Η Κίνα ετοιμάζεται να εκτοξεύσει το Chang’e-7, την πιο τεχνολογικά σύνθετη σεληνιακή αποστολή της μέχρι σήμερα, με στόχο την αναζήτηση παγωμένων αποθεμάτων νερού σε κρατήρες που βρίσκονται σε μόνιμη σκιά κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης και έχουν θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν.
Στους μόνιμα σκιασμένους κρατήρες στους πόλους της Σελήνης η θερμοκρασία πέφτει σε ακραία χαμηλά επίπεδα, φτάνοντας περίπου τους -240 βαθμούς Κελσίου έως -250 βαθμούς Κελσίου. Αυτά τα σημεία είναι από τα πιο κρύα μέρη σε ολόκληρο το ηλιακό σύστημα επειδή δεν βλέπουν ποτέ τον ήλιο και η Σελήνη δεν έχει ατμόσφαιρα για να κρατήσει τη ζέστη.
Η μη επανδρωμένη αποστολή που πήρε το όνομά της από μια μυθική κινεζική θεά της Σελήνης θα περιλαμβάνει την ανάπτυξη ενός ρομπότ προσεδάφισης, ενός ρόβερ και ενός «χοροπηδηχτού» ρομπότ τα οποία θα επιχειρήσουν να εξερευνήσουν ένα από τα πιο κρύα σημεία του ηλιακού μας συστήματος.
Η αποστολή αποτελεί σημαντικό βήμα προς τον στόχο του Πεκίνου να δημιουργήσει συνθήκες μόνιμης ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη με σχέδια για επανδρωμένη προσελήνωση πριν από το 2030 και τη κατασκευή κοινής με τη Ρωσία βάσης έως το 2035.
Πού θα πάει το Chang’e-7;
Την επόμενη εβδομάδα, το διαστημικό σκάφος Chang’e-7 θα εκτοξευθεί από το Διαστημικό Κέντρο Εκτόξευσης Wenchang, στη νότια νησιωτική επαρχία Χαϊνάν με πύραυλο Long March 5. Η αποστολή θα μεταφέρει επίσης μια σειρά επιστημονικών οργάνων όπως αναλυτές νερού, κάμερες και ραντάρ.
Μόλις τεθεί σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη το σκάφος θα εξετάσει αρχικά πιθανές περιοχές προσεδάφισης στον νότιο πόλο προτού επιχειρήσει να προσεδαφιστεί. Μία από τις υποψήφιες περιοχές βρίσκεται κοντά στο χείλος του κρατήρα Shackleton, μιας περιοχής που βρίσκεται μόνιμα στη σκιά. Το οδοντωτό χείλος του κρατήρα ωστόσο φωτίζεται σχεδόν συνεχώς από το ηλιακό φως.
Η Κίνα δεν έχει ανακοινώσει δημόσια το χρονοδιάγραμμα της αποστολής όμως ειδικοί εκτιμούν ότι η προσπάθεια προσεδάφισης θα γίνει περίπου τον Νοέμβριο. Μετά την προσεδάφιση το ρόβερ και το «χοροπηδηχτό» ρομπότ θα ξεκινήσουν την εξερεύνηση της επιφάνειας. Η συνολική διάρκεια της αποστολής παραμένει άγνωστη.
Γιατί ο νότιος πόλος;
Οι κρατήρες κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης δεν έχουν δει ηλιακό φως εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια. Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες θεωρούν ότι μπορεί να λειτουργούν σαν φυσικοί καταψύκτες διατηρώντας αρχαίο νερό και πτητικές οργανικές ενώσεις.
Η ανακάλυψη προσβάσιμου νερού είναι εξαιρετικά σημαντική για μελλοντικές σεληνιακές βάσεις. Το νερό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για πόσιμο νερό για τους αστροναύτες, παραγωγή οξυγόνου για τις επανδρωμένες βάσεις και υδρογόνου ως καύσιμο πυραύλων μειώνοντας έτσι την ανάγκη για δαπανηρές αποστολές ανεφοδιασμού από τη Γη.
