Γεννήθηκε πριν από 117 χρόνια, όταν οι γυναίκες στη Βρετανία δεν είχαν ακόμη δικαίωμα ψήφου, ο Τιτανικός δεν είχε σαλπάρει και στον θρόνο βρισκόταν ο προπάππους του Καρόλου Γ΄.

Ταξίδεψε μόνη στην Ινδία στα 18 της, έζησε σε τρεις ηπείρους, οδηγούσε μέχρι τα 97, έπαιζε μπριτζ μετά τα 100 και νίκησε τον Covid στα 110. Σήμερα είναι η τελευταία εν ζωή σύνδεση με έναν κόσμο που έχει προ πολλού χαθεί. Αξίζει λοιπόν να αφηγηθούμε την ιστορία της Έθελ Κάθερχαμ.

Το «φλερτ» με τον βασιλιά

Το χέρι που κρατά ο βασιλιάς Κάρολος Γ΄ είναι μικρό και εύθραυστο. Έχει όμως μια ιδιότητα που κανένα άλλο χέρι στη Βρετανία δεν διαθέτει πια. Όταν γεννήθηκε η γυναίκα που βρίσκεται απέναντί του, βασιλιάς ήταν ο προπάππους του.

Η Έθελ Κάθερχαμ κοιτάζει τον Κάρολο και θυμάται. Δεν θυμάται απλώς τον πατέρα του ή τη μητέρα του, την Ελισάβετ Β΄. Η μνήμη της φτάνει πίσω σε έναν κόσμο στον οποίο ο σημερινός βασιλιάς δεν υπήρχε και η γιαγιά του δεν είχε ακόμη γεννηθεί. Και τότε, στα 116 της, αποφασίζει να τον πειράξει.

Θυμάται την ανακήρυξή του ως Πρίγκιπα της Ουαλίας το 1969. Εκείνος ήταν 21 ετών. «Όλα τα κορίτσια ήταν ερωτευμένα μαζί σας και ήθελαν να σας παντρευτούν», του λέει. Πενήντα έξι χρόνια αργότερα, ένα από εκείνα τα «κορίτσια» κρατά το χέρι του βασιλιά.

Μόνο που η Έθελ δεν είναι απλώς μία υπέργηρη Βρετανίδα. Ούτε μόνο η τελευταία εν ζωή Βρετανίδα υπήκοος του Εδουάρδου Ζ΄. Σήμερα, 21 Αυγούστου 2026, γίνεται 117 ετών και είναι ο γηραιότερος εν ζωή άνθρωπος στον πλανήτη.

Ένας ζωντανός κρίκος ανάμεσα στη Βρετανική Αυτοκρατορία των αρχών του 20ού αιώνα και στον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης.

Γεννήθηκε σε έναν κόσμο χωρίς ραδιόφωνο στα σπίτια και χωρίς ψήφο για τις γυναίκες

Η Έθελ Μέι Κόλινς γεννιέται στις 21 Αυγούστου 1909, στο μικρό Shipton Bellinger του Hampshire.

Στον θρόνο βρίσκεται ο Εδουάρδος Ζ΄. Η Βρετανία είναι ακόμη η καρδιά μιας αυτοκρατορίας που εκτείνεται σε ολόκληρο τον πλανήτη. Τα αεροπορικά ταξίδια αποτελούν σχεδόν επιστημονική φαντασία για τον μέσο άνθρωπο. Η τηλεόραση δεν υπάρχει. Τα οικιακά ραδιόφωνα δεν έχουν ακόμη μπει στη ζωή των ανθρώπων.

Και οι Βρετανίδες δεν έχουν δικαίωμα ψήφου στις βουλευτικές εκλογές. Όταν ο Τιτανικός βυθίζεται στον Ατλαντικό, τον Απρίλιο του 1912, η Έθελ είναι ήδη δυόμισι ετών. Όταν ξεσπά ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, πλησιάζει τα πέμπτα γενέθλιά της.

Θα ζήσει αρκετά ώστε να δει και έναν δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Θα δει ανθρώπους να περπατούν στη Σελήνη. Θα δει την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, τη γέννηση του Διαδικτύου, τα smartphones, την πανδημία και την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.

