Σε μία απόφαση-σταθμό που αλλάζει ριζικά τα δεδομένα στη διαχείριση του COVID-19 προχωρά η Σουηδία, καθώς από την περίοδο 2027/2028 και έπειτα θα χρησιμοποιεί αποκλειστικά πρωτεϊνικά εμβόλια για την εθνική της εκστρατεία εμβολιασμού.
Με τη συγκεκριμένη κίνηση, η Σουηδία γίνεται η πρώτη χώρα παγκοσμίως που αποχαιρετά επίσημα τα σκευάσματα τεχνολογίας mRNA των Pfizer/BioNTech και Moderna.
Η απόφαση βασίζεται στα αποτελέσματα των σχετικών εθνικών διαγωνισμών προμηθειών (tenders), όπως καταγράφονται σε αναφορές σουηδικών φαρμακευτικών μέσων (LäkemedelsVärlden, Läkemedelsmarknaden) και ανακοινώσεις της φαρμακοβιομηχανίας.
Η ουσιώδης διαφορά στην τεχνολογία
Στο επίκεντρο της επιλογής βρίσκεται η θεμελιώδης διάκριση στον μηχανισμό δράσης των δύο εμβολιαστικών πλατφορμών:
Κλασικά Πρωτεϊνικά Εμβόλια (π.χ. Nuvaxovid): Πρόκειται για παραδοσιακή τεχνολογία ανασυνδυασμένου DNA. Το εμβόλιο περιέχει έτοιμη, εργαστηριακά παραγόμενη την πρωτεΐνη-ακίδα (spike protein) του ιού, συνδυασμένη με ένα ανοσοενισχυτικό (adjuvant) που διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα. Ο οργανισμός εκτίθεται απευθείας στην πρωτεΐνη για να αναπτύξει αντισώματα, χωρίς καμία παρέμβαση στον κυτταρικό μηχανισμό.
Γενετικά Εμβόλια mRNA (Comirnaty κ.ά.): Αντί για έτοιμο αντιγόνο, εισάγουν στο σώμα ένα γενετικό μήνυμα, υποχρεώνοντας τα ίδια τα ανθρώπινα κύτταρα να συνθέσουν την πρωτεΐνη-ακίδα.
Σύμφωνα με επιστημονικές αναλύσεις και σειρά δημοσιευμένων μελετών, η τεχνολογία mRNA συνδέεται με συγκεκριμένους βιολογικούς κινδύνους:
Μη ελεγχόμενη παραγωγή: Η ποσότητα και η χρονική διάρκεια παραγωγής της πρωτεΐνης-ακίδας από τα κύτταρα του λήπτη δεν είναι αυστηρά προκαθορισμένες.
Συστηματική διασπορά: Τα λιπιδικά νανοσωματίδια (LNP) που περιβάλλουν το mRNA δεν παραμένουν αποκλειστικά στο σημείο της ένεσης (δελτοειδής μυς), αλλά μπορούν να διαχυθούν στην κυκλοφορία του αίματος και σε ζωτικά όργανα, αυξάνοντας την πιθανότητα αυτοάνοσων αντιδράσεων.
Αντιδραστικότητα λιπιδίων: Το λιπιδικό περίβλημα των σκευασμάτων mRNA έχει καταγραφεί ως ιδιαίτερα αντιδραστικό, παράγοντας που συσχετίζεται στη βιβλιογραφία με δυσανάλογο αριθμό σοβαρών ανεπιθύμητων παρενεργειών.
Η ανεξάρτητη γραμμή της Στοκχόλμης
Η κίνηση αυτή επαναφέρει τη Σουηδία σε ρόλο πρωτοπόρου όσον αφορά τη χάραξη εθνικής υγειονομικής πολιτικής. Υπενθυμίζεται ότι κατά τα πρώτα χρόνια της πανδημίας, η χώρα επέλεξε έναν μοναχικό δρόμο, απορρίπτοντας τα γενικευμένα lockdowns και το κλείσιμο των σχολείων — μια στρατηγική που αρχικά λοιδορήθηκε, αλλά εκ των υστέρων αξιολογήθηκε θετικά ως προς τη διατήρηση της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής.
Με την οριστική απομάκρυνση από την πλατφόρμα του mRNA, η Σουηδία ανταποκρίνεται στα αιτήματα ιατρικών συλλογικοτήτων (όπως το Doctors’ Collective) και ευρωπαϊκών επιστημονικών φορέων, οι οποίοι ζητούν εδώ και καιρό τη μετάβαση σε δοκιμασμένες, παραδοσιακές πλατφόρμες με σαφέστερο προφίλ ασφαλείας.