Η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα ημέρα κινητοποιήσεων για τη βελτίωση των συνθηκών στα γαλλικά λύκεια καταγράφηκε την Τρίτη, με περισσότερους από 250.000 μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς να διαδηλώνουν σε ολόκληρη τη χώρα. Οι πορείες συνοδεύτηκαν από επεισόδια και συγκρούσεις με την Αστυνομία, η οποία έκανε χρήση δακρυγόνων εναντίον των διαδηλωτών. Οι κινητοποιήσεις διαρκούν ήδη περισσότερες από δύο εβδομάδες και έχουν σημαδευτεί από συχνές, βίαιες αναμετρήσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις.
Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Σεμπαστιάν Λεκορνί, ανέφερε ότι τουλάχιστον 215 έφηβοι και 85 εργαζόμενοι στα σχολεία έχουν τραυματιστεί από την αρχή των διαδηλώσεων, χαρακτηρίζοντας τον απολογισμό «τον βαρύτερο που έχει καταγραφεί εδώ και δεκαετίες» για το εκπαιδευτικό σύστημα.
Το βράδυ της Τρίτης, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε στο Μέγαρο των Ηλυσίων βασικούς υπουργούς της κυβέρνησης για συνομιλίες, σύμφωνα με τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης.
Εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές, βανδαλισμοί στο Παρίσι και 500 συλλήψεις
Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, περίπου 200.000 άνθρωποι συμμετείχαν σε κατά κύριο λόγο ειρηνικές πορείες σε πόλεις όπως η Μασσαλία, η Νάντη και η Λυών, ενώ άλλοι 56.000 βρέθηκαν στη μεγαλύτερη συγκέντρωση, που έγινε στο Παρίσι. Οι διοργανωτές εκτιμούν τον συνολικό αριθμό των διαδηλωτών σε 450.000.
Οι περισσότερες κινητοποιήσεις ολοκληρώθηκαν χωρίς σοβαρά επεισόδια. Σε ορισμένες, ωστόσο, μεταξύ των οποίων και στο Παρίσι, σημειώθηκαν σποραδικοί βανδαλισμοί και συγκρούσεις με τις δυνάμεις καταστολής. Οι αστυνομικοί χρησιμοποίησαν δακρυγόνα και γκλομπ για να διαλύσουν τους διαδηλωτές.
Βάσει στοιχείων του υπουργείου Εσωτερικών που δημοσίευσε η εφημερίδα Liberation, την Τρίτη συνελήφθησαν σχεδόν 500 άνθρωποι, ενώ τραυματίστηκαν 43 αστυνομικοί.
Τις τελευταίες ημέρες, συνδικάτα και οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα κατηγορούν την Αστυνομία για αδικαιολόγητη άσκηση βίας εναντίον των νεαρών διαδηλωτών. Η Διεθνής Αμνηστία κάλεσε τις γαλλικές Αρχές να «θέσουν τέλος στη δυσανάλογη αστυνομική καταστολή».
Ο υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νουνέζ, υποστήριξε ότι η αντίδραση της Αστυνομίας ήταν αναλογική «σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις» και ότι σε κάποιες στιγμές οι διαδηλώσεις εξελίχθηκαν σε ταραχές, γεγονός που έκανε αναγκαία την επέμβαση των αστυνομικών δυνάμεων.
Τα συνθήματα των μαθητών στο Παρίσι
Στην πορεία του Παρισιού, μαθητές κρατούσαν καπνογόνα και πλακάτ με συνθήματα όπως «κάτω από τα σχολικά μας βιβλία, η οργή», σε αναφορά στο γνωστό σύνθημα «κάτω από τα πλακόστρωτα, η παραλία» από τις φοιτητικές εξεγέρσεις του Μαΐου του 1968. Σε άλλα πλακάτ διαβάζονταν φράσεις όπως «Σχολεία χωρίς χρήματα = χώρα χωρίς μέλλον».