Και θα γνωρίσει έξι Βρετανούς μονάρχες: τον Εδουάρδο Ζ΄, τον Γεώργιο Ε΄, τον Εδουάρδο Η΄, τον Γεώργιο ΣΤ΄, την Ελισάβετ Β΄ και τον Κάρολο Γ΄. Η Έθελ είναι το προτελευταίο από οκτώ παιδιά. Και ίσως τα γονίδια να της δίνουν από νωρίς ένα μικρό πλεονέκτημα: η αδελφή της Γκλάντις θα φτάσει τα 104.

Αλλά η δική της ζωή θα ξεπεράσει κάθε οικογενειακό προηγούμενο.

Στα 18 της παίρνει ένα πλοίο και φεύγει μόνη για την Ινδία

Το 1927 η Έθελ είναι 18 ετών. Και παίρνει μια απόφαση που, για ένα νεαρό κορίτσι της βρετανικής επαρχίας εκείνης της εποχής, μόνο συνηθισμένη δεν είναι.

Φεύγει μόνη της για την Ινδία. Δεν υπάρχει αεροπλάνο που θα τη μεταφέρει σε λίγες ώρες στην άλλη άκρη του κόσμου. Το ταξίδι με το πλοίο διαρκεί τρεις εβδομάδες.

Φτάνει στη Βρετανική Ινδία και εργάζεται ως νταντά για μια βρετανική οικογένεια. Θα μείνει εκεί τρία χρόνια.

Είναι ίσως η πρώτη μεγάλη ένδειξη ενός χαρακτηριστικού που θα τη συνοδεύσει σε ολόκληρη τη ζωή της: η Έθελ δεν φοβάται ιδιαίτερα το καινούργιο. Επιστρέφει στην Αγγλία και, το 1931, πηγαίνει σε ένα δείπνο.

Εκεί γνωρίζει τον Νόρμαν Κάθερχαμ, αξιωματικό του βρετανικού στρατού.

Δύο χρόνια αργότερα παντρεύονται. Ο γάμος γίνεται στον Καθεδρικό Ναό του Σάλσμπερι, εκεί όπου ο Νόρμαν είχε υπάρξει χορωδός.

Και αρχίζει το επόμενο ταξίδι.

Χονγκ Κονγκ, Γιβραλτάρ και μια ζωή σε τρεις ηπείρους

Οι στρατιωτικές μεταθέσεις του Νόρμαν μετατρέπουν τον χάρτη σε οικογενειακό άλμπουμ.

Η Έθελ ζει στην Αγγλία, στο Χονγκ Κονγκ και στο Γιβραλτάρ. Στο Χονγκ Κονγκ δεν περιορίζεται στον ρόλο της συζύγου ενός Βρετανού αξιωματικού. Δημιουργεί το δικό της νηπιαγωγείο για παιδιά ντόπιων και βρετανικών οικογενειών, όπου διδάσκει αγγλικά, παιχνίδια και χειροτεχνίες.

Με τον Νόρμαν αποκτούν δύο κόρες και τελικά επιστρέφουν στη Βρετανία. Η ζωή, όμως, που της χαρίζει τόσο πολύ χρόνο, της ζητά και βαρύ τίμημα.

Ο Νόρμαν πεθαίνει το 1976. Η Έθελ θα ζήσει άλλα 50 χρόνια χωρίς εκείνον.

Ακόμη σκληρότερο: θα ζήσει περισσότερο και από τις δύο κόρες της. Στα 117 της έχει γνωρίσει την εμπειρία που ίσως κανένας γονιός δεν θα ήθελε ποτέ να γνωρίσει: να αποχαιρετήσει τα ίδια του τα παιδιά.

Υπάρχουν όμως εγγόνια και δισέγγονα. Και η ζωή συνεχίζεται. Όπως συνεχίζει πάντα για την Έθελ.

Οδηγεί μέχρι τα 97. Παίζει μπριτζ μετά τα 100

Οι δεκαετίες περνούν, αλλά η ανεξαρτησία της επιμένει. Η Έθελ εξακολουθεί να οδηγεί το αυτοκίνητό της μέχρι τα 97 της χρόνια.

Το μπριτζ, μία από τις μεγάλες αγάπες της, δεν το εγκαταλείπει όταν γίνεται 80 ή 90 ετών. Συνεχίζει να παίζει και μετά τα 100.

Μένει με την κόρη της μέχρι τα 109 της και μόνο τότε μετακομίζει σε μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων. Και ύστερα έρχεται το 2020.

Ο κόσμος κλείνεται στα σπίτια του μπροστά σε έναν καινούργιο ιό. Η Έθελ είναι 110 ετών όταν προσβάλλεται από Covid-19.

