Έκθεση του Ελληνικού Παρατηρητηρίου του London School of Economics (LSE) αναφέρει ότι η ελληνική οικονομία μετά από δεκαπέντε χρόνια και τρία Μνημόνια έχει μετατραπεί σε «οικονομία της καφετέριας» (Café Economy) και παρά την αύξηση του τουρισμού τα έσοδα μειώνονται!
Η έκθεση επιβεβαιώνει το pronews.gr το οποίο ήταν το μόνο ΜΜΕ της χώρας όλα αυτά τα χρόνια που έλεγε τα πράγματα με το όνομά τους όταν όλοι οι υπόλοιποι έβλεπαν… ανάπτυξη και ήταν το μόνο μέσο το οποίο αναδείκνυε πως δημιουργούνται τα… υπερπλεονάσματα.
Όχι από τον παραγόμενο πλούτο, αλλά από την κατανάλωση, τα έσοδα από τον τουρισμό και τους μεγάλους συντελεστές σε ΦΠΑ και ΕΦΚ.
Από τον υπερτουρισμό οι υποδομές της χώρας φθείρονται συνεχώς και διαρκώς και οι πόροι της εξαντλούνται. Τα εκατομμύρια αλλοδαπών που έρχονται εδώ, καταναλώνουν νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, χρησιμοποιούν τους δρόμους της χώρας και γενικώς οποιαδήποτε δημόσια υποδομή ή δίκτυο κοινής ωφέλειας.
Η καταπόνησή τους πραγματοποιείται σε υπερθετικό βαθμό. Πρόκειται για δομές των οποίων η συντήρηση και η αποκατάσταση στοιχίζουν δισ. ευρώ στους Έλληνες φορολογουμένους.
Το κόστος αυτό δεν προσμετράται ποτέ. Όλοι μιλούν για τα έσοδα του τουρισμού αλλά ποτέ για τα «έξοδα» που προκαλεί.
Μάλιστα οι τεράστιες ελλείψεις νερού που παρουσιάζονται στην χώρα τα τελευταία χρόνια, δεν οφείλονται στο αφήγημα της… «κλιματικής αλλαγής» αλλά στον υπερπληθυσμό λόγω των τουριστών-αλλοδαπών κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και στην φθορά της υδροδότησης από την αυξημένη χρήση ενώ σύντομα θα προστεθεί και η παράμετρος των… data centers (που και οι τουρίστες θα χρησιμοποιούν υπηρεσίες ΑΙ), όπου για κάθε ερώτηση του στιλ… «που να φάμε σήμερα» θα «καταναλώνεται» ένα μπουκάλι νερό και τότε όντως θα αναφωνήσουμε όλοι μαζί και θα πούμε το «νερό νεράκι».
Παρόμοια κατάσταση επικρατεί και στην κατανάλωση του ηλεκτρικού ρεύματος. Γιατί απλούστατα όταν μία χώρα δέκα εκατομμυρίων έχει το καλοκαίρι είκοσι εκατομμύρια και όλοι προσπαθούν να επιβιώσουν με air condition, τότε η κατάσταση για τους γηγενείς γίνεται πολύ δύσκολη.
Και το δίκτυο φθείρεται και το ηλεκτρικό ρεύμα από ακριβό γίνεται πανάκριβο.
Πρόκειται λοιπόν για μια οικονομία η οποία πλέον παράγει λιγότερα από ότι στο παρελθόν και ταυτόχρονα παράγει προβλήματα των οποίων το κόστος δεν μετρήθηκε ποτέ και στην οποία οι δραστηριότητες που σχετίζονται με τη φιλοξενία και την εστίαση επεκτείνονται δυσανάλογα σε σχέση με άλλους παραγωγικούς κλάδους.
Η μελέτη, που συνυπογράφουν οι Μιχάλης Νικηφόρος, Βλάσης Μίσσος, Χρήστος Πέρρος και Νικόλαος Ροδουσάκης, αναδεικνύει ότι παρά τις διακηρύξεις για νέο αναπτυξιακό μοντέλο, η χώρα στηρίζεται όλο και περισσότερο σε δραστηριότητες χαμηλής παραγωγικότητας, οι οποίες προσφέρουν απασχόληση αλλά δεν εξασφαλίζουν αντίστοιχη αύξηση της οικονομικής αποδοτικότητας και των εισοδημάτων.
Οι ερευνητές εξετάζουν τις επιπτώσεις των πολιτικών λιτότητας και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων μετά την κρίση.
