Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μπει για τα καλά στο χώρο της Έρευνας και Καινοτομίας στην Υγεία.
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει ουσιαστική αξία μόνο όταν αξιοποιείται με συγκεκριμένο επιχειρησιακό στόχο και όχι απλώς ως ένα ακόμη τεχνολογικό εργαλείο. Ενώ, οι επιχειρήσεις Υγείας στρέφονται όλο και πιο ουσιαστικά στην τεχνητή νοημοσύνη, την οποία μέχρι πρότινος χρησιμοποιούσαν μόνο για λόγους προβολής, καθώς όπως παρατηρήθηκε μέσω αυτής μπορεί να αυξηθεί η παραγωγικότητα, να μειωθεί το κόστος και να επιλυθούν πραγματικά επιχειρησιακά προβλήματα.
Η τεχνητή νοημοσύνη το πιο εξελιγμένο εργαλείο της επιστήμης
Στο σημείο τομής της τεχνολογίας και της ιατρικής επιστήμης βρέθηκε η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών αναδεικνύοντας τη δυναμική ενός πεδίου που υπόσχεται να επαναπροσδιορίσει τη διάγνωση, την πρόληψη και τη θεραπεία ασθενειών.
Η Πέγκυ Αντωνάκου, Regional General Manager της Google για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στάθηκε στη βαθιά μετασχηματιστική δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης, χαρακτηρίζοντάς την «το πιο εξελιγμένο εργαλείο που έχει δημιουργήσει ποτέ το ανθρώπινο είδος». Όπως τόνισε, η αξία της δεν έγκειται στην τεχνολογία καθαυτή, αλλά στον τρόπο αξιοποίησής της: ως εργαλείο που μπορεί να επιταχύνει την επιστημονική πρόοδο και να βελτιώσει ουσιαστικά την ανθρώπινη ευημερία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε εφαρμογές αιχμής όπως το AlphaFold και το Isomorphic Labs, που αλλάζουν τα δεδομένα στη βιοϊατρική έρευνα. Μέσα από την ανάλυση τεράστιων όγκων δεδομένων και την πρόβλεψη βιολογικών δομών, η τεχνητή νοημοσύνη όπως είπε, «επιταχύνει δραστικά τη γνώση και την κατανόηση της ασθένειας», ανοίγοντας τον δρόμο για ταχύτερη ανάπτυξη θεραπειών και πιο στοχευμένες παρεμβάσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ευρύτερη πρόσβαση σε τέτοιες τεχνολογίες μπορεί να οδηγήσει σε πιο ισότιμα και αποτελεσματικά συστήματα υγείας.
Στο ίδιο μήκος κύματος ο ομότιμος καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Γιώργος Χρούσος, ο οποίος υποστήριξε ότι η ιατρική κοινότητα πλέον δεν μπορεί να κάνει χωρίς την τεχνητή νοημοσύνη, επισημαίνοντας ότι η ανάλυση μεγάλων δεδομένων και η συστημική προσέγγιση αλλάζουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζονται η διάγνωση και η πρόληψη.
«Είμαστε στην αρχή του χρυσού αιώνα της επιστήμης και της τεχνολογίας», σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι σύγχρονοι αλγόριθμοι μπορούν να προβλέψουν με πολύ μεγάλη ακρίβεια τι θα συμβεί, επιτρέποντας την ανάπτυξη πολυπαραγοντικών μοντέλων για την κατανόηση της υγείας και της νόσου», συμπληρώνοντας ότι ακόμη και η αντιμετώπιση του καρκίνου αποτελεί πλέον έναν ρεαλιστικό στόχο σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα «ίσως και πιο γρήγορα από όσο πιστεύαμε».
Η τεχνητή νοημοσύνη στην έρευνα και καινοτομία
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ριζικά τον τρόπο διαχείρισης των ασθενών, μέσω της γενετικής και εξατομικευμένης θεραπείας, της ιατρικής ακριβείας της τηλεϊατρικής, της διάγνωσης μέσω αλγορίθμων και της χρήσης εικόνων.
