Του Κώστα Κατίκου
Εισήγηση για μείωση των ασφαλιστικών εισφορών στη μία μονάδα εξετάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας μέσα από τις προτάσεις που έχουν υποβληθεί για τον σχηματισμό του πακέτου μέτρων που θα ανακοινώσει στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Στο πακέτο της ΔΕΘ, πέραν των φοροελαφρύνσεων και της ενίσχυσης των εισοδημάτων, θα περιλαμβάνονται και μέτρα-κίνητρα για την περαιτέρω αύξηση της απασχόλησης, και κυρίως από ομάδες του εργατικού δυναμικού που μένουν εκτός εργασίας παρότι δεν δηλώνουν κατ’ ανάγκη άνεργοι.
Στο πλαίσιο αυτό και με δεδομένο ότι η απόφαση που έχει κλειδώσει στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είναι για μείωση των εργοδοτικών εισφορών προς τον ΕΦΚΑ κατά μισή μονάδα (0,5%), το τελευταίο διάστημα και λίγο πριν κλείσουν τα μέτρα που θα περιλαμβάνει το πακέτο της ΔΕΘ εξετάζεται εισήγηση για μείωση των εισφορών κατά μία μονάδα.
Η σχετική εισήγηση περιλαμβάνεται, σύμφωνα με πληροφορίες, στις προτάσεις που έχει υποβάλει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, το οποίο και θα αποφασίσει με βάση τα δημοσιονομικά περιθώρια του Προϋπολογισμού ποια μέτρα θα περιλαμβάνει το πακέτο που θα ανακοινωθεί στη ΔΕΘ.
Στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται πλέον δύο βασικά σενάρια για την τελική παρέμβαση που θα ανακοινωθεί στη ΔΕΘ: περικοπή κατά 0,5 μονάδα, που θεωρείται το επικρατέστερο, ή κατά 1 μονάδα, που είναι πλέον πολύ πιθανό να ανακοινωθεί, καθώς ο δημοσιονομικός χώρος για τα μέτρα του πακέτου μεγαλώνει και προσεγγίζει τα 2 δισ. ευρώ.
Το βασικό σενάριο προβλέπει ότι η νέα μείωση θα προέλθει από τις εργοδοτικές εισφορές του κλάδου ασθένειας, οι οποίες σήμερα ανέρχονται σε 4,05%. Σε περίπτωση μείωσης κατά μισή μονάδα, η εισφορά θα περιοριστεί στο 3,55% από την 1η Ιανουαρίου 2027, μειώνοντας περαιτέρω το μη μισθολογικό κόστος για περίπου 330.000 επιχειρήσεις. Με ένα τελικό πακέτο της ΔΕΘ όμως στα 2 δισ. ευρώ ή και παραπάνω, δεν αποκλείεται η ελάφρυνση να φτάσει τη μία ποσοστιαία μονάδα.
Εάν τελικά επιλεγεί η μείωση κατά μία μονάδα, αυτή δεν θα περιοριστεί μόνο στον κλάδο ασθένειας. Το σενάριο προβλέπει συνδυασμό περικοπών στις εργοδοτικές εισφορές υπέρ του ΕΟΠΥΥ και σε επιμέρους κλάδους της ΔΥΠΑ, όπως η εισφορά υπέρ κατάρτισης. Δεν αποκλείεται όμως να επαναληφθεί το “μοντέλο” της μείωσης του 2025, όπου η περικοπή ήταν μία μονάδα και μοιράστηκε κατά 0,5% στις εργοδοτικές εισφορές και κατά 0,5% στις εισφορές εργαζομένων, οι οποίοι είχαν μικρή έμμεση αύξηση στις αποδοχές τους.
Αντίθετα, εκτός σχεδιασμού και εκτός περικοπών παραμένουν οι εισφορές κύριας και επικουρικής ασφάλισης, καθώς και η εργοδοτική εισφορά υπέρ του κλάδου ανεργίας.
Η μείωση των εισφορών διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον στόχο για αύξηση της απασχόλησης και αύξηση των αποδοχών, καθώς περιορίζει σημαντικά το μη μισθολογικό κόστος των επιχειρήσεων και δημιουργεί περιθώριο για περισσότερες προσλήψεις με μεγαλύτερες αυξήσεις μισθών.
