Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, Τρίτη 6 Οκτωβρίου, τη μνήμη του Αποστόλου Θωμά, ενός από τους Δώδεκα μαθητές του Χριστού, το όνομα του οποίου έγινε συνώνυμο της αμφιβολίας.
Τιμώνται επίσης η Αγία Ερωτηΐς η Μάρτυς, ο Άγιος Μακάριος ο Νέος Οσιομάρτυρας από την Κίο της Βιθυνίας και ο Όσιος Κενδέας ο Θαυματουργός.
Από πού προέκυψε ο «άπιστος Θωμάς»
Ο Απόστολος Θωμάς είναι μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της Καινής Διαθήκης, κυρίως εξαιτίας ενός επεισοδίου μετά την Ανάσταση του Χριστού.
Όταν ο αναστημένος Χριστός εμφανίστηκε στους μαθητές, ο Θωμάς δεν βρισκόταν μαζί τους. Ακούγοντας όσα του διηγήθηκαν, απάντησε ότι δεν θα πίστευε εάν δεν έβλεπε ο ίδιος τα σημάδια των καρφιών και δεν άγγιζε την πληγή στην πλευρά Του.
Οκτώ ημέρες αργότερα ο Χριστός εμφανίστηκε ξανά και κάλεσε τον Θωμά να δει τα χέρια Του και να αγγίξει την πλευρά Του.
Έτσι γεννήθηκε η εικόνα του «άπιστου Θωμά». Το Ευαγγέλιο, ωστόσο, δεν χρησιμοποιεί αυτή την προσωνυμία. Παρουσιάζει έναν μαθητή που αμφιβάλλει, ζητά βεβαιότητα και τελικά οδηγείται σε μία από τις σαφέστερες ομολογίες πίστης της Καινής Διαθήκης.
Το όνομα Θωμάς προέρχεται από αραμαϊκή λέξη που σημαίνει «δίδυμος», γι’ αυτό και στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο αποκαλείται επίσης «Δίδυμος». Η μεταγενέστερη χριστιανική παράδοση συνδέει την αποστολική του δράση κυρίως με την Ανατολή και ιδιαίτερα με την Ινδία.
Σύμφωνα με αρχαίες παραδόσεις, κήρυξε εκεί τον Χριστιανισμό και μαρτύρησε κοντά στη σημερινή Τσενάι. Οι λεγόμενοι Χριστιανοί του Αγίου Θωμά στη νότια Ινδία διατηρούν μέχρι σήμερα ισχυρή παράδοση που ανάγει τις ρίζες της στον Απόστολο.
Ο Όσιος Κενδέας ο Θαυματουργός
Ο Όσιος Κενδέας τιμάται ιδιαίτερα στην Κύπρο. Σύμφωνα με την παράδοση, έζησε ασκητικά στην περιοχή της Αμμοχώστου και συνδέθηκε με τους πρώτους αιώνες της χριστιανικής παρουσίας στο νησί.
Η μνήμη του παραμένει ζωντανή κυρίως γύρω από το ομώνυμο μοναστήρι κοντά στο Αυγόρου, ενώ η παράδοση του αποδίδει πλήθος θαυμάτων και θεραπειών.
Η Αγία Ερωτηΐς και ο Άγιος Μακάριος
Η Αγία Ερωτηΐς τιμάται ως Μάρτυς της Εκκλησίας. Οι πληροφορίες που έχουν διασωθεί για τη ζωή της είναι περιορισμένες, ενώ η παράδοση αναφέρει ότι υπέστη βασανιστήρια για τη χριστιανική της πίστη.
Ο Άγιος Μακάριος ο Νέος Οσιομάρτυρας καταγόταν από την Κίο της Βιθυνίας. Ακολούθησε τον μοναχικό βίο και μαρτύρησε κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, αρνούμενος να εγκαταλείψει την πίστη του.
Το μήνυμα της ημέρας
Η φράση «άπιστος Θωμάς» χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για εκείνον που δεν πιστεύει κάτι εάν δεν το δει με τα μάτια του.
Η ευαγγελική ιστορία, όμως, δεν τελειώνει στην αμφιβολία. Ο Θωμάς ρωτά, αμφισβητεί και τελικά πιστεύει. Και ο μαθητής που έμεινε γνωστός για τη δυσπιστία του είναι εκείνος που αναφωνεί: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου».
Σε ποιους λέμε «χρόνια πολλά»
Την ονομαστική τους γιορτή έχουν όσοι φέρουν τα ονόματα:
- Θωμάς, Θωμαΐς, Θωμαή
- Ερωτηΐς
- Μακάριος
