Η συγκλονιστική ποσότητα των 12,5 τρισεκατομμυρίων τόνων πολικού πάγου έχει εξαφανιστεί από τη Γροιλανδία και την Ανταρκτική από τη δεκαετία του 1970 σύμφωνα με μια νέα έρευνα.
Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων συγκέντρωσε το μεγαλύτερο σε διάρκεια δορυφορικό αρχείο στην ιστορία, αποκαλύπτοντας την πραγματική έκταση της απώλειας πολικού πάγου κατά τα τελευταία περίπου 50 χρόνια. Αυτό το ολοκληρωμένο αρχείο περιλαμβάνει δεδομένα για τη Γροιλανδία ήδη από το 1972 και για την Ανταρκτική από το 1979 και φτάνει έως το 2023. Περιλαμβάνει επίσης δεδομένα από 42 διαφορετικές δορυφορικές έρευνες και 27 δορυφορικές αποστολές.
Από τους 12,5 τρισεκατομμύρια τόνους πάγου που χάθηκαν η μεγαλύτερη απώλεια προέρχεται από τα παγοκαλύμματα της Γροιλανδίας.
«Επιστρέφοντας μέχρι τη δεκαετία του 1970 μπορούμε πλέον να δούμε πώς έχουν αλλάξει τα παγοκαλύμματα μέσα σε μισό αιώνα», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η επικεφαλής της μελέτης, Ινές Οτοσάκα από το βρετανικό Πανεπιστήμιο Northumbria.
Το νέο αρχείο γνωστό ως Ice Sheet Mass Balance Inter-comparison Exercise (IMBIE),μας προσφέρει την πληρέστερη μέχρι σήμερα εικόνα της απώλειας πολικού πάγου κατά τις προηγούμενες δεκαετίες. Αυτή η λεπτομερής αναδρομή στην ιστορία της απώλειας πάγου αποκάλυψε επίσης ότι κατά την ίδια περίοδο η στάθμη της θάλασσας αυξήθηκε κατά περισσότερο από 3 εκατοστά.
«Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας κατά τρία εκατοστά μπορεί να ακούγεται μικρή, όμως αυτό θέτει άλλα έξι έως εννέα εκατομμύρια ανθρώπους σε κίνδυνο παράκτιων πλημμυρών και διάβρωσης. Καθώς τα παγοκαλύμματα αναμένεται να χάσουν πολύ περισσότερο πάγο τις επόμενες δεκαετίες, παγκόσμιες αξιολογήσεις όπως η IMBIE είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία των κοινοτήτων που επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή» αναφέρει ο συν-συγγραφέας της μελέτης Άντριου Σέπαρντ επικεφαλής της Σχολής Γεωγραφίας και Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Northumbria και ιδρυτής της IMBIE.
Τα ευρήματα
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 84% της καταγεγραμμένης απώλειας πολικού πάγου οφείλεται σε παγετώνες που κινούνται ολοένα ταχύτερα, ενώ μόλις το 16% της απώλειας προέρχεται από το λιώσιμο του πάγου στην επιφάνεια. Όπως ήταν αναμενόμενο αιτία πίσω από αυτή τη σημαντική και μακροχρόνια απώλεια πάγου είναι η κλιματική αλλαγή και η θέρμανση του πλανήτη.
«Περισσότερα από τα τέσσερα πέμπτα του πάγου που χάθηκε διοχετεύτηκαν στον ωκεανό από παγετώνες που κινούνται ταχύτερα αντί να λιώσουν στην επιφάνεια γεγονός που μας δείχνει ότι η μακροπρόθεσμη τάση καθοδηγείται από τη δυναμική απόκριση των παγοκαλυμμάτων σε έναν ωκεανό που θερμαίνεται» δήλωσε η Otosaka.
Με αυτό το αρχείο δεν βλέπουμε μόνο τη συνολική απώλεια πάγου κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, αλλά μπορούμε επίσης να εντοπίσουμε χρονικές περιόδους κατά τις οποίες η απώλεια ήταν πολύ πιο έντονη.
