Ο πρώην πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, τοποθετήθηκε αργά το βράδυ της Δευτέρας σχετικά με την υποστήριξη της Κίνας και της Ρωσίας προς το Ιράν, δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι δεν πιστεύει πως οι δύο χώρες συνδράμουν την Τεχεράνη στην πολεμική σύγκρουση. Οι δηλώσεις του έρχονται σε αντίθεση με τις αναφορές πολιτικών του αντιπάλων και αναλυτών. Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες προετοιμάζονται για τη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης, όπου αναμένεται να ζητήσουν αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, μια κίνηση που διευρύνει το ρήγμα με τις πρόσφατες συμφωνίες του Τραμπ με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ για την υποστήριξη προς το Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μέσω της πλατφόρμας Truth Social, σχολίασε τους ισχυρισμούς περί ρωσικής και κινεζικής εμπλοκής στην πολεμική σύγκρουση που αφορά το Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι τόσο το Πεκίνο όσο και η Μόσχα έχουν «πάρα πολλά να χάσουν» σε περίπτωση που εμπλακούν άμεσα, παρά τις επίμονες πληροφορίες που κάνουν λόγο για παροχή υλικής και τεχνολογικής βοήθειας προς το ιρανικό καθεστώς.
«Αν το κάνουν, είναι σε πολύ περιορισμένο βαθμό, αλλά δεν πιστεύω καθόλου ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο. Έχουν πάρα πολλά να χάσουν, και θα το μάθαμε, και μάλιστα πολύ γρήγορα!», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Τραμπ. Ήδη από τον Ιούλιο, ο ίδιος είχε εκφράσει την εμπιστοσύνη του στην Κίνα και τη Ρωσία ότι δεν θα βοηθήσουν το Ιράν στη διαμάχη, προειδοποιώντας ταυτόχρονα ότι μια άμεση εμπλοκή «θα ήταν πολύ κακό για τις ίδιες». Επιπλέον, έχει περιγράψει επανειλημμένα τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν ως «ουδέτερους» κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Η συνεχιζόμενη σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν
Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ έρχονται σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ βρίσκονται σε πόλεμο με το Ιράν, μια σύγκρουση που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου. Τότε, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά ιρανικών στόχων, προκαλώντας την άμεση απάντηση της Τεχεράνης με πλήγματα κατά του Ισραήλ και χωρών του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις.
Έκτοτε, οι αμερικανοϊσραηλινοί βομβαρδισμοί στο Ιράν και οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο έχουν προκαλέσει τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων και έχουν οδηγήσει στον εκτοπισμό εκατομμυρίων. Παρά τις δηλώσεις του κ. Τραμπ περί μη στήριξης, η Μόσχα και το Πεκίνο διατηρούν στενούς δεσμούς με την Τεχεράνη, διαμορφώνοντας ένα περίπλοκο διπλωματικό σκηνικό στην ευρύτερη περιοχή.
Αντιθέσεις στην Ευρώπη για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας
Σε αντίθεση με την προσέγγιση του Ντόναλντ Τραμπ, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ετοιμάζονται να απαιτήσουν αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας στη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης. Αυτή η κίνηση έρχεται λίγες μόλις ημέρες αφότου ο Αμερικανός πρόεδρος συμφώνησε με τον Βλαντιμίρ Πούτιν να χαλαρώσουν οι περιορισμοί στις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ, δημιουργώντας ένα διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με ένα πρόσφατο σχέδιο κοινής δήλωσης, στο οποίο είχε πρόσβαση το POLITICO, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχεδιάζουν να ζητήσουν περαιτέρω κυρώσεις και μέτρα που θα στοχεύουν τα έσοδα της Μόσχας από το πετρέλαιο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Ταυτόχρονα, οι κυβερνήσεις της ΕΕ απορρίπτουν τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι εξασφάλισε ενεργειακή εκεχειρία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Διαφορετικές προσεγγίσεις για τη Μόσχα
Η διαφωνία αυτή φέρνει στην επιφάνεια ένα διευρυνόμενο χάσμα ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να οδηγηθεί η Μόσχα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να μειώσει τις τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ επιτρέποντας σε μεγαλύτερες ποσότητες ρωσικού ντίζελ να διοχετευθούν στις παγκόσμιες αγορές. Αντίθετα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υποστηρίζουν ότι ο περιορισμός των ενεργειακών εσόδων του Κρεμλίνου παραμένει καθοριστικός για να αναγκαστεί ο Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο.
Ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, δήλωσε σε διάσκεψη ασφαλείας στη Βαρσοβία τη Δευτέρα ότι «η Ρωσία δεν ενδιαφέρεται για αποκλιμάκωση, κατάπαυση του πυρός ή ειρήνη». Πρόσθεσε πως «γι’ αυτό θα πάω στις Βρυξέλλες για να ζητήσω από τους εταίρους μου να εξετάσουν σοβαρά την αύξηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας». Παρόμοια θέση εξέφρασε και ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος ζήτησε περαιτέρω περιορισμούς, επισημαίνοντας τις συνεχιζόμενες επιθέσεις της Μόσχας στην ενεργειακή υποδομή της Ουκρανίας, παρά την ανακοίνωση του Τραμπ για εκεχειρία. «Η Ρωσία θα διαπραγματευτεί καλόπιστα μόνο υπό πίεση», είπε ο κ. Μερτς τη Δευτέρα. «Μετά τις απερίσκεπτες επιθέσεις της Μόσχας στην πολιτική ενεργειακή τροφοδοσία της Ουκρανίας, πρέπει να τις σφίξουμε ακόμη περισσότερο [τις κυρώσεις]».
Νέα πακέτα κυρώσεων και διεθνής πίεση
Η πίεση αυτή εντείνεται μετά την έγκριση, τη Δευτέρα, από τους υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ της μεγαλύτερης μέχρι σήμερα προσθήκης στον κατάλογο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με στόχο περισσότερα από 1.600 πρόσωπα και οντότητες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει επίσης ένα 23ο πακέτο τομεακών κυρώσεων, το οποίο το Κίεβο αναμένει ότι θα τεθεί σε κυκλοφορία στις κυβερνήσεις της ΕΕ έως το τέλος του έτους, σύμφωνα με υψηλόβαθμο Ουκρανό αξιωματούχο.
Παρόμοια θέση παίρνουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με τη Βρετανία και τη Νορβηγία να έχουν επίσης δεσμευτεί να αυξήσουν την πίεση στη Μόσχα. Ένας Νορβηγός υπουργός δήλωσε στο POLITICO ότι «είναι σημαντικό να επιβληθούν κυρώσεις στη Ρωσία, ώστε να μη χρηματοδοτεί τον πόλεμο».
