Η κυβέρνηση Τραμπ πίεσε αρκετές χώρες να αποσύρουν τη στήριξή τους από μεγάλο ευρωπαϊκό συνέδριο για την παραπληροφόρηση, σύμφωνα με τον Guardian. Τελικά, η Λιθουανία, ο Καναδάς και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης αποσύρθηκαν από τους επίσημους υποστηρικτές της διοργάνωσης.
Το #Disinfo2026 πραγματοποιείται την Τετάρτη και την Πέμπτη στο Βίλνιους και συγκεντρώνει εκατοντάδες ερευνητές, δημοσιογράφους, ειδικούς της τεχνολογίας και στελέχη κυβερνήσεων που ασχολούνται με την παραπληροφόρηση και τις ξένες επιχειρήσεις επιρροής. Διοργανώνεται από το EU DisinfoLab, ανεξάρτητο μη κερδοσκοπικό οργανισμό με έδρα τις Βρυξέλλες.
Λίγες ημέρες πριν από την έναρξη του συνεδρίου, τα λογότυπα του υπουργείου Εξωτερικών της Λιθουανίας, του καναδικού υπουργείου Εξωτερικών και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης εξαφανίστηκαν από την ιστοσελίδα της διοργάνωσης.
Σε υλικό που είχε ήδη τυπωθεί για το συνέδριο, τα ίδια λογότυπα καλύφθηκαν με λευκά αυτοκόλλητα.
Τρεις πηγές με γνώση των επαφών, μεταξύ αυτών και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, είπαν στον Guardian ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε επικοινωνήσει με περισσότερες από μία κυβερνήσεις για τη στήριξή τους στη διοργάνωση.
Το πάνελ που ενόχλησε την Ουάσινγκτον
Στο επίκεντρο της αμερικανικής αντίδρασης βρέθηκε συζήτηση με τίτλο «Οι ΗΠΑ ως απειλή FIMI», όπου το FIMI είναι ο όρος που χρησιμοποιεί η ΕΕ για τη χειραγώγηση της πληροφόρησης και τις παρεμβάσεις από ξένους παράγοντες.
Το πάνελ πραγματοποιήθηκε κανονικά την Τετάρτη και εξέτασε πώς θα μπορούσε η Ευρώπη να ενισχύσει την άμυνά της απέναντι στην παραπληροφόρηση χωρίς να βασίζεται στην Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με τον Guardian, ήταν η πρώτη φορά που το συγκεκριμένο συνέδριο εξέταζε ανοιχτά το ενδεχόμενο οι ίδιες οι ΗΠΑ να αντιμετωπιστούν ως παράγοντας ξένης πληροφοριακής παρέμβασης στην Ευρώπη.
Στη συζήτηση συμμετείχαν τρεις Αμερικανοί ομιλητές, μεταξύ των οποίων πρώην στέλεχος της CIA.
Εσωτερικά έγγραφα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που είδε ο Guardian δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον ευχαρίστησε τη Λιθουανία επειδή «πήρε σοβαρά τις αμερικανικές ανησυχίες».
Στο ίδιο έγγραφο, Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι θεωρούσαν «κατακριτέο και απροσδόκητο» το γεγονός ότι ένα πάνελ παρουσίαζε τις ΗΠΑ ως πιθανή απειλή και χαιρέτιζαν την απόφαση της Λιθουανίας να περιορίσει τη συμμετοχή της.
Πηγή με γνώση των επαφών ανέφερε επίσης ότι ορισμένες από τις επικοινωνίες φαίνεται να προήλθαν από το γραφείο της Σάρα Ρότζερς, υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ αρμόδιας για τη δημόσια διπλωματία.
Η πίεση σε Λιθουανία, Καναδά και Γαλλία
Η Νίνα Γιάνκοβιτς, πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ και ειδικός σε θέματα παραπληροφόρησης, δήλωσε ότι, σύμφωνα με την ενημέρωση που είχε, η Ουάσιγκτον πίεσε τόσο τη Λιθουανία όσο και τον Καναδά να αποσύρουν τη στήριξή τους.