Αντί για ενίσχυση της παραγωγικότητας, διαπιστώνουν μετατόπιση της απασχόλησης προς κλάδους που παράγουν σχετικά μικρότερη προστιθέμενη αξία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η παραγωγικότητα της εργασίας μειώθηκε κατά 16% μεταξύ 2009 και 2024, παραμένοντας κάτω από τα προ κρίσης επίπεδα.
Η υποχώρηση των πραγματικών μισθών ήταν ακόμη μεγαλύτερη, μεταξύ 26% και 35%, ενώ στον τουριστικό τομέα έφτασε έως και το 60%.
Οι συγγραφείς αποδίδουν σημαντικό μέρος αυτής της εξέλιξης στη συρρίκνωση της συνολικής ζήτησης και στην πτώση των πραγματικών αποδοχών.
Εκτιμούν ότι η μετατόπιση της απασχόλησης προς τη φιλοξενία και την εστίαση ευθύνεται για περίπου το ένα τρίτο της συνολικής μείωσης της παραγωγικότητας.
Την εικόνα επιβάρυνε η απώλεια θέσεων εργασίας σε πιο παραγωγικούς κλάδους, όπως η μεταποίηση.
Η μελέτη περιγράφει την εξέλιξη ως επιστροφή σε ένα «δυαδικό» οικονομικό μοντέλο, χαρακτηριστικό λιγότερο ανεπτυγμένων οικονομιών.
Η ανάπτυξη στηρίζεται σε κλάδους χαμηλής παραγωγικότητας που απορροφούν εργαζομένους με χαμηλές αποδοχές.
Η συμπίεση των μισθών μειώνει το κόστος εργασίας, χωρίς να δημιουργεί από μόνη της κίνητρα για τεχνολογική αναβάθμιση και καινοτομία.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι τα τρία Μνημόνια (2010-2018), αντί να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα (που τότε εν χορώ το σύνολο των ΜΜΕ έπειθε τους Έλληνες να μην αντιδρούν στις μνημονιακές απαιτήσεις γιατί στο τέλος θα έρθει η «αιώνια» ανάπτυξη), συνέβαλαν σε βαθιά ύφεση από την οποία η οικονομία δεν έχει ανακάμψει πλήρως.
Μεταξύ 2009 και 2023, η απασχόληση στους κλάδους της φιλοξενίας και της εστίασης αυξήθηκε κατά 87%, ενώ η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία τους ενισχύθηκε μόλις κατά 11%.
Ο κλάδος εξελίχθηκε στον μεγαλύτερο εργοδότη της ελληνικής οικονομίας, με χαμηλές αμοιβές και αυξημένη παρουσία επισφαλών θέσεων.
Το εργατικό δυναμικό εμφανίζεται περισσότερο μορφωμένο, χωρίς όμως οι θέσεις να αξιοποιούν τα προσόντα του.
Πάνω από το 86% των νέων αποφοίτων που εργάζονται στον τουρισμό και τη φιλοξενία απασχολούνται σε θέσεις κατώτερες των προσόντων τους, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που παρατίθενται στη μελέτη.
Η Ελλάδα καταγράφει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά υπερεκπαίδευσης νέων αποφοίτων στην Ευρώπη.
Οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες συνέβαλαν στη βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Μεταξύ 2009 και 2023, το εμπορικό πλεόνασμα των ταξιδιωτικών υπηρεσιών βελτιώθηκε κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες.
Ωστόσο, η υπερβολική εξάρτηση από τον τουρισμό δημιουργεί διαρθρωτικές αδυναμίες. Επιβαρύνει το περιβάλλον και τον πολιτιστικό χαρακτήρα των περιοχών, ενώ η επέκταση των βραχυχρόνιων μισθώσεων συμβάλλει στην αύξηση των ενοικίων.
Η εποχικότητα και η εξάρτηση από την εξωτερική ζήτηση καθιστούν πολλές περιοχές ευάλωτες.
Η μελέτη καταλήγει ότι η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας προϋποθέτει αποκατάσταση της ζήτησης και στροφή προς κλάδους υψηλότερης παραγωγικότητας.
Η ενίσχυση της τεχνολογικής αναβάθμισης, της καινοτομίας και της δημιουργίας ποιοτικών θέσεων εργασίας πρέπει να αποτελέσουν κεντρικούς στόχους. Διαφορετικά, η «οικονομία της καφετέριας» κινδυνεύει να παγιωθεί ως μοντέλο παρατεταμένης στασιμότητας.