Στον απεικονιστικό τομέα για παράδειγμα, πριν από λίγο καιρό ήρθε στην Ελλάδα από τη Y-Logimed το καινοτόμο σύστημα Οπτικής Συνεκτικής Τομογραφίας OPTIS™ με λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης ULTREON™ 2.0 της Abbott Medical, εισάγοντας μια νέα εποχή στην ενδοστεφανιαία απεικόνιση και στην επεμβατική καρδιολογία. Η εγκατάσταση του συστήματος έγινε στο Αιμοδυναμικό Τμήμα του ΥΓΕΙΑ, ενισχύοντας τις δυνατότητες διάγνωσης και θεραπευτικής αντιμετώπισης σύνθετων και υψηλού κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων.
Τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης έχει αξιοποιήσει και η BAT Hellas για την επαλήθευση της ηλικίας των αγοραστών στις πλατφόρμες ηλεκτρονικών αγορών της εταιρείας στην Ελλάδα με στόχο τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων σε προϊόντα καπνού ή νικοτίνης. Η εν λόγω τεχνολογία αποτελεί ένα παγκοσμίως αναγνωρισμένο σύστημα που επιτρέπει την ασφαλή και αξιόπιστη ταυτοποίηση της ηλικίας του επισκέπτη σε πραγματικό χρόνο και με υψηλή ακρίβεια πριν από την ολοκλήρωση της αγοράς. Η εξακρίβωση γίνεται μέσω της ανάλυσης βιομετρικών δεδομένων (αλγόριθμος ανάλυσης προσώπου), χωρίς να παραβιάζεται η ιδιωτικότητα και τα προσωπικά δεδομένα. Και εκτός από τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες, η τεχνολογία αυτή μπορεί να εφαρμοστεί και σε φυσικά καταστήματα.
Τέλος, με τη χρήση της τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης StrokeViewer, το Mediterraneo Hospital, σε συνεργασία με τις Nicolab και Philips, έχει φέρει στην Ελλάδα το πρώτο online δίκτυο αντιμετώπισης εγκεφαλικών επεισοδίων. Το δίκτυο αυτό διασυνδέει το νοσοκομείο με τα Πολυϊατρεία Mediterraneo First Care στην Σαντορίνη και την Πάρο, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο διάγνωσης και παρέμβασης σε περιστατικά εγκεφαλικού επεισοδίου – μια καινοτομία με ιδιαίτερη σημασία για τα νησιά, ιδίως κατά την τουριστική περίοδο.
Ωστόσο, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης έχει μπει και στην έρευνα για τα νέα εμβόλια. Πρόσφατα, ερευνητές από το πανεπιστήμιο του Cambridge χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να αναπτύξουν έναν θεμελιωδώς νέου τύπο εμβόλιο το οποίο είναι σχεδιασμένο να προστατεύει από ολόκληρες οικογένειες ιών και όχι από μεμονωμένα στελέχη. Συγκεκριμένα, το εμβόλιο στοχεύει όλους τους κορωνοϊούς, συμπεριλαμβανομένων κάθε παραλλαγής του Covid και ζωικών ιών με πανδημικό δυναμικό. Να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που ένα συστατικό εμβολίου σχεδιασμένο με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης έχει δοκιμαστεί σε ανθρώπους. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το πρόβλημα με πολλά εμβόλια είναι ότι οι ιοί μεταλλάσσονται, καθιστώντας τα γρήγορα ξεπερασμένα, εξ ου και η ανάγκη για ετήσια ενισχυτικά Covid και γρίπης. Στη μελέτη αυτή, η ομάδα του Cambridge τροφοδότησε γενετικές αλληλουχίες από ένα ευρύ φάσμα κορωνοϊών σε μια πλατφόρμα Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία στη συνέχεια δημιούργησε ένα «υπερ-αντιγόνο» ικανό να εκπαιδεύσει το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει ολόκληρη την οικογένεια κορωνοϊών, ακόμη και καθώς εξελίσσεται. Η έρευνα βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, αλλά η ερευνητική ομάδα εφαρμόζει ήδη την ίδια προσέγγιση στα εμβόλια γρίπης και Έμπολα.
