Χρειάζεται πράγματι να σταματάμε το μαγνήσιο ανά διαστήματα ή μπορεί να λαμβάνεται καθημερινά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα; Η απάντηση εξαρτάται περισσότερο από τη δόση, τη συνολική πρόσληψη και την κατάσταση της υγείας μας παρά από έναν συγκεκριμένο αριθμό μηνών.
Το μαγνήσιο έχει βρει τα τελευταία χρόνια μια σταθερή θέση στο ντουλάπι με τα συμπληρώματα διατροφής: Άλλοι το επιλέγουν για την καθημερινή τους πρόσληψη, άλλοι για μυϊκές ενοχλήσεις, τον ύπνο ή την αίσθηση κόπωσης, ενώ αρκετές γυναίκες το εντάσσουν στη ρουτίνα τους κατά την προεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση. Κάπου εκεί, όμως, εμφανίζεται ένα εύλογο ερώτημα: για πόσο καιρό είναι σωστό να το παίρνουμε συνεχόμενα; Χρειάζεται να κάνουμε διαλείμματα μετά από μερικούς μήνες ή η διάρκεια της λήψης δεν είναι το βασικό ζήτημα που πρέπει να μας απασχολεί;
Τι καθορίζει το πόσο καιρό μπορούμε να παίρνουμε μαγνήσιο;
Όταν μιλάμε για ένα συμπλήρωμα που λαμβάνεται καθημερινά, η διάρκεια δεν είναι ανεξάρτητη από τη δόση. Στην περίπτωση του μαγνησίου, έχει σημασία πόσο λαμβάνουμε από το συμπλήρωμα, πόσο προσλαμβάνουμε από τη διατροφή και ποια είναι η κατάσταση της υγείας μας. Το μαγνήσιο είναι απαραίτητο μέταλλο και συμμετέχει σε περισσότερες από 300 ενζυμικές αντιδράσεις στον οργανισμό, συμβάλλοντας μεταξύ άλλων στη φυσιολογική λειτουργία των μυών και του νευρικού συστήματος, στη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας των οστών και στον μεταβολισμό της ενέργειας. Για τις ενήλικες γυναίκες, η επαρκής ημερήσια πρόσληψη μαγνησίου, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), είναι 300 mg, ενώ για τους ενήλικες άνδρες είναι 350 mg. Οι τιμές αυτές αφορούν την επαρκή πρόσληψη μαγνησίου μέσω της διατροφής και δεν αποτελούν ανώτατα όρια.
Μαγνήσιο από τροφές και μαγνήσιο από συμπλήρωμα δεν είναι το ίδιο
Μια διατροφή που περιλαμβάνει όσπρια, ξηρούς καρπούς και σπόρους, προϊόντα ολικής άλεσης και πράσινα φυλλώδη λαχανικά μπορεί να προσφέρει σημαντικές ποσότητες μαγνησίου, ωστόσο να διευκρινίσουμε ότι μαγνήσιο που υπάρχει φυσικά στα τρόφιμα δεν περιλαμβάνεται στο ανώτατο όριο που έχει θεσπιστεί για το μαγνήσιο από συμπληρώματα. Για έναν υγιή οργανισμό, οι νεφροί βοηθούν στη ρύθμιση των επιπέδων του μαγνησίου και στην απομάκρυνση της περίσσειας. Όταν όμως λαμβάνονται υψηλές ποσότητες μαγνησίου μέσω συμπληρωμάτων, μπορεί να εμφανιστούν κυρίως διάρροια, ναυτία και κοιλιακές κράμπες. Στις ΗΠΑ, το ανώτατο όριο για το μαγνήσιο από συμπληρώματα και φάρμακα στους ενήλικες έχει οριστεί στα 350 mg την ημέρα – όριο που δεν αφορά το μαγνήσιο που προέρχεται από τις τροφές. Στην Ευρώπη, η EFSA έχει θέσει ως ανώτατο επίπεδο τα 250 mg την ημέρα από συμπληρωματικό μαγνήσιο για συγκεκριμένες μορφές μαγνησίου, με βάση κυρίως την πιθανότητα εμφάνισης ήπιων γαστρεντερικών ενοχλήσεων. Τα ανώτατα όρια δεν αποτελούν συνιστώμενες ημερήσιες δόσεις ούτε σημαίνουν ότι όλοι χρειάζονται συμπλήρωμα. Οι ανάγκες σε μαγνήσιο καλύπτονται κατά κύριο λόγο μέσω μιας ισορροπημένης διατροφής και, όπου υπάρχει λόγος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματική πρόσληψη.
