Η απλόχερη χρηματική βοήθεια προς έναν διεφθαρμένο διαχειριστή εξουσίας δεν μπορούν να εξηγηθούν ούτε με πολιτικούς ούτε με οικονομικούς όρους
Με ρωτούν όλο και συχνότερα φίλοι και αναγνώστες πώς είναι δυνατόν έπειτα από όλα όσα συμβαίνουν να παραμένει ο Ζελένσκι στο τιμόνι της Ουκρανίας.
Οι άνθρωποι ενδόμυχα, όπως κι εγώ άλλωστε, αναζητούν ελπίδα στην ανατροπή του μήπως και αποφύγουμε τον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που έρχεται πλέον με… φόρα από τις ανεύθυνες ηγεσίες των «προθύμων» της Ε.Ε. Ομως, δικαίως, διερωτώνται τι στο καλό συμβαίνει; Βλέπουν καθημερινά τις σκηνές από το εσωτερικό της εμπόλεμης χώρας. Τις φρικώδεις μεθόδους επιστράτευσης στους δρόμους και τις πλατείες, τους κτηνώδεις «φουσκωτούς» ντυμένους με στολές παραλλαγής που αρπάζουν ανθρώπους από τα χέρια των γυναικών και των παιδιών τους. Βλέπουν τους νεοναζιστές της αυτοκέφαλης Ουκρανικής Εκκλησίας να εισβάλλουν ένοπλοι σε ναούς, να σπάνε παγκάρια και να αρπάζουν ιερείς από τα γένια επειδή λειτουργούν στα ρωσικά. Και κάθε μέρα ακούν από ένα καινούργιο σκάνδαλο να σκάει στην αυλή του Ζελένσκι και τους πρωταγωνιστές να το σκάνε φορτωμένοι κάσες με ευρώ και δολάρια για άγνωστους εξωτικούς προορισμούς. Την ώρα που οι απλοί πολίτες σκοτώνονται και υποφέρουν ο κλοιός της διαφθοράς όλο και περικυκλώνει το ουκρανικό καθεστώς και τον αλαζονικό επικεφαλής του, ο οποίος αρνείται πεισματικά να τεθεί στην κρίση του εκλογικού σώματος.
Πώς είναι δυνατόν με όσα περνάει αυτή η δύστυχη χώρα να μην τον ρίχνουν πρώτα απ’ όλα οι δικοί του, με ρωτούν. Θα προσπαθήσω να απαντήσω στο ερώτημα με την άποψη μιας πολύ πιο αρμόδιας για να δώσει εξήγηση, της Ουκρανής ιστορικού Μάρτας Χαβρίσκο, η οποία μόνο από φιλορωσικά αισθήματα δεν εμφορείται. Η Χαβρίσκο, που ειδικεύεται στη μελέτη του εβραϊκού ολοκαυτώματος, αρχικά ανέδειξε τα εγκλήματα βίας των ρωσικών δυνάμεων εισβολής εις βάρος Ουκρανών γυναικών. Παράλληλα όμως ασκούσε κριτική ολοένα και πιο έντονη εις βάρος του καθεστώτος Ζελένσκι, αφενός για τις διασυνδέσεις του με νεοναζιστικές φράξιες και αφετέρου για τα φαινόμενα εκμαυλισμού και σήψης στα ανώτατα κλιμάκια του κρατικού μηχανισμού. Γρήγορα περιέπεσε σε δυσμένεια και το 2025 απολύθηκε και επισήμως από το πανεπιστήμιο του Λιβ, αναζητώντας πλέον καταφύγιο στις ΗΠΑ, όπου τα τελευταία χρόνια διδάσκει.
Σε μια πρόσφατη ανάρτησή της στο Χ η Χαβρίσκο εξηγεί τους λόγους για τους οποίους ο Ζελένσκι «δεν κουνιέται». «Η ισχύς του», επισημαίνει, «ακουμπάει σε πολλαπλούς πυλώνες δυτικών χορηγών. Εχουν κάθε λόγο να συντηρούν μια τέτοια ουκρανική ηγεσία, πρόθυμη να επωμιστεί τον πόλεμο του ΝΑΤΟ εναντίον της Ρωσίας διά αντιπροσώπου. Ο ίδιος ο Ζελένσκι περιστοιχίζεται από παραστρατιωτικές ομάδες πραιτοριανών, εφοδιασμένες με βαρύ και σύγχρονο δυτικό οπλισμό. Είναι μονάδες τύπου Αζόφ, που έχουν πλέον οργανωθεί σε τακτικά στρατιωτικά σώματα μαζί με άλλους εξτρεμιστικούς σχηματισμούς νεοναζί. Ο ιδεολογικός τους πυρήνας αποτελείται από ανθρώπους αφοσιωμένους στον Ζελένσκι, διατεθειμένους να πολεμούν με τους Ρώσους επ’ αόριστον και με οποιονδήποτε τρόπο, ακόμα και αν ολόκληρη η ανθρωπότητα αφανιστεί. Γι’ αυτό και κάθε λογική διαπραγμάτευση για την ειρήνη βαφτίζεται αμέσως ουκρανική συνθηκολόγηση».