Σημαντικό κομμάτι όμως αποτελεί μια ανακοίνωση του FDA ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να βοηθήσει στην επαναχρησιμοποίηση φαρμάκων. Με την τεχνητή νοημοσύνη πλέον ικανή να αναλύει δεδομένα δεκαετιών, ο FDA πιέζει τις φαρμακευτικές εταιρείες να αξιοποιήσουν την τεράστια, ανεκμετάλλευτη αξία τους επαναχρησιμοποιώντας φάρμακα. Σύμφωνα με το pharmavoice, μερικά από τα πιο γνωστά φάρμακα στην ιστορία έχουν αναδυθεί μέσω επαναχρησιμοποίησης, από την ασπιρίνη της Bayer, η οποία αρχικά πωλούνταν ως παυσίπονο και αντιπυρετικό και αργότερα ως καρδιαγγειακό φάρμακο, μέχρι το Viagra της Pfizer. Τώρα, ο FDA στοχεύει να αναπαράγει αυτές τις επιτυχίες εξετάζοντας πιο προσεκτικά πώς οι θεραπείες που ήδη κυκλοφορούν στην αγορά μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν για πιθανές νέες χρήσεις, ειδικά σε περιοχές όπου οι ασθενείς αντιμετωπίζουν περιορισμένες επιλογές θεραπείας. Για παράδειγμα, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει στην αποκάλυψη υποπληθυσμών ασθενών που ανταποκρίθηκαν διαφορετικά από το αναμενόμενο. Μπορεί επίσης να βρει συσχετίσεις βιοδεικτών, διαχρονικά πρότυπα θεραπείας ή νέες υποθέσεις με βάση τα αποτελέσματα του πραγματικού κόσμου. Σύμφωνα με τους ειδικούς, πολλές εταιρείες έχουν χρόνια δεδομένων που δεν έχουν αναλυθεί ποτέ με τις σημερινές δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης και για τις μεγάλες εταιρείες με παλαιότερα φάρμακα στα χαρτοφυλάκιά τους, θα μπορούσε να υπάρχει «τεράστια, ανεκμετάλλευτη αξία».
Αγορά εργασίας και ΑΙ
Στην αγορά εργασίας νέα έρευνα της IWG έδειξε το πώς η τεχνητή νοημοσύνη, τα νευροεμφυτεύματα και η εικονική πραγματικότητα θα μεταμορφώσουν το μέλλον μας. Συγκεκριμένα, τα νευροεμφυτεύματα, τα οποία συνδέουν τον ανθρώπινο εγκέφαλο με εξωτερικές συσκευές, αποτελούν την κορυφαία τεχνολογία που αναμένουν οι εργαζόμενοι παγκοσμίως να δουν στους χώρους εργασίας τους έως το 2050. Σύμφωνα με την έρευνα, την προσδοκία αυτή συμμερίζονται τόσο τα στελέχη Ανθρώπινου Δυναμικού (33%) όσο και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι (26%). Ενώ το 70% των στελεχών HR και το 69% των εργαζομένων παγκοσμίως εκτιμούν ότι η εικονική και επαυξημένη πραγματικότητα θα αντικαταστήσουν πολλές παραδοσιακές μορφές εσωτερικής επικοινωνίας στον χώρο εργασίας, συμπεριλαμβανομένων και των δια ζώσης συναντήσεων. Και τέλος, το 69% των στελεχών HR προβλέπει ότι οι χρονοβόρες καθημερινές μετακινήσεις και το παραδοσιακό οκτάωρο θα έχουν εκλείψει εντός των επόμενων 25 ετών.
