Ένα τηλεσκόπιο και ένας νοτιοκορεατικός δορυφόρος κατέγραψαν τις πρώτες εικόνες και στοιχεία από την πρόσκρουση τμήματος πυραύλου της SpaceX στη Σελήνη καθώς αυτό συγκρούστηκε με την επιφάνειά της με ταχύτητα 8,690 χιλιομέτρων την ώρα.
Το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (Very Large Telescope – VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) παρατήρησε τις λεγόμενες φασματικές γραμμές, ένα πολύχρωμο αποτύπωμα αερίων νατρίου και λιθίου μέσα στο νέφος σεληνιακής σκόνης που δημιουργήθηκε από την πρόσκρουση.
Το τηλεσκόπιο του ESO κατέγραψε αυτά τα «χημικά αποτυπώματα» του νέφους τα οποία παρέμειναν ορατά για περίπου πέντε έως δέκα λεπτά όπως ανακοίνωσε το αστεροσκοπείο. Σύμφωνα με τον αστρονόμο Καρλ Σμιντ από το Κέντρο Διαστημικής Φυσικής του Πανεπιστημίου της Βοστώνης το νέφος είχε διάμετρο αρκετών δεκάδων χιλιομέτρων.
Ο Μπέντζαμιν Φερνάντο από το Εθνικό Εργαστήριο Los Alamos στο Νέο Μεξικό είχε δηλώσει νωρίτερα ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για μελλοντικά σεισμολογικά πειράματα στη Σελήνη καθώς και για την αξιολόγηση των «κινδύνων από προσκρούσεις τεχνητών διαστημικών συντριμμιών».
Η NASA σχεδιάζει να δημιουργήσει μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη τα επόμενα χρόνια, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς των διαστημικών απορριμμάτων που βρίσκονται σε σεληνιακή τροχιά.
Η πρόσκρουση σημειώθηκε κοντά στηn αποκαλούμενη γραμμή terminator δηλαδή το όριο ανάμεσα στη φωτισμένη από τον Ήλιο και στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης. Όπως έχει συμβεί και σε προηγούμενες προσκρούσεις αντικειμένων στη σεληνιακή επιφάνεια το τμήμα του πυραύλου εκτόξευσε ένα νέφος σκόνης το οποίο φωτίστηκε προσωρινά από το ηλιακό φως αλλά ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να παρατηρηθεί με γυμνό μάτι από τη Γη.
Πολλοί δορυφόροι βρίσκονταν εκείνη τη στιγμή σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη όμως κανένας δεν βρισκόταν στο κατάλληλο σημείο για να καταγράψει τη σύγκρουση η οποία τα ξημερώματα της Τετάρτης. Το τμήμα του πυραύλου είχε ύψος αντίστοιχο με εκείνο ενός πενταώροφου κτιρίου και ζύγιζε περίπου τέσσερις τόνους.
Οι παρατηρήσεις
Ο νοτιοκορεατικός δορυφόρος Pathfinder Lunar Orbiter φωτογράφισε το σημείο της πρόσκρουσης. Οι εικόνες ενδέχεται να αποκαλύψουν τα συντρίμμια του πυραύλου αν και μπορεί να χρειαστούν αρκετές ημέρες μέχρι να ληφθούν και να αναλυθούν. Το ίδιο αναμένεται να κάνει και η NASA μέσω του δορυφόρου Lunar Reconnaissance Orbiter.
Ωστόσο ο τρόπος με τον οποίο το νέφος της πρόσκρουσης αλληλεπίδρασε με το ηλιακό φως επέτρεψε στους αστρονόμους να εξαγάγουν ορισμένα συμπεράσματα για τη σύστασή του.
Σύμφωνα με τον Σμιντ το νάτριο που ανιχνεύθηκε στα φάσματα προέρχεται πιθανότατα από το σεληνιακό έδαφος ενώ τα ίχνη λιθίου ενδέχεται να προέρχονται από το ίδιο το τμήμα του πυραύλου.
«Η παρατήρηση δεν εξελίχθηκε ιδανικά και πρόκειται για μια αρκετά προκαταρκτική ανάλυση. Ωστόσο, θέλησα να μοιραστώ γρήγορα τα πρώτα αποτελέσματα και θα μπορέσουμε να πούμε περισσότερα καθώς προχωρά η μελέτη τους».
Η δρ Σάρα Γουέμπ αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο Swinburne της Αυστραλίας εκτίμησε ότι η τεράστια δύναμη της σύγκρουσης δημιούργησε έναν «τεράστιο» νέο κρατήρα πιθανότατα περίπου 20 μέτρων σε διάμετρο και πέντε μέτρων σε βάθος.
Η ίδια ανέφερε ότι οι επιστήμονες ανέμεναν τη δημιουργία ενός εκτεταμένου νέφους σκόνης, όμως «αυτό που δεν περιμέναμε ήταν πόσο δύσκολο θα ήταν να παρατηρήσουμε την ίδια την πρόσκρουση. Πολλά τηλεσκόπια και παρατηρητές παρακολουθούσαν τη Σελήνη εκείνη τη στιγμή, αλλά κανείς δεν κατάφερε να καταγράψει καθαρές εικόνες της στιγμής της σύγκρουσης».
Ο πύραυλος Falcon 9 της SpaceX, της διαστημικής εταιρείας του Έλον Μασκ, εκτοξεύθηκε τον Ιανουάριο του 2025 μεταφέροντας δύο σεληνιακές αποστολές προσεδάφισης. Ο πρώτος προωθητικός πύραυλος επέστρεψε στη Γη, όμως το ανώτερο στάδιο παρέμεινε στο διάστημα για να οδηγήσει τα σκάφη προς τη Σελήνη.
Το συγκεκριμένο τμήμα του πυραύλου αποτελεί ένα μόνο από τις δεκάδες χιλιάδες κομμάτια διαστημικών απορριμμάτων που περιφέρονται γύρω από τη Γη. Η Σελήνη δέχεται συχνά προσκρούσεις από φυσικά διαστημικά σώματα, όπως μετεωροειδείς. Ωστόσο, οι συγκρούσεις που προκαλούνται από ανθρώπινα κατασκευάσματα είναι πολύ πιο σπάνιες.
