Του Θανάση Κ.
Την ώρα που η ακρίβεια είναι – σε Ελλάδα και υπόλοιπη Ευρώπη – το πιο σημαντικό πρόβλημα που απασχολεί τις κοινωνίες, πρέπει να πούμε κάποιες αλήθειες που αποφεύγει να αναδείξει (ή και αποκρύβει) η Κυβέρνηση:
— Πρώτον, η επίμονη ακρίβεια που έχει εγκατασταθεί στην Ευρώπη και επανέρχεται με αλλεπάλληλα κύματα, είναι πια κυρίως ενεργειακή.
Από την ενέργεια διαχέεται παντού αλλού: στο κόστος παραγωγής, στο κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων, στο κόστος θέρμανσης και μετακίνησης, στο κόστος διαβίωσης γενικότερα.
Επομένως η μείωση των τιμών ενέργειας, θα μείωνε την ακρίβεια πολλαπλά.
— Δεύτερον, ο ενεργειακός πληθωρισμός είναι σε ένα βαθμό εισαγόμενος τα τελευταία χρόνια. Έχει πράγματι επηρεαστεί:
– από την ξαφνική άνοδο της τιμής φυσικού αερίου στην Ευρώπη με τον Πόλεμο της Ουκρανίας (μετά το Φεβρουάριο του 2022)
– και από την ξαφνική άνοδο των τιμών πετρελαίου διεθνώς με τη νέα έκρηξη στον Περσικό Κόλπο (μετά τον Φεβρουάριο του 2026).
Αλλά ο ενεργειακός πληθωρισμός ΔΕΝ είναι μόνον “εισαγόμενος”. Σε σημαντικό βαθμό τον προκαλεί και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση. Με τη λεγόμενη “πράσινη μετάβαση” που υιοθέτησε!
Δηλαδή:
– με την αύξηση της φορολογίας των “ρύπων” τα τελευταία χρόνια (φόροι που, σε τέτοια γενικευμένη μορφή, ΔΕΝ υπάρχουν στις ΗΠΑ),
-με το “Χρηματιστήριο Ενέργειας” που εγκαινίασε (και που με αυτή την άκαμπτη μορφή δεν υπάρχει αλλού)
– και με τις κατώτερες τιμές έμμεσων φόρων που επέβαλε (και που είναι πολύ υψηλότεροι από ό,τι στις ΗΠΑ), επιβάρυνε επί πλέον το κόστος ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ανεξάρτητα από τι γίνεται στην Ουκρανία και στον Περσικό.
Έχουμε λοιπόν, εκτός από Ενεργειακή Ακρίβεια και Φορολογική Ακρίβεια στην Ευρώπη.
— Τρίτον, στην Ελλάδα η επί πλέον επιβάρυνση των τιμών ενέργειας από τη φορολογία – είναι ακόμα μεγαλύτερη. Έχουμε από τους υψηλότερους φόρους καυσίμων στην Ευρώπη και ταυτόχρονα είμαστε πρωταθλητές στον πληθωρισμό της Ευρώπης! Κι αυτό είναι κάτι για το οποίο ευθύνεται αποκλειστικά η ελληνική κυβέρνηση – και το αποκρύβει επιμελώς.
* Συμπέρασμα: Πέρα από την επιβάρυνση τιμών που προκάλεσαν οι κρίσεις σε Ουκρανία και Περσικό, και πέρα από αυτά που κάνει στραβά η Ευρώπη, υπάρχουν κι αυτά που κάνουμε στραβά εμείς, εδώ.
Υπάρχουν και τα λάθη της Ελληνικής κυβέρνησης…
Κάποια απ’ αυτά χρειάζονται χρόνο να αλλάξουν.
Αλλά κάποια άλλα μπορούν να αλλάξουν άμεσα.
Δεν θα ασχοληθούμε εδώ με τα πιο μακροχρόνια.
Θα ασχοληθούμε μόνο με την ΑΜΕΣΗ μείωση του ενεργειακού κόστους και της ακρίβειας στην Ελλάδα.