Μια μαθήτρια, η Άννα, είπε στους δημοσιογράφους στην πλατεία Νασιόν της γαλλικής πρωτεύουσας: «Τα αιτήματά μας είναι απλά: καλύτερες συνθήκες φοίτησης, αρκετοί εκπαιδευτικοί, αξιοπρεπή σχολικά κτίρια. Η απάντηση των Αρχών ήταν καταστροφική. Υπάρχει ήδη αρκετή βία».
Οι διαδηλώσεις της Τρίτης ακολούθησαν δύο εβδομάδες κινητοποιήσεων, που ξεκίνησαν από τα βόρεια προάστια του Παρισιού και γρήγορα απλώθηκαν σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με το γραφείο του Λεκορνί, στις συγκρούσεις έχουν τραυματιστεί συνολικά και 715 αστυνομικοί, πέρα από τους τραυματισμούς διαδηλωτών και εργαζομένων στα σχολεία.
Εμπρησμοί, καταστροφές και συλλήψεις ανηλίκων
Διαδηλωτές έβαλαν φωτιά σε κάδους απορριμμάτων έξω από σχολεία, προκάλεσαν ζημιές σε στάσεις λεωφορείων και πέταξαν αντικείμενα κατά των αστυνομικών δυνάμεων, οι οποίες απάντησαν με γκλομπ, δακρυγόνα και ειδικά πυρομαχικά καταστολής πλήθους.
Από τα μέσα Σεπτεμβρίου, 24 σχολεία έχουν πυρποληθεί ή λεηλατηθεί και περισσότεροι από 6.100 άνθρωποι έχουν συλληφθεί, σχεδόν όλοι ανήλικοι. Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, πάνω από 1.800 αντιμετωπίζουν ποινική δίωξη, και περίπου 1.500 από αυτούς είναι κάτω των 18 ετών.
Το υπουργείο Παιδείας γνωστοποίησε ότι περισσότερα από 900 από τα συνολικά 3.700 λύκεια της χώρας είχαν αποκλειστεί ή έμειναν κλειστά την Τρίτη. Οι μαθητικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι ο αριθμός φτάνει τα 1.800. Σε ορισμένες περιοχές, οι εκπαιδευτικές αρχές μετέφεραν τα μαθήματα στο διαδίκτυο.
Μαθητές και εκπαιδευτικοί διεκδικούν αλλαγές
Η 18χρονη Οσεάν πήρε μέρος στην πορεία στη Μασσαλία. «Θέλουμε απλώς να σώσουμε την εκπαίδευσή μας και να μορφωθούμε», είπε, προσθέτοντας ότι έχει βιώσει την απουσία εκπαιδευτικών, οι οποίοι είτε αντικαταστάθηκαν από «ανώφελους αναπληρωτές» είτε δεν αντικαταστάθηκαν καθόλου.
Στις κινητοποιήσεις συμμετείχαν και πολλοί εκπαιδευτικοί. Στη δυτική πόλη Ρεν, ο Ρομέν Ντιμπούρ δήλωσε ότι ο ίδιος και «περίπου 30 συνάδελφοί του» συζήτησαν για «την αστυνομική βία που έχουμε δει» και αποφάσισαν να βρίσκονται στις διαδηλώσεις για να στηρίξουν τους μαθητές τους, αν χρειαστούν βοήθεια.
Παρούσες ήταν και συνδικαλιστικές ηγεσίες. Η επικεφαλής του συνδικάτου CGT, Σοφί Μπινέ, κάλεσε τα μέλη του να «προστατεύσουν τους μαθητές των λυκείων». Η επικεφαλής των Πρασίνων, Μαρίν Τοντελιέ, κάλεσε τοπικούς αξιωματούχους και γονείς να ντυθούν στα λευκά και «να πάνε να προστατεύσουν τα παιδιά μας κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων».
Καταγγελίες για αστυνομική βία και σοβαροί τραυματισμοί ανηλίκων
Η πρόεδρος της Διεθνούς Αμνηστίας στη Γαλλία, Αν Σαβινέλ-Μπαράς, σημείωσε ότι «οι εικόνες και οι μαρτυρίες που κυκλοφορούν ευρέως την τελευταία εβδομάδα προκαλούν ανησυχητικά ερωτήματα σχετικά με την επικίνδυνη χρήση δακρυγόνων, γκλομπ και αστυνομικών τεχνικών».
