Αλλαγές στις συσκευασίες και στον τρόπο με τον οποίο διαφημίζονται τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των προϊόντων θα αρχίσουν να διαπιστώνουν οι καταναλωτές στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Από τις 27 Σεπτεμβρίου, οι εταιρείες θα πρέπει να συμμορφώνονται με αυστηρότερες προϋποθέσεις για τη χρήση μηνυμάτων βιωσιμότητας, με στόχο να περιοριστεί το λεγόμενο «greenwashing» ή «πράσινο ξέπλυμα».
Πρόκειται για την παραπλανητική πρακτική μέσω της οποίας μια επιχείρηση εμφανίζει ένα προϊόν, μια υπηρεσία ή ακόμη και τη συνολική δραστηριότητά της ως περισσότερο φιλική προς το περιβάλλον από όσο μπορεί πραγματικά να αποδείξει.
Οι νέοι κανόνες εντάσσονται στην Οδηγία (ΕΕ) 2024/825 και καθορίζουν αυστηρότερες προϋποθέσεις για τους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς που εμφανίζονται στις συσκευασίες, στις διαφημίσεις και γενικότερα στις εμπορικές επικοινωνίες.
Βασικός στόχος είναι να μην μπορεί ένα προϊόν να παρουσιάζεται ως «πράσινο» χωρίς ο συγκεκριμένος χαρακτηρισμός να στηρίζεται σε επαρκή στοιχεία.
Οι «πράσινες» λέξεις που μπαίνουν στο μικροσκόπιο
Στο στόχαστρο των νέων κανόνων μπαίνουν γενικοί χαρακτηρισμοί όπως «οικολογικό», «πράσινο», «φιλικό προς το περιβάλλον» και «βιοδιασπώμενο».
Οι επιχειρήσεις δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν τέτοιες διατυπώσεις για να προβάλλουν ένα περιβαλλοντικό πλεονέκτημα, εάν δεν έχουν τη δυνατότητα να το τεκμηριώσουν με βάση τα προβλεπόμενα κριτήρια.
Αυστηρότερο πλαίσιο διαμορφώνεται και για τις σφραγίδες ή τα σήματα βιωσιμότητας. Τα σχετικά συστήματα επισήμανσης θα πρέπει είτε να βασίζονται σε πιστοποίηση που πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις είτε να έχουν θεσπιστεί από δημόσια αρχή.
Τι θα αλλάξει στις συσκευασίες
Οι εταιρείες θα πρέπει, επίσης, να είναι ακριβέστερες ως προς το ποιο μέρος ενός προϊόντος διαθέτει περιβαλλοντικό πλεονέκτημα.
Για παράδειγμα, εάν μόνο η συσκευασία έχει κατασκευαστεί από ανακυκλωμένο υλικό, δεν θα μπορεί να δημιουργείται η εντύπωση ότι ολόκληρο το προϊόν είναι φιλικό προς το περιβάλλον. Η σχετική ένδειξη θα πρέπει να διευκρινίζει ότι αφορά αποκλειστικά τη συσκευασία.
Περιορισμοί επιβάλλονται και στους ισχυρισμούς που εμφανίζουν ένα προϊόν ως «κλιματικά ουδέτερο», όταν ο συγκεκριμένος χαρακτηρισμός βασίζεται αποκλειστικά στην αντιστάθμιση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Τι ισχύει για τις οικολογικές ετικέτες
Οι νέοι κανόνες δεν συνεπάγονται με την εξαφάνιση όλων των οικολογικών ενδείξεων από τα προϊόντα των σούπερ μάρκετ.
Τα τρόφιμα που διαθέτουν επίσημη βιολογική ή οικολογική πιστοποίηση θα εξακολουθήσουν να φέρουν τις σχετικές σημάνσεις. Εκείνο που αλλάζει είναι ο έλεγχος των γενικών ή ατεκμηρίωτων περιβαλλοντικών ισχυρισμών που χρησιμοποιούνται για εμπορικούς λόγους.
Για τα προϊόντα που έχουν κατασκευαστεί ή διανεμηθεί πριν από τις 27 Σεπτεμβρίου προβλέπεται σταδιακή εφαρμογή. Επομένως, οι οικολογικές ετικέτες δεν αποσύρονται συνολικά από τα ράφια, αλλά οι εταιρείες θα καλούνται πλέον να αποδεικνύουν με σαφήνεια όσα υπόσχονται στους καταναλωτές.