Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν χθες Τετάρτη (22/07) ότι υπέγραψαν με τη Σαουδική Αραβία συμφωνία συνεργασίας για την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας, καθώς και ξεχωριστή διμερή συμφωνία για τις εγγυήσεις και τις δικλείδες ασφαλείας στον πυρηνικό τομέα.
Η αμερικανική κυβέρνηση έδωσε ελάχιστες λεπτομέρειες για τη συμφωνία. Ωστόσο, το πλαίσιο ανοίγει τον δρόμο για την κατασκευή εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου στη Σαουδική Αραβία, μετά από κοινή αμερικανο-σαουδαραβική μελέτη, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα αλλά δεν είχε άδεια να μιλήσει δημόσια.
«Οι συμφωνίες αυτές αντικατοπτρίζουν τη κοινή δέσμευση των δύο χωρών μας να ενισχύσουν τις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας, να δημιουργήσουν ευημερία στο εσωτερικό και να ενισχύσουν την ασφάλεια των συμμάχων μας στο εξωτερικό», δήλωσε ο Ράιτ.
«Να είστε βέβαιοι ότι οι συμφωνίες αυτές τηρούν τα υψηλότερα πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας και μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων, αξιοποιώντας την καλύτερη πυρηνική τεχνολογία και τους κορυφαίους επιστήμονες του κόσμου, οι οποίοι βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Νωρίτερα, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επιχείρησε να απαντήσει στις επικρίσεις σχετικά με τον κίνδυνο πυρηνικής διάδοσης.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να συνάψουν καμία συμφωνία με οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο που να οδηγεί σε κίνδυνο διάδοσης πυρηνικών όπλων», δήλωσε ο Ρούμπιο, ο οποίος βρισκόταν στις Φιλιππίνες, σύμφωνα με το Associated Press.
Δεν περιλαμβάνει το Πρόσθετο Πρωτόκολλο του ΔΟΑΕ
Η συμφωνία δεν περιλαμβάνει το Πρόσθετο Πρωτόκολλο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), το οποίο θα επέτρεπε περισσότερους ελέγχους, επιθεωρήσεις και μηχανισμούς επαλήθευσης, σύμφωνα με δεύτερη πηγή.
Η συμφωνία αναμένεται να έχει διάρκεια 30 ετών και να προβλέπει τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στην ανάπτυξη του προγράμματος. Το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα υποβληθεί στο Κογκρέσο για έγκριση, όπου ενδέχεται να αντιμετωπίσει αντιδράσεις.
Το Υπουργείο Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας ανέφερε ότι η συμφωνία ενισχύει τις προσπάθειες της χώρας για διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών, ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών και διεύρυνση των επενδυτικών ευκαιριών προς όφελος των δύο φιλικών κρατών.
Εν μέσω του πολέμου με το Ιράν
Η ανακοίνωση έγινε ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη ο πόλεμος που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν, με βασικό στόχο –όπως δηλώνουν– την εξάλειψη της δυνατότητας της Τεχεράνης να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Το Ιράν επιμένει ότι το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου του έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς.
Ο ειδικός σε θέματα πυρηνικής πολιτικής Αλεξάντερ Μπόλφρας, από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στο Λονδίνο, χαρακτήρισε τη συμφωνία «μια επαναστατική νέα προσέγγιση» στη διεθνή πολιτική μη διάδοσης πυρηνικών όπλων.
«Η επαναστατική πτυχή αυτής της συμφωνίας είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ζητούν από τη Σαουδική Αραβία να εφαρμόσει τα υψηλότερα δυνατά πρότυπα διεθνών διασφαλίσεων. Αντίθετα, είναι διατεθειμένες –τουλάχιστον θεωρητικά– να μεταφέρουν εξαιρετικά ευαίσθητη τεχνολογία χωρίς το επίπεδο εποπτείας που θα περίμενε κανείς.»
Τόσο ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία όσο και ο πρώην πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είχαν επιχειρήσει να καταλήξουν σε αντίστοιχη συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία.