* Και θα απαντήσουμε στα εξής πέντε ερωτήματα:
— Πόσο αυξήθηκε ο πληθωρισμός στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Ευρωζώνη (μεσοσταθμικά) τον τελευταίο χρόνο.
— Πόσο αυξήθηκε το ενεργειακό κόστος στην Ελλάδα και πόσο στην υπόλοιπη Ευρωζώνη – συνολικά και αναλυτικά ανά μορφή ενέργειας.
— Πόσο συνδέεται – ή δεν συνδέεται – η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα με τις διεθνείς τιμές πετρελαίου.
— Πόσο διαφορετική είναι η φορολόγηση της Ελλάδας στην ενέργεια σε σύγκριση με τα κατώτατα όρια που επιβάλλει η Ευρώπη.
— Και τι έκαναν άλλες ευρωπαϊκές χώρες για να αντιμετωπίσουν την αύξηση του ενεργειακού κόστους την τελευταία χρόνια.
Μετά από όλα αυτά θα γίνει προφανές πια, αυτό που τώρα παραμένει “κρυφό”:
Η Ελληνική κυβέρνηση ακολουθεί μιαν απολύτως λανθασμένη Πολιτική που συντηρεί την ακρίβεια και επιμένει πεισματικά να κάνει το ένα λάθος πάνω στο άλλο.
* Πρώτον: Η ελληνική ακρίβεια ξεπερνά την ευρωπαϊκή
Ετήσια μεταβολή τιμών, Σεπτέμβριος 2025–2026 Ελλάδα Ευρωζώνη:
Γενικός πληθωρισμός 5,1% 3,8%
Ενέργεια συνολικά 25,4% 18,9%
Φυσικό αέριο 45,3% 11,3%
Ηλεκτρικό ρεύμα 15,0% 4,4%
Diesel 38,8% 39,9%
Βενζίνη 22,5% 27,8%
(Πηγή: Eurostat, εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή)
Τι βλέπουμε εδώ;
— Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα είναι 34% μεγαλύτερος από ό,τι στην υπόλοιπη Ευρωζώνη. Τι σύμπτωση; Και η αύξηση των τιμών ενέργειας συνολικά είναι 34% μεγαλύτερη στην Ελλάδα απ’ ό,τι στην Ευρωζώνη!
— Στο φυσικό αέριο, η ελληνική ανατίμηση είναι τετραπλάσια περίπου της ευρωπαϊκής.
— Στο ηλεκτρικό ρεύμα είναι υπερτριπλάσια.
— Στα καύσιμα κίνησης οι αυξήσεις είναι ίδιες ή ελαφρώς μικρότερες από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Αλλά εδώ πρέπει να συνεκτιμηθεί η χαμηλότερη αγοραστική δύναμη των Ελλήνων. Όπου ελαφρώς μικρότερη ανατίμηση δημιουργεί πολύ μεγαλύτερη φτωχοποίηση στην Ελλάδα.
Με τις σημερινές τιμές, 50 ευρώ γέμισμα στο ρεζερβουάρ βενζίνης στην Ελλάδα, αντιπροσωπεύουν μιάμιση φορά μεγαλύτερο ποσοστό του μέσου μισθού στην Ελλάδα από ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη μεσοσταθμικά.
* Δεύτερον: Το παράδοξο του ηλεκτρικού ρεύματος
Έτος Μέση τιμή Brent, δολάρια/βαρέλι Οικιακό ρεύμα, λεπτά/kWh
2019 64,30 15,7
2020 41,96 16,6
2021 70,86 18,3
2022 100,93 22,7
2023 82,49 23,2
2024 80,52 22,6
2025 69,14 23,4
2026 93,15* περίπου 24,0*
Brent: μέσος όρος Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2026. Ρεύμα: ενδεικτική σημερινή τιμή, όχι μέσος όρος του έτους.