Άρα χρειάζεται να κάνουμε «κύκλους»;
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη παρανόηση γύρω από τη λήψη μαγνησίου. Δεν υπάρχει ένας γενικός επιστημονικός κανόνας που να επιβάλλει διακοπή μετά από δύο ή τρεις μήνες χρήσης. Το γεγονός ότι κάποιος συμπλήρωσε μια συσκευασία 60 ή 90 ημερών δεν σημαίνει από μόνο του ότι πρέπει να σταματήσει. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι το μαγνήσιο χρειάζεται να λαμβάνεται επ’ αόριστον από όλους. Η σωστή ερώτηση είναι διαφορετική: υπάρχει λόγος να συνεχίζεται η συμπληρωματική λήψη; Αν η διατροφή καλύπτει τις ανάγκες μας και δεν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος για τη χρήση συμπληρώματος, η μακροχρόνια συνέχιση δεν είναι απαραίτητα χρήσιμη. Αντίθετα, όταν υπάρχει ανεπαρκής πρόσληψη ή συγκεκριμένος λόγος για τον οποίο έχει επιλεγεί το συμπλήρωμα, η διάρκεια μπορεί να είναι μεγαλύτερη.
Τι γίνεται στην προεμμηνόπαυση;
Η προεμμηνόπαυση είναι μια περίοδος κατά την οποία αρκετές γυναίκες αναζητούν συμπληρώματα που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τον ύπνο, τη μυϊκή λειτουργία ή τη γενικότερη ευεξία. Το μαγνήσιο έχει μελετηθεί σε σχέση με ορισμένα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν γύρω από την εμμηνόπαυση, όμως δεν αποτελεί θεραπεία για τις ορμονικές μεταβολές της προεμμηνόπαυσης. Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν δικαιολογούν την άποψη ότι κάθε γυναίκα σε αυτή τη φάση χρειάζεται συμπλήρωμα μαγνησίου. Επομένως, η προεμμηνόπαυση από μόνη της δεν αποτελεί λόγο ούτε για υποχρεωτική λήψη ούτε για περιοδικά «διαλείμματα». Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η συνολική πρόσληψη και ο λόγος για τον οποίο χρησιμοποιείται.
Πότε χρειάζεται προσοχή;
Η μακροχρόνια χρήση συμπληρωμάτων μαγνησίου χρειάζεται περισσότερη προσοχή σε ανθρώπους με νεφρική δυσλειτουργία, καθώς οι νεφροί είναι υπεύθυνοι για την απομάκρυνση της περίσσειας μαγνησίου από τον οργανισμό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η λήψη συμπληρώματος δεν θα πρέπει να γίνεται χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Χρειάζεται επίσης να λαμβάνεται υπόψη ότι το μαγνήσιο μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση ορισμένων φαρμάκων, όπως κάποια αντιβιοτικά και διφωσφονικά, γι’ αυτό μπορεί να απαιτείται χρονικός διαχωρισμός.
Η ιδέα, λοιπόν, ότι το μαγνήσιο πρέπει να λαμβάνεται υποχρεωτικά για λίγους μήνες και στη συνέχεια να διακόπτεται δεν αποτελεί γενικό επιστημονικό κανόνα. Η διάρκεια της χρήσης πρέπει να συνδέεται με τη δόση, τη διατροφή, τον λόγο λήψης, τη μορφή μαγνησίου και την κατάσταση της υγείας μας. Με άλλα λόγια, το ερώτημα δεν είναι μόνο «πόσο καιρό μπορώ να παίρνω μαγνήσιο;», αλλά και «χρειάζομαι να συνεχίσω να το παίρνω;». Για ένα συμπλήρωμα που χρησιμοποιείται καθημερινά, αυτή είναι τελικά η πιο ουσιαστική συζήτηση.
