Οι πρέσβεις φεύγουν. Οι σχέσεις των κρατών μένουν. Η αποπομπή της Κίμπερλι Γκιλφόιλ, εν μέσω πληθώρας δημοσιευμάτων, που δεν κολακεύουν ιδιαίτερα τη χώρα μας, υπενθυμίζει πόσο επισφαλές είναι να επενδύεται μια στρατηγική σχέση στην προσωπική πρόσβαση ενός προσώπου στον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Για την Αθήνα, το ζητούμενο τώρα υπερβαίνει την ταυτότητα του διαδόχου της. Αφορά το περιεχόμενο της επόμενης ημέρας: πόση θεσμική αξιοπιστία, πόση διαφάνεια και πόση ουσία θα συνοδεύουν τις διαβεβαιώσεις περί εξαιρετικών σχέσεων.
Η εγγύτητα στον Λευκό Οίκο μπορεί να ανοίγει πόρτες. Δεν εγγυάται ότι πίσω από αυτές βρίσκονται σταθερές δεσμεύσεις. Και όταν η διπλωματία προσωποποιείται υπερβολικά, η χώρα που προσδοκά οφέλη κινδυνεύει να εξαρτά τις προσδοκίες της από ισορροπίες που ούτε γνωρίζει ούτε ελέγχει.
Δεν αλλάζει η πολιτική
Θα ήταν εξίσου αφελές να θεωρήσουμε ότι η απομάκρυνση της Γκιλφόιλ προαναγγέλλει αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής. Ο επόμενος πρέσβης θα εκπροσωπεί την ίδια κυβέρνηση και τις προτεραιότητές της. Είτε προέρχεται από τη διπλωματική υπηρεσία είτε από τον πολιτικό κύκλο του Τραμπ, θα κριθεί από τη γνώση της περιοχής, τον σεβασμό στους θεσμούς και την ικανότητα να υπηρετεί μια απαιτητική συμμαχία.
Αυτό ακριβώς πρέπει να είναι και το ελληνικό μέτρο αξιολόγησης. Στην ενέργεια, ζητούμενο είναι οι συμφωνίες να προσφέρουν ασφάλεια εφοδιασμού και ανταγωνιστικό κόστος. Στις επενδύσεις, να αφήνουν παραγωγικό αποτύπωμα. Στην άμυνα, να συνοδεύονται από αξιόπιστη συνεργασία και σαφή κατανόηση των ελληνικών ανησυχιών.
Η ατζέντα της Αθήνας
Η Αθήνα οφείλει, επομένως, να ενισχύσει τους διαύλους της με την αμερικανική διοίκηση και το Κογκρέσο, να θέτει συγκεκριμένους στόχους και να αξιολογεί αποτελέσματα.
Ο επόμενος ένοικος της πρεσβείας – είτε είναι Ελληνοαμερικανός δισεκατομμυριούχος και έμπιστος του Τραμπ, είτε προσωπικότητα του MAGA κινήματος είτε ένας διπλωμάτης καριέρας – θα φέρει το δικό του ύφος. Η Αθήνα δεν μπορεί να επηρεάσει την απόφαση του Αμερικανού προέδρου. Αυτό που μπορεί και πρέπει να κάνει είναι να υπερασπιστεί τη δική της ατζέντα. Με αυτοπεποίθηση και την επίγνωση ότι η αξία μιας συμμαχίας φαίνεται όταν οι ευγενικές διατυπώσεις γίνονται πράξεις.