(Πηγές: EIA και στοιχεία ηλεκτρικών τιμών βασισμένα στη Eurostat)
Όπως φαίνεται εδώ συμβαίνουν δύο περίεργα πράγματα:
— όταν ανεβαίνουν οι διεθνείς τιμές, το ρεύμα ανεβαίνει στην Ελλάδα. Αλλά όταν πέφτουν οι διεθνείς τιμές, το ρεύμα δεν υποχωρεί το ίδιο εδώ. Ενίοτε δεν υποχωρεί καθόλου. Όπως φαίνεται η “αποσύνδεση” έγινε μόνο προς τα κάτω – όχι προς τα πάνω.
— Και το δεύτερο παράδοξο: από τον καιρό που διευρύνθηκε η παραγωγή Ανανεώσιμων Πηγών (ΑΠΕ) στην Ελλάδα, με φιλοδοξία να μειωθεί η τιμή του ρεύματος, στην πραγματικότητα συνέβη το αντίθετο: το ρεύμα έγινε ακριβότερο!
Από το 2019 έως το 2025, το Brent αυξήθηκε περίπου 7,5%, ενώ η τελική τιμή του ηλεκτρισμού αυξήθηκε σχεδόν 49%! (Κι αυτό παρά τις εκτεταμένες επιδοτήσεις στο κόστος του ηλεκτρικού στην Ελλάδα, το διάστημα 2022-24…).
Σήμερα, με τιμή παραγωγού 13,3 λεπτά/kWh και τελική τιμή καταναλωτή περίπου 24 λεπτά, η διαφορά φθάνει τα 10,7 λεπτά — περίπου το 44,6% της τελικής τιμής.
Δεν είναι όλα αυτά φόροι.
Είναι η συνολική απόσταση ανάμεσα στην παραγωγή και στην κατανάλωση, όπου περιλαμβάνονται δίκτυα, χρεώσεις και άλλες επιβαρύνσεις.
Εκεί πρέπει να αναζητηθούν και οι αδυναμίες του συστήματος: ανεπαρκή δίκτυα, ανάγκες εξισορρόπησης και έλλειψη επαρκούς αποθήκευσης.
Εδώ έφτιαξαν μαζικά ΑΠΕ αλλά δεν έφτιαξαν επαρκείς μπαταρίες για ΑΠΕ!
Το λάθος είναι πραγματικά απίστευτο…
* Τρίτον: Φόροι στα Καύσιμα: η διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στη βενζίνη στην Ελλάδα είναι 700 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, έναντι ευρωπαϊκού ελάχιστου 359 ευρώ.
Στο diesel είναι 410 ευρώ, έναντι ελάχιστου 330 ευρώ.
Ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ στην Ελλάδα είναι 24%, ενώ το ευρωπαϊκό ελάχιστο είναι 15%.
Και ο ΦΠΑ χρεώνεται πάνω και στον ΕΦΚ (πράγμα που είναι, βέβαια, πανευρωπαϊκή “πατέντα”). Βάζουν φόρο πάνω στον φόρο. Κι όσο μεγαλύτερος είναι ο ΦΠΑ τόσο μεγαλύτερη είναι η υπερ-φορολόγηση.
Η κυβέρνηση, επομένως, διαθέτει περιθώρια φορολογικής ελάφρυνσης, χωρίς να παραβιάζει τα ευρωπαϊκά κατώτατα όρια.
Το ερώτημα είναι γιατί επιλέγει να διατηρεί υψηλούς φόρους και μετά να επιστρέφει επιλεκτικά ένα μέρος των εσόδων με προσωρινά “επιδόματα”.
* Τέταρτον: Τι κάνουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες;
Η μείωση των φόρων δεν είναι ούτε άγνωστη ούτε “απαγορευμένη” ευρωπαϊκή πρακτική.
• Ισπανία: Μείωσε προσωρινά τη φορολογία στα καύσιμα και ενέκρινε τον Σεπτέμβριο του 2026 νέα δέσμη φορολογικών ελαφρύνσεων, μεταξύ άλλων για καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια.
