαιες συγκεντρώσεις εξαιρούνται, σύμφωνα με την κυβέρνηση, δημοσιογράφοι, υγειονομικό προσωπικό, παρατηρητές, δημόσιοι λειτουργοί εν ώρα υπηρεσίας και περαστικοί.
Τα μέτρα τίθενται άμεσα σε ισχύ, αλλά για να διατηρηθούν θα πρέπει να εγκριθούν από το αλβανικό κοινοβούλιο εντός 45 ημερών.
Η αυστηροποίηση του πλαισίου προκαλεί ανησυχίες για τον περιορισμό του δικαιώματος στη διαδήλωση, καθώς οι νέες κυρώσεις μπορούν να επιβληθούν και σε πολίτες που δεν έχουν ασκήσει οι ίδιοι βία.
Πώς ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις κατά του Ράμα
Οι αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις άρχισαν τον Μάιο, με αφορμή σχέδιο κατασκευής πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος σε προστατευόμενη φυσική περιοχή της Αλβανίας, το οποίο υποστηρίζεται από τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Οι αρχικά ειρηνικές διαμαρτυρίες πήραν ευρύτερες διαστάσεις στα μέσα Οκτωβρίου, όταν φοιτητές βγήκαν στους δρόμους καταγγέλλοντας τη διαφθορά, τις ελλείψεις στο σύστημα υγείας και τις περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές για τους νέους.
Έκτοτε, οι κινητοποιήσεις έχουν κλιμακωθεί, με επανειλημμένες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών στα Τίρανα. Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων έχουν σημειωθεί επιθέσεις σε κυβερνητικά κτίρια και καταστήματα, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν κάνει χρήση δακρυγόνων και εκτοξευτήρων νερού.
Παρά τις πιέσεις, ο Έντι Ράμα έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο παραίτησής του, υποστηρίζοντας ότι η αλλαγή κυβέρνησης πρέπει να γίνεται μέσω εκλογών και όχι υπό την πίεση βίαιων κινητοποιήσεων.
Ο Ράμα επικαλείται το γαλλικό μοντέλο
Υπερασπιζόμενος τις νέες ρυθμίσεις, ο Αλβανός πρωθυπουργός δήλωσε την Κυριακή (25/10) ότι εμπνεύστηκε από αντίστοιχη νομοθετική πρωτοβουλία στη Γαλλία, η οποία προβλέπει οικονομική ευθύνη για ζημιές που προκαλούνται κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων.
Ο Ράμα έχει επίσης κατηγορήσει ξένους παράγοντες ότι συμβάλλουν στην ένταση, υποστηρίζοντας πως η Ρωσία και το Ιράν διαδίδουν παραπληροφόρηση μέσω διαδικτύου. Παράλληλα, έχει απευθύνει εκκλήσεις για διάλογο με τους διαδηλωτές.
Ωστόσο, η κυβερνητική απόφαση προσθέτει ένα ακόμη σημείο έντασης στην αντιπαράθεση, καθώς η δυνατότητα επιβολής προστίμων ακόμη και σε όσους δεν ασκούν βία εγείρει ερωτήματα για τα όρια μεταξύ της προστασίας της δημόσιας τάξης και του δικαιώματος στην ειρηνική διαμαρτυρία.
