Αν οι αποζημιώσεις κάλυπταν την πραγματική ζημιά, θα μπορούσαμε να κρατήσουμε ζωντανή την κτηνοτροφία και τους ανθρώπους της.
Η είδηση από τη Λέσβο προκαλεί βαθιά θλίψη. Ένας κτηνοτρόφος έφυγε αιφνίδια από τη ζωή, έχοντας προηγουμένως βιώσει τη θανάτωση του κοπαδιού του στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού.
Οφείλουμε να είμαστε απολύτως προσεκτικοί. Δεν γνωρίζουμε τα ακριβή αίτια του θανάτου του και κανείς δεν δικαιούται να συνδέσει αυθαίρετα τα δύο γεγονότα.
Το περιστατικό, όμως, μας υποχρεώνει να δούμε μια πλευρά της κρίσης της ελληνικής κτηνοτροφίας που συχνά χάνεται πίσω από αριθμούς, αποζημιώσεις και ανακοινώσεις.
Πίσω από κάθε κοπάδι που θανατώνεται υπάρχει ένας άνθρωπος.
Για έναν κτηνοτρόφο, το κοπάδι του δεν είναι απλώς μια οικονομική μονάδα. Είναι το παραγωγικό του κεφάλαιο, το εισόδημα της οικογένειάς του, χρόνια προσωπικής εργασίας και, πολύ συχνά, ένας τρόπος ζωής που περνά από γενιά σε γενιά.
Και για να αντιληφθούμε το μέγεθος του προβλήματος, δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε μακριά.
Η Αχαΐα γνωρίζει πολύ καλά τι σημαίνει να χάνεται ένα κοπάδι
Στη Δυτική Αχαΐα, την περιοχή που επλήγη περισσότερο στη Δυτική Ελλάδα από την ευλογιά των αιγοπροβάτων, θανατώθηκαν περίπου 24.000 αιγοπρόβατα και επλήγησαν συνολικά 251 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται οικογένειες της Αχαΐας που είδαν μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να χάνεται το παραγωγικό κεφάλαιο που δημιούργησαν με δουλειά ετών.
Τον Μάιο, από τα 3,628 εκατ. ευρώ που αφορούσαν 226 κτηνοτρόφους σε Δυτική Ελλάδα και Δυτική Μακεδονία, περίπου 3,464 εκατ. ευρώ αφορούσαν 192 δικαιούχους της Δυτικής Αχαΐας.
Ακόμη και τότε, όμως, δημιουργήθηκε ένα παράδοξο που αποκαλύπτει πόσο δύσκολη μπορεί να γίνει η πραγματικότητα για τον πληγέντα παραγωγό: υπήρξαν περιπτώσεις στις οποίες ποσά αποζημιώσεων δεσμεύθηκαν λόγω οφειλών, προκαλώντας την παρέμβαση του Δήμου Δυτικής Αχαΐας. Η ΑΑΔΕ προχώρησε στη συνέχεια στην αποδέσμευση των συγκεκριμένων χρημάτων.
Και το ζήτημα παραμένει επίκαιρο. Μόλις στις 8 Αυγούστου, δημοσιεύτηκαν στη Δυτική Αχαΐα διευκρινίσεις των τοπικών κτηνοτροφικών φορέων σχετικά με τη νέα ΚΥΑ για την απώλεια εισοδήματος, η οποία περιλαμβάνει και εκκρεμείς υποθέσεις του 2025, ενώ προβλέπει στήριξη και για το πρώτο εξάμηνο του 2026 υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Αυτό αποδεικνύει ότι το πρόβλημα δεν τελειώνει με τη θανάτωση των ζώων ούτε με την έκδοση μιας απόφασης αποζημίωσης.
Η αποζημίωση είναι απαραίτητη. Δεν είναι όμως από μόνη της λύση.