Σε αντίθεση με τις περισσότερες περιοχές της Σελήνης όπου η νύχτα μπορεί να διαρκεί έως και 14 γήινες ημέρες οι ψηλές κορυφές και τα χείλη των κρατήρων κοντά στον νότιο πόλο δέχονται σχεδόν συνεχώς ηλιακό φως. Αυτό θα μπορούσε να τα καταστήσει ιδανικές τοποθεσίες για σεληνιακά φυλάκια με σχετικά σταθερό θερμικό περιβάλλον και συνεχή παροχή ηλιακής ενέργειας.
Οι ΗΠΑ, η Ινδία και η Ρωσία έχουν επίσης στρέψει το ενδιαφέρον τους στον νότιο πόλο της Σελήνης. Μέχρι σήμερα, μόνο η Ινδία έχει προσεδαφιστεί κοντά στην περιοχή, με το Chandrayaan-3 το 2023.
Τα επόμενα χρόνια αναμένεται να φτάσουν στον νότιο πόλο το ρόβερ VIPER της NASA, η αποστολή γεώτρησης PROSPECT του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και το ρόβερ LUPEX της Ιαπωνίας και της Ινδίας καθώς εντείνεται ο ανταγωνισμός για την αναζήτηση πηγών νερού στο φυσικό μας δορυφόρο.
Ένα ρομπότ που… χοροπηδάει μέσα στο σκοτάδι;
Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα συμβατικά ρόβερ με τροχούς είναι η μεγάλη κλίση των τοιχωμάτων των κρατήρων. Για να κατέβει στον απόλυτα σκοτεινό πυθμένα ενός κρατήρα, το Chang’e-7 θα χρησιμοποιήσει ένα πρωτότυπο «πηδηχτό» ρομπότ. Το ρομπότ θα διαθέτει αναλυτή μορίων νερού και μικρούς προωθητήρες, με τους οποίους θα μπορεί να πετάει μέσα στους σκιασμένους κρατήρες. Στη συνέχεια θα προσεδαφίζεται πάνω σε έξι αρθρωτά πόδια πριν ξαναπηδήξει προς τις ηλιόλουστες περιοχές για να επαναφορτίσει τις μπαταρίες του.
Οι τεχνικές λεπτομέρειες σχετικά με το βάρος, την απόδοση των κινητήρων και την εμβέλεια πτήσης του παραμένουν άγνωστες. Σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό πρακτορείο Xinhua το ρομπότ αναμένεται να πραγματοποιήσει τουλάχιστον τρία άλματα κατά τη διάρκεια της αποστολής.
Ο ανταγωνισμός
Τα δεδομένα που θα συλλέξουν το Chang’e-7 και η επόμενη αποστολή Chang’e-8, που έχει προγραμματιστεί περίπου για το 2029 θα είναι κρίσιμα για το κινεζικό σχέδιο επανδρωμένης προσελήνωσης έως το 2030. Οι δύο αποστολές προορίζονται να θέσουν τις βάσεις για έναν μόνιμα κατοικημένο ερευνητικό σταθμό.
Η φιλοδοξία της Κίνας να στείλει ανθρώπους στη Σελήνη και να δημιουργήσει ένα φυλάκιο κοντά στον νότιο πόλο συμπίπτει με το πρόγραμμα Artemis της NASA το οποίο στοχεύει στην επιστροφή ανθρώπων στη Σελήνη έως το 2028 και τελικά στη δημιουργία μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας εκεί.
Μάλιστα η NASA ανακοίνωσε ότι σταματά την υπό εξέλιξη κατασκευή ενός επανδρωμένου διαστημικού σταθμού γύρω από τη Σελήνη και οι εγκαταστάσεις και άλλος εξοπλισμός που είχε δημιουργηθεί μέχρι σήμερα για αυτό τον σκοπό θα χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία επανδρωμένων βάσεων στη Σελήνη.