• Σουηδία: Ζήτησε προσωρινή μείωση του ΕΦΚ στη βενζίνη και στο diesel, ακόμη και κάτω από τα ευρωπαϊκά ελάχιστα όρια.
• Κροατία: Μείωσε τον ΕΦΚ στα καύσιμα και περιόρισε τα περιθώρια εμπορίας, ώστε να συγκρατήσει την επιβάρυνση στην αντλία.
• Ιταλία: Χρησιμοποίησε προσωρινές μειώσεις ΕΦΚ, ενώ η αγορά ενέργειας και η κυβέρνηση αναζήτησαν πρόσθετους τρόπους περιορισμού των ανατιμήσεων.
(Πηγές: Ευρωπαϊκή Επιτροπή και επίσημες ευρωπαϊκές αποφάσεις του 2026)
Δεν ακολούθησαν όλες οι χώρες της Ευρωζώνης την ίδια πολιτική. Το ουσιώδες, όμως, είναι ότι οι μειώσεις φόρων αποτελούν πραγματικό εργαλείο άμεσης ελάφρυνσης.
Και η Ελλάδα δεν μπορεί να τις απορρίπτει ως δήθεν “ανεφάρμοστες”, όταν άλλες κυβερνήσεις τις εφαρμόζουν κανονικά, με θετικά αποτελέσματα.
5. Ελαφρύνσεις ή επιδόματα;
Μια φορολογική μείωση, εφόσον μετακυλιστεί στην τελική τιμή, ανακουφίζει άμεσα τα νοικοκυριά. Ταυτόχρονα, μπορεί να μειώσει το ενεργειακό κόστος των επιχειρήσεων, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά τους και να συγκρατήσει τον πληθωρισμό. Έχουμε θετικά-ευεργετικά αποτελέσματα και από την πλευρά της “προσφοράς” (supply side effects)
Όταν πρώτα φορολογείς ακριβά τους πάντες και μετά επιστρέφεις επιλεκτικά μέρος των εσόδων σε κάποιους, δεν ελαφρύνεις συνολικά την οικονομία. Απλώς αποζημιώνεις ορισμένους για ένα βάρος που εξακολουθούν να πληρώνουν όλοι.
Η Ευρώπη έκανε το σφάλμα να υπερφορολογήσει τα καύσιμα (υδρογονάνθρακες),
κι ύστερα η Ελλάδα έκανε το πρόσθετο σφάλμα να βάλει από τους υψηλότερους φόρους στην Ευρώπη,
κι ύστερα ήλθε η παγκόσμια κρίση που αύξησε τις τιμές αερίου-πετρελαίου,
κι ύστερα η Ελλάδα έκανε το πρόσθετο σφάλμα να κρατήσει τη φορολογία ενέργειας ψηλά και να μοιράζει επιδόματα επιλεκτικά.
Λάθος, επί λάθους, επί άλλου λάθους, ίσον απερίγραπτο ΛΑΘΟΣ!
— Όσοι λένε ότι η ακρίβεια είναι “εισαγόμενη” – τι να κάνουμε; – αποκρύβουν ένα μέρος της αλήθειας.
— Όσοι λένε ότι η ενεργειακή ακρίβεια είναι πανευρωπαϊκό φαινόμενο -λόγω της λεγόμενης “πράσινης μετάβασης”- λένε μόνο τη μισή αλήθεια.
Η άλλη μισή είναι ότι στην Ελλάδα έχουμε σοβαρά περιθώρια να μειώσουμε το ενεργειακό κόστος και να νικήσουμε την ακρίβεια άμεσα.
Και δεν το κάνουμε.
Γιατί η κυβέρνηση δεν διδάσκεται από τα λάθη της.
Και δεν μπορεί να τα διορθώσει…
Όπως και στην Εξωτερική Πολιτική, έτσι και στην Ακρίβεια, έτσι και στο Ενεργειακό.
Παντού…