Σύμφωνα με τα δεδομένα από τη δεκαετία του 1990 και μετά ο πάγος άρχισε να εξαφανίζεται με πολύ ταχύτερους ρυθμούς. Στη Γροιλανδία, για παράδειγμα, κατά τη δεκαετία του 1980 χάνονταν περίπου 66 δισεκατομμύρια τόνοι πάγου το χρόνο. Μεταφερόμαστε στη δεκαετία του 2010 και ο αριθμός είχε πλέον φτάσει περίπου τους 291 δισεκατομμύρια τόνους πάγου ετησίως.
Παρόμοια αλλαγή παρατηρήθηκε και στην Ανταρκτική: περίπου 53 δισεκατομμύρια τόνοι πάγου χάνονταν κάθε χρόνο κατά τη δεκαετία του 1980 ενώ κατά τη δεκαετία του 2010 η απώλεια έφτασε τους 222 δισεκατομμύρια τόνους ετησίως.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον
Καθώς ο πολικός πάγος εξαφανίζεται και η στάθμη της θάλασσας συνεχίζει να ανεβαίνει, αυξάνονται οι ανησυχίες για τις συνεχιζόμενες και επιδεινούμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Μάλιστα, πρόσφατα τα Ηνωμένα Έθνη δημοσίευσαν έκθεση σύμφωνα με την οποία μέσα στα επόμενα μόλις λίγα χρόνια ο κόσμος βρίσκεται σε τροχιά να ξεπεράσει το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, το οποίο σχεδόν 200 χώρες δεσμεύτηκαν να προσπαθήσουν να διατηρήσουν ως ανώτατο όριο στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού το 2015.
Επιπλέον ενώ αυτό το αρχείο απώλειας πάγου παρουσιάζει με σαφήνεια τη σοβαρότητα της κατάστασης, καταδεικνύει επίσης τη δύναμη των διαστημικών παρατηρήσεων και τον τρόπο με τον οποίο τα δορυφορικά δεδομένα μπορούν να μας βοηθήσουν να παρακολουθούμε και να κατανοούμε καλύτερα τον μεταβαλλόμενο πλανήτη μας σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής.
Καθώς η κλιματική αλλαγή προκαλείται σε μεγάλο βαθμό από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η βιομηχανική παραγωγή και η γεωργία, πληροφορίες αυτού του είδους μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να ενισχύσουν την τεκμηρίωση υπέρ αλλαγών στις πολιτικές με στόχο τον περιορισμό των ανθρώπινων επιπτώσεων στον πλανήτη που θερμαίνεται.
«Η μεγαλύτερη διάρκεια του αρχείου, ο μεγαλύτερος αριθμός συμμετεχουσών ερευνητικών ομάδων και η βελτιωμένη ικανότητά μας να αξιολογούμε τις αβεβαιότητες καθιστούν αυτή την αξιολόγηση την πιο αξιόπιστη εκτίμηση του ισοζυγίου μάζας των παγοκαλυμμάτων που έχει παραχθεί μέχρι σήμερα. Οι δορυφόροι μάς παρέχουν στοιχεία από ολόκληρες ηπείρους, χρόνο με τον χρόνο, για όσα συμβαίνουν σήμερα, και αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε για να ελέγχουμε τα μοντέλα και να περιορίζουμε τις αβεβαιότητες στις προβλέψεις για τη μελλοντική άνοδο της στάθμης της θάλασσας» δήλωσε ο συν-επικεφαλής της μελέτης Τάιλερ Σάτερλι από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον.
«Τα ευρήματα αυτά δείχνουν τη θεμελιώδη σημασία της χρήσης δορυφόρων για την παρακολούθηση των παγοκαλυμμάτων και για την αξιολόγηση των μοντέλων που χρησιμοποιούνται ώστε να προβλεφθούν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η διατήρηση αποστολών όπως οι CryoSat-2 και Sentinels, καθώς και η διατήρηση του μακροπρόθεσμου αρχείου κλιματικών δεδομένων για τα παγοκαλύμματα, είναι κρίσιμης σημασίας για τις επόμενες δεκαετίες» πρόσθεσε ο επιστήμονας της ESA Ντιέγκο Φερνάντεζ.