Οι Έλληνες και η AI: Ηθική, Δεοντολογία
Το πως αντιμετωπίζουν όμως οι Έλληνες τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης κατέγραψε η νέα δημοσκοπική έρευνα της διαΝΕΟσις η οποία αναδεικνύει μια εικόνα αξιοσημείωτης ανησυχίας του ελληνικού πληθυσμού γύρω από τους κινδύνους της ΑΙ, καθώς και την ανάγκη για αποτελεσματική ρύθμιση.
Σε έρευνα της Metron Analysis, τον Οκτώβριο του 2025, το ποσοστό όσων δήλωναν ότι χρησιμοποιούν εφαρμογές ΑΙ ήταν στο 47%. Σε παρόμοια έρευνα τον Ιανουάριο του 2026, από τη διαΝΕΟσις για την ΑΙ, το ποσοστό αυτό έφτασε στο ενώ τον Μάιο του 2026, στη 2η έρευνα της διαΝΕΟσις αυξήθηκε στο 69% . Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για μια αισθητή διαφορά τεσσάρων μονάδων από τον Ιανουάριο στον Μάιο, αλλά όχι τόσο εντυπωσιακή όσο η προηγούμενη, των 18 μονάδων, μεταξύ Οκτωβρίου και Ιανουαρίου. Φαίνεται ότι ακόμη προστίθενται Έλληνες χρήστες στις αντίστοιχες εφαρμογές, όμως ο ρυθμός είναι πιο αργός.
Περίπου 6 στους 10 Έλληνες (δηλαδή 88% των χρηστών) λένε ότι χρησιμοποιούν εφαρμογές ΑΙ τουλάχιστον κάποιες φορές την εβδομάδα. Σχεδόν 1 στους 4 (37% των χρηστών) δηλώνει ότι χρησιμοποιεί την ΑΙ καθημερινά. Και από αυτή τη σκοπιά, η υιοθέτηση της νέας αυτής τεχνολογίας είναι εντυπωσιακή: Κάτι που ήταν σχετικά άγνωστο πέντε χρόνια πριν, πλέον έχει μπει στην καθημερινότητα της πλειοψηφίας. Επιπλέον, 1 στους 5 χρήστες λέει ότι χρησιμοποιεί τουλάχιστον κάποιες εφαρμογές ΑΙ με συνδρομή (μόνο 5% βεβαίως χρησιμοποιούν ΑΙ αποκλειστικά επί πληρωμή). Το στοιχείο αυτό παρουσιάζει ενδιαφέρον, όχι μόνο επειδή η πληρωμή μιας συνδρομής φανερώνει βαθύτερη σύνδεση με τις σχετικές εφαρμογές, αλλά και γιατί, σε πολλές περιπτώσεις, οι υπηρεσίες ΑΙ επί πληρωμή παρέχουν μια πολύ διαφορετική εμπειρία στον χρήστη.
Θέματα δεοντολογίας και ρύθμισης
Είναι ενδιαφέρον ότι μια μεγάλη πλειοψηφία δεν φαίνεται να είναι αρνητικά προκατειλημμένη. 8 στους 10 από όσους γνωρίζουν ή έχουν ακούσει για την ΑΙ πιστεύουν ότι οι επιπτώσεις της χρήσης της στη ζωή μας θα είναι ουδέτερες ή θετικές. Μάλιστα, οι απαντήσεις για τις θετικές επιπτώσεις είναι υπερδιπλάσιες από αυτές για τις αρνητικές: 49% έναντι 20%.
