Η ανάληψη του πρωθυπυργικού θώκου της Βρετανίας από τον Άντι Μπέρναμ οδηγεί σε αλλαγή της στάσης του αναφορικά με την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα.
Ενώ στο παρελθόν είχε ταχθεί ανοικτά υπέρ της επιστροφής τους στην Αθήνα πλέον δηλώνει ότι το μέλλον των γλυπτών, ηλικίας 2.500 ετών, είναι ζήτημα που πρέπει να επιλύσει το Βρετανικό Μουσείο.
Το 2023, ο Μπέρναμ είχε δηλώσει ότι τα γλυπτά του Παρθενώνα θα έπρεπε να επιστραφούν στην Ελλάδα «χωρίς όρους», ενώ ήδη από το 2002 τασσόταν υπέρ μιας νομοθετικής αλλαγής που θα διευκόλυνε τη μεταφορά τους.
Ο ίδιος, ωστόσο, σε συνέντευξή του στους Financial Times αυτή την εβδομάδα, δήλωσε: «Σε τελική ανάλυση, είναι ζήτημα που αφορά το Βρετανικό Μουσείο, έτσι δεν είναι;»
«Νομικά, εκεί έγκειται το ζήτημα, αλλά είμαι απόλυτα υπέρ της αξιοποίησης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας. Είναι κάτι που υποστηρίζω θερμά».
Τα γλυπτά του Παρθενώνα φιλοτεχνήθηκαν αρχικά για να κοσμήσουν την Ακρόπολη της Αθήνας και μεταφέρθηκαν στη Βρετανία από τον Σκωτσέζο αριστοκράτη Λόρδο Έλγιν στις αρχές του 19ου αιώνα.
Το μέλλον τους αναμένεται να βρεθεί και πάλι στο επίκεντρο της προσοχής την επόμενη εβδομάδα, καθώς το ενδιαφέρον στρέφεται στη μεγάλη έκθεση του Βρετανικού Μουσείου για την Ταπισερί της Μπαγιέ, η οποία εγκαινιάζεται στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο bασιλιάς Κάρολος και ο Μπέρναμ αναμένεται να παρευρεθούν στα εγκαίνια, τα οποία θα παρουσιαστούν ως επιτυχημένο παράδειγμα διεθνούς πολιτιστικής ανταλλαγής, ικανό να δώσει ώθηση σε μια ξεχωριστή συμφωνία για τα Γλυπτά.
Ωστόσο, τα εγκαίνια θα επαναφέρουν στο προσκήνιο ερωτήματα σχετικά με το πότε —και αν ποτέ— τα γλυπτά, τα οποία αποκτήθηκαν από το Βρετανικό Μουσείο το 1816, ενδέχεται να επιστραφούν στην Ελλάδα.
Τι έλεγε στο παρελθόν ο Μπέρναμ
Η άνοδος του Μπέρναμ στο «Νούμερο 10» γέννησε ελπίδες στην Αθήνα ότι θα μπορούσε να παρέμβει.
Στο παρελθόν ο Μπέρναμ είχε συνυπογράψει – το 2002, έναν χρόνο μετά την εκλογή του ως βουλευτή της περιφέρειας Λι – σε μια νομοθετική πρωτοβουλία βουλευτή στη Βουλή των Κοινοτήτων, η οποία δεν τελεσφόρησε και αποσκοπούσε στη διευκόλυνση της μεταφοράς τους.
Το εν λόγω νομοσχέδιο θα τροποποιούσε τον Νόμο περί Βρετανικού Μουσείου του 1963, ο οποίος εμποδίζει το Βρετανικό Μουσείο να επιστρέψει οριστικά τα γλυπτά.
Κατά τη διάρκεια της επαναλειτουργίας του Μουσείου του Μάντσεστερ τον Φεβρουάριο του 2023, ο Μπέρναμ – τότε δήμαρχος της ευρύτερης περιοχής του Μάντσεστερ – ρωτήθηκε ευθέως αν ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, θα έπρεπε να επιστρέψει τα Γλυπτά.
«Ναι, ο Τζορτζ Όσμπορν θα έπρεπε να επιστρέψει τα Μάρμαρα του Παρθενώνα» ήταν η απάντησή του.
Λίγο αργότερα, ο Μπέρναμ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Επιστρέψτε τα, χωρίς όρους. Και ας χρησιμοποιήσουμε τον πολιτισμό για να αλλάξουμε την εικόνα της Βρετανίας στον κόσμο».
Η δήλωση του Βρετανικού Μουσείου
Ένα στέλεχος του Βρετανικού Μουσείου σχολίασε την υπαναχώρηση του Μπέρναμ λέγοντας: «Το περίμενα ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε αυτά που λες ως βουλευτής και σε αυτά που λες όταν είσαι πρωθυπουργός… Φαίνεται πως αυτό δεν είναι ένα ζήτημα για το οποίο θα δαπανηθεί πολιτικό κεφάλαιο».
Από την πλευρά του το Βρετανικό Μουσείο ανέφερε σε ανακοίνωσή του: «Οι συζητήσεις με την Ελλάδα για μια “Συνεργασία για τον Παρθενώνα” (Parthenon Partnership) συνεχίζονται και είναι εποικοδομητικές.
Πιστεύουμε ότι αυτού του είδους η μακροχρόνια συνεργασία θα πετύχει τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στον διαμοιρασμό των κορυφαίων εκθεμάτων μας με το κοινό σε όλο τον κόσμο και τη διατήρηση της ακεραιότητας της εκπληκτικής συλλογής που διαθέτουμε στο μουσείο».
Ο Όσμπορν, πρώην Υπουργός Οικονομικών των Συντηρητικών, έχει εξετάσει με την ελληνική κυβέρνηση το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας δανεισμού, βάσει της οποίας τμήμα της ζωφόρου θα μεταφερόταν στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα, με αντάλλαγμα τη μεταφορά ελληνικών θησαυρών στο Λονδίνο.
«Πρόκειται για ένα ζήτημα 200 ετών. Σημασία έχει να γίνει σωστά και όχι να γίνει γρήγορα», δήλωσε το στέλεχος του μουσείου. «Η βούληση υπάρχει», πρόσθεσε.
Ο Λόρδος Εντ Βέιζι, πρώην Υπουργός Πολιτισμού των Συντηρητικών και πρόεδρος του «Parthenon Project», χαρακτήρισε «απογοητευτική» την εμφανή μεταστροφή του Μπέρναμ.
«Ο Άντι Μπέρναμ, ως απλός βουλευτής και δήμαρχος, είχε εκφραστεί με σαφήνεια σχετικά με τα οφέλη που θα είχε για το Ηνωμένο Βασίλειο η επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα».
Περίπου το 56% του βρετανικού κοινού θα ψήφιζε υπέρ της επιστροφής των γλυπτών στην Ελλάδα σε ένα δημοψήφισμα, έναντι 22% που θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής τους, σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε πέρυσι η εταιρεία JL Partners για λογαριασμό του «Parthenon Project», μιας ομάδας εκστρατείας που υποστηρίζει την επιστροφή τους.