«Κι από την άλλη πλευρά», λέει η Χαβρίσκο, «υπάρχουν οι ολιγάρχες και το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα. Ο πόλεμος είναι μπίζνες και για κάποιους ιδιαιτέρως επικερδής. Εταιρίες όπως η “Fire Point” (σ.σ.: η μεγαλύτερη εταιρία παραγωγής πυραύλων και drones της Ουκρανίας) έχουν κάθε εμπορικό κίνητρο για να κρατούν ζωντανές τις παραγγελίες. Αν ο πόλεμος διαρκέσει ακόμα μία δεκαετία, θα βρουν άλλον στρατηγικό στόχο να πουλήσουν: την ολοκληρωτική συντριβή της Μόσχας και τη διάλυση της σημερινής Ρωσίας».
Υπάρχει όμως και μια τρίτη ομάδα πολεμοκάπηλων που ντύνονται με το κουστούμι του ανθρωπιστή. «Είναι η λεγόμενη κοινωνία των πολιτών», εξηγεί η Ουκρανή ιστορικός και συνεχίζει: «Εκατοντάδες μη κυβερνητικές οργανώσεις, που έχουν συστηθεί από δυτικούς φορείς και παρουσιάζουν την αποστολή τους στο όνομα της δημοκρατίας, των μεταρρυθμίσεων, της “απορωσοποίησης” και ό,τι άλλο ακούγεται ελκυστικό στο μενού των ΜΚΟ». Στην πραγματικότητα αυτό το δίκτυο λειτουργεί ως τεράστιος αγωγός δυτικής επιρροής, βοηθώντας να γίνει η Ουκρανία προκεχωρημένο στρατιωτικό φυλάκιο έναντι της Μόσχας.
Και η Χαβρίσκο καταλήγει: «Εξηγήστε μου, λοιπόν, πώς οι απλοί άνθρωποι είναι σε θέση να ξεφορτωθούν όλη αυτή τη χαρούμενη αδελφότητα βρικολάκων, που κραυγάζουν εν χορώ με τις γιορτινές φορεσιές τους Σλάβα Ουκράινι, ενώ στραγγίζουν το αίμα της χώρας;»
Αυτός ο τελευταίος πυλώνας στήριξης του καθεστώτος Ζελένσκι, που τόσο παραστατικά όσο και πικρόχολα περιγράφει η Χαβρίσκο, είναι ίσως η λύση του αινίγματος. Προσέξτε: Με βάση επίσημα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ουκρανίας υπάρχουν σήμερα πάνω από… 135.000 ΜΚΟ (οργανώσεις, επιμορφωτικοί φορείς σωματεία, φιλανθρωπικοί οργανισμοί), που έχουν πάρει άδεια λειτουργίας στη χώρα. Πρόκειται για μία ιδιαίτερα πολυπληθή «κοινότητα εθελοντών» που στην πραγματικότητα σιτίζεται αδρά από τον πόλεμο.
Γι’ αυτό, λοιπόν, ο Ζελένσκι επιβιώνει. Στηρίζεται από ένα διεθνές σύστημα που λειτουργεί, ακόμη και σε επίπεδο κορυφής, στη λογική «κράτα με να σε κρατώ»… Αν ένας κρίκος σπάσει και ο Ουκρανός σατράπης γκρεμιστεί με πάταγο, το κλίμα στην εμπόλεμη χώρα μπορεί να αλλάξει μονομιάς. Μπορεί να ανοίξουν στόματα, να σπάσει η ομερτά και κάποιοι πολύ ψηλά σε ευρωπαϊκές θέσεις να βρεθούν άσχημα μπλεγμένοι. Γιατί αυτή η συλλογική αγάπη και η απλόχερη χρηματική βοήθεια προς έναν διεφθαρμένο διαχειριστή εξουσίας δεν μπορούν να εξηγηθούν ούτε με αμιγώς πολιτικούς ούτε -πολύ περισσότερο- με οικονομικούς όρους, έχοντας εξαιρέσει ήδη της σφαίρα της ηθικής με την οποία δεν έχουν την παραμικρή σχέση οι σημερινοί Ευρωπαίοι ηγέτες. Κάτι άλλο κρύβεται το οποίο δεν τόλμησε να θίξει η Χαβρίσκο, αλλά νομίζω καθίσταται προφανές για τον μέσο πολίτη. Κάποια από τα λεφτά που προορίζονται για την Ουκρανία επιστρέφονται πίσω, στις τσέπες εκείνων που μονόγραψαν τις επιταγές…