Έμφαση θα δοθεί σε κίνητρα προς τις επιχειρήσεις για περισσότερες προσλήψεις και κυρίως με υψηλότερους μισθούς, που είναι και το ζητούμενο για να ενταχθούν στην απασχόληση νέοι έως 25-30 ετών και γυναίκες.
Η νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών θεωρείται κρίσιμη, καθώς όσες προηγήθηκαν μετά το 2019 και έφτασαν σωρευτικά στις 5,4 μονάδες έχει αποδειχθεί ότι συνέβαλαν καθοριστικά στην αύξηση της απασχόλησης, στη μείωση της ανεργίας και στη βελτίωση των μισθών, έστω και αν οι μέσες αποδοχές των εργαζομένων υπολείπονται του μέσου ευρωπαϊκού όρου.
Στόχος της κυβέρνησης είναι η περαιτέρω μείωση του μη μισθολογικού κόστους να λειτουργήσει ως κίνητρο για νέες προσλήψεις και υψηλότερους μισθούς, με βασικό αντάλλαγμα τη μεγαλύτερη αύξηση του κατώτατου μισθού το 2027, ώστε να διαμορφωθεί στα 970-980 ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο οικονομικό επιτελείο θεωρούν ότι η ελάφρυνση των εργοδοτικών εισφορών μπορεί να διευκολύνει κυρίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να απορροφήσουν το κόστος μιας σημαντικής αύξησης των κατώτατων αποδοχών, διατηρώντας παράλληλα τη δυναμική της απασχόλησης.
Εφόσον η νέα μείωση περιοριστεί στο 0,5%, το συνολικό ποσοστό ασφαλιστικών εισφορών θα διαμορφωθεί στο 34,66%, από 35,16% σήμερα, δηλαδή θα έχει μειωθεί συνολικά κατά 5,9 ποσοστιαίες μονάδες από το 2019. Αν τελικά επιλεγεί η μείωση κατά μία μονάδα, η συνολική αποκλιμάκωση θα προσεγγίσει τις 6,5 μονάδες, φέρνοντας την Ελλάδα ακόμα πιο κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Πώς θα καλυφθεί το κόστος
Η μείωση των εισφορών κατά 0,5 μονάδα συνεπάγεται απώλεια περίπου 220 εκατ. ευρώ για τον ΕΦΚΑ, ενώ η μείωση κατά μία μονάδα αυξάνει το κόστος στα 440-450 εκατ. ευρώ. Η απώλεια αυτή καλύπτεται αρχικά από τον κρατικό Προϋπολογισμό, με το οικονομικό επιτελείο να εκτιμά ότι θα ανακτηθεί σταδιακά μέσω της αύξησης της απασχόλησης, των μισθών και, κατά συνέπεια, των ασφαλιστικών εισφορών.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται και οι πηγές χρηματοδότησης της παρέμβασης. Τα αυξημένα έσοδα από την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής θεωρούνται η βασική δεξαμενή για τη στήριξη ενός μόνιμου μέτρου, ενώ θετική επίδραση αναμένεται να έχει και η αύξηση των μισθών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΕΦΚΑ, κάθε αύξηση κατά 1% του κατώτατου μισθού αυξάνει τις ασφαλιστέες αποδοχές κατά περίπου 140 εκατ. ευρώ ετησίως. Με τη φετινή αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 4,5%, οι ασφαλιστέες αποδοχές εκτιμάται ότι θα ενισχυθούν κατά περίπου 630 εκατ. ευρώ, δημιουργώντας πρόσθετα έσοδα που επαρκούν για να καλύψουν το κόστος μιας μείωσης εισφορών κατά μισή μονάδα και ενδεχομένως να στηρίξουν ακόμα μεγαλύτερη παρέμβαση.
Ήδη στο πρώτο πεντάμηνο ο ΕΦΚΑ έχει υπέρβαση στόχων στα έσοδα κατά 517 εκατ. ευρώ, όπως ανέφερε σε δηλώσεις της η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως.
