Σχεδόν 93 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή το 20,9% του συνολικού πληθυσμού, βρίσκονταν το 2025 αντιμέτωποι με τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Ανάμεσά τους, 5,7 εκατομμύρια άνθρωποι βίωναν ταυτόχρονα και τις τρεις μορφές στέρησης: κίνδυνο φτώχειας, σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση, αλλά και διαβίωση σε νοικοκυριό με «πολύ χαμηλή ένταση εργασίας», δηλαδή σε ένα σπίτι όπου τα μέλη εργάζονται ελάχιστα σε σχέση με τον χρόνο που θα μπορούσαν να διαθέσουν στην εργασία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για τις συνθήκες διαβίωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό κατοίκων που δεν μπορούσαν να συμμετέχουν τακτικά σε δραστηριότητες αναψυχής λόγω οικονομικής αδυναμίας, με το ποσοστό να φτάνει το 27,3%.
Η οικονομική πίεση αποτυπώνεται με ιδιαίτερα έντονο τρόπο στην καθημερινότητα των Ελλήνων. Το 2025, το 87,1% των κατοίκων της χώρας δήλωνε ότι αντιμετώπιζε δυσκολίες για να τα βγάλει πέρα οικονομικά, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η οικονομική δυσκολία επηρεάζει ακόμη και τη διατροφή
Οι συνέπειες της οικονομικής δυσχέρειας δεν περιορίζονται στον ελεύθερο χρόνο. Επεκτείνονται και σε βασικές καθημερινές ανάγκες, όπως η διατροφή και η πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Το 8,5% των κατοίκων της ΕΕ δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να καταναλώνει κάθε δεύτερη ημέρα ένα γεύμα που να περιλαμβάνει κρέας, κοτόπουλο ή ψάρι, ή ένα αντίστοιχο χορτοφαγικό γεύμα. Το ποσοστό κυμαινόταν από μόλις 1,2% στην Κύπρο έως 18,1% στη Ρουμανία.
Παράλληλα, το 2% των κατοίκων της Ένωσης δεν μπορούσε να εξασφαλίσει σύνδεση στο διαδίκτυο στο σπίτι του. Και σε αυτή την περίπτωση, οι διαφορές ανάμεσα στις χώρες ήταν σημαντικές, καθώς το ποσοστό κυμαινόταν από 0,1% στη Φινλανδία έως 6,2% στη Ρουμανία.
Τα ευρήματα αποτυπώνουν τις διαφορετικές διαστάσεις της φτώχειας, η οποία δεν αφορά μόνο το διαθέσιμο εισόδημα, αλλά και τη δυνατότητα πρόσβασης σε αγαθά και υπηρεσίες που επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα ζωής.
Eurostat: Τα παιδιά βρίσκονται ανάμεσα στις πιο ευάλωτες ομάδες
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία για τα παιδιά, τα οποία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού.
Το 2025, το 7,9% των παιδιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση βίωνε σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση. Παράλληλα, το ποσοστό των παιδιών που βρίσκονταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού έφτανε το 24,3%.
Στο σύνολο του ευρωπαϊκού πληθυσμού, το ποσοστό σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης διαμορφώθηκε στο 6,3%, παρουσιάζοντας μικρή υποχώρηση σε σύγκριση με το 6,4% του 2024.
Οι γυναίκες εμφάνιζαν υψηλότερο ποσοστό από τους άνδρες, με 6,6% έναντι 6,0%. Στα άτομα ηλικίας εργασίας το ποσοστό διαμορφωνόταν επίσης στο 6,3%, ενώ στους ηλικιωμένους ήταν χαμηλότερο, στο 4,9%.
Όσον αφορά τον ευρύτερο δείκτη κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, οι άνθρωποι ηλικίας 65 ετών και άνω κατέγραψαν το χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, με 18,8% το 2025.
Σε ποιες χώρες κινδυνεύουν περισσότερο τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι
Η ηλικιακή ομάδα που πλήττεται περισσότερο από τη φτώχεια δεν είναι ίδια σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα παιδιά αντιμετώπιζαν τον υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού σε περίπου τις μισές χώρες της Ένωσης.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Ισπανίας, όπου το 33,8% των παιδιών βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Το ποσοστό αυτό ήταν κατά 8,1 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από εκείνο των ατόμων σε ηλικία εργασίας, το οποίο ανερχόταν στο 25,7%.
Αντίθετα, στη Δανία, στην Ολλανδία και στη Φινλανδία, η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγραφόταν στα άτομα ηλικίας εργασίας.
Σε εννέα κράτη-μέλη, οι ηλικιωμένοι αποτελούσαν την ομάδα με τον υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Στην Κροατία, ειδικότερα, το ποσοστό για τους ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω έφτανε το 40%, δηλαδή ήταν κατά 24,3 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από το αντίστοιχο ποσοστό των παιδιών, που ανερχόταν στο 15,7%.
Λιγότερες ώρες φροντίδας και εκπαίδευσης για τα παιδιά που κινδυνεύουν από φτώχεια
Οι επιπτώσεις της οικονομικής δυσκολίας φαίνεται να ξεκινούν ήδη από την προσχολική ηλικία, επηρεάζοντας τις ευκαιρίες φροντίδας και εκπαίδευσης των παιδιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, τα παιδιά ηλικίας από 3 ετών έως την έναρξη της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, τα οποία βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, καταγράφουν λιγότερες ώρες συμμετοχής σε τυπικές δομές φροντίδας ή εκπαίδευσης.
Μεταξύ των παιδιών που συμμετέχουν σε τέτοιες δομές τουλάχιστον μία ώρα την εβδομάδα, το 70% όσων βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού παρακολουθεί 25 ώρες ή περισσότερες εβδομαδιαίως. Το αντίστοιχο ποσοστό για τα παιδιά που δεν αντιμετωπίζουν αυτόν τον κίνδυνο ανέρχεται στο 79%.
Τα δεδομένα αναδεικνύουν ότι η οικονομική ανισότητα δεν επηρεάζει μόνο τις συνθήκες διαβίωσης στο παρόν, αλλά συνδέεται και με τις ευκαιρίες που έχουν τα παιδιά από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους.