Ωστόσο, όσο κάποιος διαβάζει την έρευνα, η εικόνα της αισιοδοξίας τελειώνει μάλλον πρόωρα. Ο ελληνικός πληθυσμός ανησυχεί πολύ, ή τουλάχιστον αυτό δηλώνει, για τους κινδύνους από τη χρήση της ΑΙ. Η διάχυτη αυτή ανησυχία φαίνεται καθαρά όταν η έρευνα ζητά από τους συμμετέχοντες να συγκρίνουν την τεχνητή νοημοσύνη με προηγούμενες τεχνολογικές αλλαγές. 2 στους 3 όσων γνωρίζουν ή έχουν ακουστά την ΑΙ θεωρούν ότι οι κίνδυνοι αυτή τη φορά είναι μεγαλύτεροι.
Πέρα από τη συχνότητα χρήσης και την εξοικείωση με τις εφαρμογές ΑΙ, διερευνά τις αντιλήψεις, τις ανησυχίες και τις προσδοκίες των Ελληνίδων και των Ελλήνων απέναντι στα ηθικά και κοινωνικά ζητήματα που εγείρει η νέα τεχνολογία.
Στο πρώτο μέρος της έρευνας τον Ιανουάριο του 2026 φάνηκε μια αρκετά θετική προδιάθεση του ελληνικού πληθυσμού σχετικά με το πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη θα συμβάλει στην πρόοδο της ιατρικής και ευρύτερα της επιστήμης. Στο 2ο μέρος όμως, το Μάιου του 2026 το 48% του πληθυσμού ζητά την πλήρη απαγόρευση ιατρικής διάγνωσης και θεραπείας μέσω ΑΙ αντί ιατρού και το 45% ζητάει «χρήση υπό προϋποθέσεις».
Αναλυτικά τα ευρήματα της έρευνας
- 1 στους 2 από όσους έχουν έστω ακουστά την ΑΙ ζητά την πλήρη απαγόρευση της χρήσης της στην «ιατρική διάγνωση και θεραπεία, αντί ιατρού»
- Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα τότε ήταν το πολύ μεγάλο ποσοστό, 9 στους 10, ζητούσαν να θεσπιστούν κανόνες για τη χρήση της ΑΙ.
- 2 στους 3 ζητούν περιορισμούς στη χρήση προσωπικών δεδομένων, ακόμη και σε βάρος της αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων.
- 8 στους 10 προκρίνουν την αυστηρότερη ρύθμιση της ΑΙ, προκειμένου να προστατευτούν οι πολίτες από ανεπιθύμητες επιπτώσεις.
- 3 στους 4 συμφωνούν ότι επείγει να προστατευτούν οι θέσεις εργασίας, ακόμη και αν δεν αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες της ΑΙ.
- 8 στους 10 συμφωνούν με το να μπορεί η αστυνομία να χρησιμοποιεί την ΑI για αναγνώριση προσώπων μόνο σε σοβαρά εγκλήματα.
- 9 στους 10 συμφωνούν ότι είναι αναγκαία η καλύτερη εκπαίδευση των πολιτών στη χρήση ΑΙ.
- 7 στους 10 συμφωνούν με την απαγόρευση της χρήσης ΑΙ σε άτομα μικρής ηλικίας.
Παρόλα αυτά οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν φταίει η τεχνολογία αλλά ο τρόπος που οι άνθρωποι τη χρησιμοποιούν.
Όπως εξήγησε η Δανάη Δεληγεώργη, Ψυχοπαιδαγωγός, Γνωστική, Συναισθηματική & Κοινωνική Καθοδήγηση με Εξειδίκευση στην Υποστήριξη Νευροαποκλίνοντων Ανθρώπων, στο φόρουμ των Δελφών, οι άνθρωποι που κάνουν χρήση της τεχνολογίας, ουσιαστικά επιβεβαιώνουν τον εαυτό τους και έχουν περισσότερο επαφή με την οθόνη παρά με τις ανθρώπινες σχέσεις. Αυτό διαταράσσει τη σχέση που έχουν οι άνθρωποι με την πολυπλοκότητα.