Και κυρίως, η αποζημίωση πρέπει να ανταποκρίνεται στην πραγματική ζημιά. Γιατί η πραγματική ζημιά δεν είναι μόνο η αξία των ζώων που θανατώθηκαν. Είναι η χαμένη παραγωγή, το εισόδημα που δεν θα υπάρξει για μήνες, οι υποχρεώσεις που συνεχίζουν να τρέχουν, το παραγωγικό και γενετικό κεφάλαιο που χάθηκε και το κόστος που απαιτείται για να ξαναστηθεί η εκμετάλλευση και να επιστρέψει σε πλήρη παραγωγή.
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
Την επόμενη ημέρα, πώς θα ξαναγίνει κτηνοτρόφος;
Πώς θα ανασυστήσει το κοπάδι του;
Πώς θα καλύψει το χαμένο εισόδημα μέχρι να επανέλθει σε παραγωγή;
Πώς θα αντιμετωπίσει τις υποχρεώσεις της εκμετάλλευσής του όσο δεν παράγει;
Και, κυρίως, τι θα τον πείσει να ξεκινήσει ξανά αντί να εγκαταλείψει οριστικά το επάγγελμα;
Εδώ ακριβώς πρέπει να αλλάξει η φιλοσοφία της Πολιτείας.
Δεν αρκεί να υπολογίζουμε πόσο κόστιζαν τα ζώα που θανατώθηκαν. Πρέπει να υπολογίζουμε τι χρειάζεται για να ξαναλειτουργήσει η παραγωγική μονάδα.
Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που να περιλαμβάνει γρήγορες και δίκαιες αποζημιώσεις, πραγματική κάλυψη της απώλειας εισοδήματος, ουσιαστική χρηματοδότηση για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, κτηνιατρική και τεχνική υποστήριξη και ισχυρότερο σύστημα πρόληψης και επιτήρησης των ζωονόσων.
Χρειάζεται όμως και κάτι ακόμη, για το οποίο μιλάμε ελάχιστα:
Ανθρώπινη στήριξη.
Δεν μπορεί ένας άνθρωπος που βλέπει μέσα σε μία ημέρα να χάνεται ο κόπος μιας ζωής να μένει μόνος του απέναντι στην οικονομική και προσωπική ανατροπή.
Η Πολιτεία έχει υποχρέωση να βρίσκεται δίπλα του όχι μόνο την ημέρα της θανάτωσης και την ημέρα της αποζημίωσης, αλλά μέχρι την ημέρα που θα μπορέσει πραγματικά να ξανασταθεί στα πόδια του και να επιστρέψει στην παραγωγή.
Γιατί υπάρχει ένας κίνδυνος μεγαλύτερος από την απώλεια του ζωικού κεφαλαίου:
να χάσουμε τους ίδιους τους ανθρώπους της παραγωγής.
Στην Αχαΐα, 251 πληγείσες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις δεν είναι ένας απλός αριθμός σε έναν πίνακα.
Είναι παραγωγοί. Είναι οικογένειες. Είναι τοπική οικονομία. Είναι ελληνική παραγωγή.
Και αν αυτοί οι άνθρωποι δεν μπορέσουν να επιστρέψουν στην παραγωγή, το πρόβλημα αύριο δεν θα αφορά μόνο εκείνους.
Θα αφορά την ελληνική κτηνοτροφία, την περιφέρεια, τις τοπικές οικονομίες και τελικά τη διατροφική επάρκεια της χώρας.
Η τραγική είδηση από τη Λέσβο ας γίνει τουλάχιστον αφορμή να θυμηθούμε κάτι αυτονόητο:
Δεν αρκεί να αποζημιώνουμε ένα μέρος της καταστροφής.
Πρέπει να καλύπτουμε την πραγματική ζημιά και να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε ο κτηνοτρόφος που την υπέστη να μπορέσει πραγματικά να ξαναρχίσει.
Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους ανθρώπους του κτηνοτρόφου που έφυγε από τη ζωή.
Δημήτριος Γ. Παλούμπης
Πολιτικός Επιστήμονας
Υποψήφιος Βουλευτής Αχαΐας – Ελληνική Λύση