Ο Guardian αναφέρει ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επικοινώνησε και με τη Γαλλία.
Η Γιάνκοβιτς κατηγόρησε την αμερικανική κυβέρνηση ότι χρησιμοποιεί την ισχύ της για να αποθαρρύνει Αμερικανούς από το να ασκούν κριτική στην κυβέρνησή τους.
Λιθουανία, Καναδάς και ΕΕ έδωσαν διαφορετική εξήγηση για την αποχώρησή τους. Και οι τρεις υποστήριξαν ότι ο τρόπος με τον οποίο είχε διαμορφωθεί μέρος του προγράμματος δεν εξέφραζε τις επίσημες θέσεις τους για τον ρόλο των ΗΠΑ.
Το πρόγραμμα, πάντως, είχε δημοσιευθεί ήδη από τον Ιούνιο, μήνες πριν αποσύρουν τη στήριξή τους.
Το λιθουανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι ακύρωσε τη συμμετοχή του επειδή «αρκετά σημεία του προγράμματος διαφέρουν από την επίσημη θέση της κυβέρνησης».
Ο Καναδάς ανέφερε ότι αναθεώρησε τη συμμετοχή του λόγω του τρόπου με τον οποίο παρουσιάζονταν ορισμένες συζητήσεις. Καναδοί αξιωματούχοι, πάντως, εξακολουθούν να συμμετέχουν στο συνέδριο.
Η ΕΕ απέσυρε το λογότυπο αλλά συνεχίζει τη χρηματοδότηση
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης επιβεβαίωσε επίσης ότι δεν εμφανίζεται πλέον ως επίσημος υποστηρικτής του συνεδρίου.
Εκπρόσωπός της δήλωσε ότι οι διοργανωτές παρουσίασαν ορισμένες συζητήσεις με τρόπο που δεν συμβαδίζει με τις επίσημες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρά την απόσυρση της επίσημης στήριξης και του λογοτύπου της, η ΕΕ εξακολουθεί να χρηματοδοτεί το συνέδριο.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, σύμφωνα με τον Guardian, διαφωνούσαν με τον χαρακτηρισμό των ΗΠΑ ως παράγοντα παραπληροφόρησης.
Στην τελευταία έκθεση της ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας για τις ξένες επιχειρήσεις χειραγώγησης της πληροφόρησης, που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο, η Ρωσία και η Κίνα κατονομάζονται ως βασικοί παράγοντες απειλής. Δεν υπάρχει αντίστοιχη αρνητική αναφορά στις ΗΠΑ.
Η Γαλλία δεν υποχώρησε
Η Γαλλία διατήρησε τη στήριξή της στη διοργάνωση.
Διπλωματική πηγή του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι «δεν υπάρχει κανένας λόγος να αλλάξουμε τις δεσμεύσεις μας» και τόνισε ότι το Παρίσι συνεχίζει να στηρίζει οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Χαρακτήρισε επίσης το συνέδριο «εργαστήριο» που βοηθά την Ευρώπη να διαμορφώνει πολιτικές για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.
Η στάση της Λιθουανίας και οι σχέσεις με τις ΗΠΑ
Η απόφαση της Λιθουανίας έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα επιδιώκει ακόμη στενότερη στρατιωτική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο Λιθουανός πρωθυπουργός Μιντάουγκας Σινκεβίτσιους είχε δηλώσει ότι η χώρα του είναι διατεθειμένη να πληρώσει για τη δημιουργία μόνιμης αμερικανικής στρατιωτικής βάσης, εφόσον η Ουάσιγκτον συμφωνήσει.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι θα εξετάσει την πρόταση.
Η Λιθουανία, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, συνορεύει με τη Ρωσία και τη στενή σύμμαχό της Λευκορωσία και θεωρεί την αμερικανική στρατιωτική παρουσία κρίσιμη για την αποτροπή της Μόσχας.
Οι ΗΠΑ διατηρούν ήδη στη χώρα, από το 2019, εκ περιτροπής τεθωρακισμένο τάγμα σχεδόν 1.000 στρατιωτών.
Με πληροφορίες από Guardian