Ο Νουνέζ γνωστοποίησε ότι η Αστυνομία έχει ανοίξει 10 εσωτερικές έρευνες για καταγγελίες περί βιαιοπραγιών από την έναρξη των διαδηλώσεων.
Τη Δευτέρα, ένας 15χρονος έχασε το χέρι του, όταν σημειώθηκε έκρηξη κατά τη διάρκεια συγκρούσεων διαδηλωτών με αστυνομικούς στη βόρεια Γαλλία. Ένας 16χρονος έχασε την όραση από το δεξί του μάτι, έπειτα από σοβαρό τραυματισμό στο κεφάλι την Τετάρτη, κατά τον αποκλεισμό λυκείου στην Τουρ. Η εισαγγελέας της περιοχής, Κατρίν Σορίτα-Μινάρ, ανέφερε ότι τα τραύματα ήταν «συμβατά με την πρόσκρουση αμυντικού βλήματος τύπου blast ball».
Σε άλλο περιστατικό, ένας 14χρονος έχασε τα περισσότερα δόντια του τη Δευτέρα, καθώς αστυνομικός φέρεται να εκτόξευσε χειροβομβίδα εναντίον του από κοντινή απόσταση, σε διαδήλωση βορειοδυτικά του Παρισιού. «Η γνάθος του είναι κλειδωμένη, δεν μπορεί πλέον να μιλήσει και τρώει με καλαμάκι», είπε η μητέρα του στους δημοσιογράφους.
Τα αιτήματα των μαθητών και η απάντηση της γαλλικής κυβέρνησης
Ο Λεκορνί έχει ζητήσει από τους υπουργούς του να δώσουν απαντήσεις στα βασικά αιτήματα των μαθητών. Αυτά περιλαμβάνουν τη διασφάλιση της αντικατάστασης των απόντων εκπαιδευτικών, την επανεξέταση του σχολικού ωραρίου, που διαρκεί από τις 8 το πρωί έως τις 6 το απόγευμα, και την επισκευή των γερασμένων σχολικών κτιρίων.
Ταυτόχρονα, ο πρωθυπουργός απέρριψε τις κατηγορίες για συστηματική υπερβολική χρήση βίας από την Αστυνομία, υποστηρίζοντας ότι οι αστυνομικοί ενήργησαν ως επί το πλείστον αναλογικά. Στη γαλλική Εθνοσυνέλευση, τη Τρίτη, είπε ότι «η ακραία βία» έχει φτάσει «χτυπώντας τις πόρτες των λυκείων και πρέπει να καταδικαστεί».
«Το να βάζεις φωτιά σε ένα σχολείο δεν θα βοηθήσει στην επισκευή του. Το να επιτίθεσαι σε έναν εκπαιδευτικό δεν θα βοηθήσει στην αντικατάσταση του προσωπικού που λείπει», ανέφερε.
Πολιτική πίεση επτά μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές
Οι διαδηλώσεις έρχονται επτά μήνες πριν από τις κρίσιμες προεδρικές εκλογές για την ανάδειξη του διαδόχου του Μακρόν και αυξάνουν την πίεση σε μια κυβέρνηση που προσπαθεί να συγκρατήσει το διογκούμενο δημοσιονομικό έλλειμμα, την ώρα που εντείνονται οι ανησυχίες των επενδυτών για το υψηλό χρέος και την ασθενή οικονομική ανάπτυξη της Γαλλίας.
Η κυβέρνηση κατηγορεί το κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς «Ανυπότακτη Γαλλία» ότι ενθαρρύνει, ακόμη και ότι οργανώνει, το κίνημα, μετά την παρουσία πολλών βουλευτών του LFI σε αποκλεισμούς σχολείων. Ο ιστορικός ηγέτης του κόμματος και υποψήφιος για την προεδρία, Ζαν-Λικ Μελανσόν, έχει εκφράσει την έντονη στήριξή του στις κινητοποιήσεις, καλώντας παράλληλα σε μη βίαιες διαδηλώσεις.