Σε μια ηλικία στην οποία και μια απλή λοίμωξη μπορεί να αποδειχθεί μοιραία, ο οργανισμός της αντέχει και αναρρώνει.

Έχει επιβιώσει από δύο Παγκόσμιους Πολέμους. Τώρα επιβιώνει και από τη μεγαλύτερη πανδημία του 21ου αιώνα.

Το «μυστικό» που δεν βρίσκεται σε καμία δίαιτα

Αναπόφευκτα, όλοι θέλουν να μάθουν το ίδιο πράγμα. Πώς; Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να φτάσει σε μια ηλικία την οποία σχεδόν κανείς δεν προσεγγίζει;

Η απάντηση της Έθελ δεν περιλαμβάνει υπερτροφές, ειδικές δίαιτες ή κάποιο μαγικό πρόγραμμα άσκησης.

Η δική της συνταγή είναι πολύ πιο απλή: «Να μη μαλώνεις ποτέ με κανέναν. Ακούς τους άλλους και μετά κάνεις αυτό που σου αρέσει».

Και υπάρχει ακόμη μία αρχή. Να παίρνεις τη ζωή όπως έρχεται. Να δέχεσαι τις καλές και τις κακές στιγμές και να προχωράς ένα βήμα τη φορά.

Ίσως να είναι απλώς μια φιλοσοφία ζωής και όχι η επιστημονική εξήγηση της ακραίας μακροζωίας. Αλλά στην περίπτωση της Έθελ έχει λειτουργήσει επί 117 χρόνια.

Τα ορόσημα

Στις 7 Απριλίου 2025, ένα ακόμη αόρατο σύνορο πέφτει.  Η Έθελ ξεπερνά τις 115 χρόνια και 228 ημέρες που είχε ζήσει η Σάρλοτ Χιουζ, κάτοχος του βρετανικού ρεκόρ από το 1993.

Γίνεται έτσι ο μακροβιότερος άνθρωπος που έχει γεννηθεί ποτέ στη Βρετανία, με επαληθευμένη ηλικία.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 30 Απριλίου 2025, πεθαίνει σε ηλικία 116 ετών η Βραζιλιάνα μοναχή Ινά Καναμπάρο Λούκας.

Ο τίτλος περνά στην Έθελ. Στα 115 της χρόνια και οκτώ μήνες γίνεται επισήμως ο γηραιότερος εν ζωή άνθρωπος στον κόσμο. Και σήμερα κατακτά ένα ακόμη ορόσημο. 117 χρόνια.

Κι όμως, αν ρωτήσεις την ίδια για τη χρονιά που πέρασε, δεν μιλά για ρεκόρ.

Η τελευταία μιας χαμένης εποχής

Υπάρχει κάτι σχεδόν ασύλληπτο στους αριθμούς.

Η Έθελ γεννήθηκε πριν από 117 χρόνια.

Πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Πριν από τον Τιτανικό.

Πριν αποκτήσουν οι γυναίκες της Βρετανίας δικαίωμα ψήφου.

Πριν από την τηλεόραση.

Πριν από την εμπορική αεροπορία.

Πριν από την πενικιλίνη.

Σήμερα είναι η τελευταία επαληθευμένη εν ζωή άνθρωπος στον κόσμο που γεννήθηκε πριν από το 1910 και η τελευταία Βρετανίδα που υπήρξε υπήκοος του Εδουάρδου Ζ΄.

Ένας άνθρωπος που γεννήθηκε σε έναν κόσμο αλόγων και ατμόπλοιων και έφτασε στον κόσμο των smartphones και της τεχνητής νοημοσύνης.

Έχει χάσει τον σύζυγό της. Έχει χάσει τις δύο κόρες της. Έχει δει γενιές να γεννιούνται και να φεύγουν. Έχει ζήσει αρκετά ώστε η ίδια της η ζωή να μοιάζει πια με χρονολόγιο της σύγχρονης Ιστορίας. Κι όμως, όταν κλείνει τα 117, δεν κοιτάζει πίσω. Δεν μιλά για το πόσα έχει δει. Μιλά για όσα μπορεί να υπάρχουν ακόμη μπροστά. «Ανυπομονώ να δω τι θα φέρει η επόμενη χρονιά».

Ίσως αυτή να είναι τελικά η πιο εντυπωσιακή φράση που μπορεί να πει ένας άνθρωπος στα 117 του χρόνια.