Μια νέα θύελλα έχει ξεσπάσει γύρω από την πολυαναμενόμενη κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας», την οποία σκηνοθετεί ο Κρίστοφερ Νόλαν. Ο Έλον Μασκ επιτέθηκε στον Άγγλο ιστορικό Τομ Χόλαντ, αποκαλώντας τον «υποτακτικό», ύστερα από τη δημόσια υπεράσπισή του για την ταινία, στο πλαίσιο της συζήτησης που έχει προκύψει για το καστ και τις κατηγορίες περί «woke» επιλογών.
Ο επικεφαλής της Tesla χρησιμοποίησε την πλατφόρμα X για να εκφράσει την αντίθεσή του, απαντώντας σε ανάρτηση του ιστορικού, ο οποίος είχε εκφράσει την υποστήριξή του στην κινηματογραφική διασκευή του ομηρικού έπους.
Η παραγωγή και οι πρωταγωνιστές
Η παραγωγή του Κρίστοφερ Νόλαν, με προϋπολογισμό 250 εκατομμύρια δολάρια, βασίζεται στην αρχαία ελληνική «Οδύσσεια» του Ομήρου, ένα από τα πιο εμβληματικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, που αφηγείται την επιστροφή του βασιλιά της Ιθάκης, Οδυσσέα, στην πατρίδα του μετά τον δεκαετή Τρωικό Πόλεμο. Στην ταινία πρωταγωνιστούν ο Ματ Ντέιμον ως Οδυσσέας και η Αν Χάθαγουεϊ ως Πηνελόπη, ενώ στο καστ συμμετέχει και ο Άγγλος ηθοποιός Τομ Χόλαντ, ο οποίος φέρει το ίδιο όνομα με τον ιστορικό που έχει προκαλέσει την αντιπαράθεση.
Αντιδράσεις για την επιλογή της Ωραίας Ελένης
Η ταινία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, κυρίως λόγω της επιλογής της Κενυάτισσας ηθοποιού Λουπίτα Νιόνγκο για τον ρόλο της Ωραίας Ελένης, καθώς και για άλλες φερόμενες ιστορικές ανακρίβειες. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η Ωραία Ελένη ανήκει στον αρχαίο μεσογειακό κόσμο της Εποχής του Χαλκού και ότι οι παραδοσιακές περιγραφές την θέλουν ξανθιά και με ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα.
Στην ελληνική μυθολογία, η Ωραία Ελένη είναι γνωστή ως η «ομορφότερη γυναίκα του κόσμου», και η αρπαγή της αποτέλεσε την αφορμή για την έναρξη του Τρωικού Πολέμου. Επίσης, επικρίσεις έχουν δεχτεί και οι επιλογές του τρανς ηθοποιού Έλιοτ Πέιτζ για τον ρόλο του Ελπήνορα.
Η ανάρτηση του Τομ Χόλαντ και η αντίδραση του Μασκ
Ο Τομ Χόλαντ αναδημοσίευσε στο X μια θετική κριτική για την ταινία, λέγοντας: «Περισσότεροι έπαινοι για την “Οδύσσεια” από ανθρώπους που, προς έκπληξη όλων, περίμεναν πραγματικά να τη δουν πριν διαμορφώσουν άποψη». Η απάντηση του Έλον Μασκ, η οποία συγκέντρωσε περίπου 12 εκατομμύρια προβολές, ήταν επιθετική: «Ο Τομ Χόλαντ είναι απλώς υποτακτικός». Δεν είναι ξεκάθαρο αν ο Μασκ αναφερόταν στον ιστορικό ή στον ηθοποιό.
Η απάντηση του ιστορικού και οι πολιτισμικοί πόλεμοι
Ο Τομ Χόλαντ απάντησε στις επικρίσεις, δηλώνοντας: «Το λέω ξανά με μεγάλη χαρά. Η “Οδύσσεια” είναι μια καταπληκτική ταινία και το να μην τη δείτε επειδή τη θεωρείτε woke ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο τελικά λειτουργεί εις βάρος σας. Δική σας η απώλεια». Πρόσθεσε ότι δεν είχε συνειδητοποιήσει ότι η υπόθεση θα εξελισσόταν σε σημείο αναφοράς ενός ολόκληρου πολιτισμικού πολέμου.
Η παραγωγή και η πρεμιέρα της ταινίας
Ο Κρίστοφερ Νόλαν άρχισε να γράφει το σενάριο της «Οδύσσειας» τον Μάρτιο του 2024, με την επίσημη ανακοίνωση της ταινίας να γίνεται τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς. Η ταινία έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στις 6 Ιουλίου, με την κινηματογραφική διανομή από την Universal Pictures να είναι προγραμματισμένη για τις 17 Ιουλίου.
Αντιδράσεις για το καστ και οι επιθέσεις του Μασκ
Η συμμετοχή των Λουπίτα Νιόνγκο, Ζεντάγια και του ράπερ Τράβις Σκοτ, ο οποίος δεν έχει σημαντική εμπειρία στην υποκριτική, έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Υπήρχαν φήμες ότι ο Έλιοτ Πέιτζ θα υποδυόταν τον Αχιλλέα, αλλά τελικά ανακοινώθηκε ότι θα παίξει τον Ελπήνορα. Ο Μασκ, παρά την επιβεβαίωση του ρόλου, αναδημοσίευσε ανάρτηση που ανέφερε: «Δεν κοροϊδεύω τον ανδρισμό της. Αρνούμαι ότι υπάρχει».
Ο Μασκ είχε επιτεθεί και στο παρελθόν στην επιλογή της Λουπίτα Νιόνγκο, γράφοντας τον Μάιο ότι ο Κρίστοφερ Νόλαν «προσέβαλε κατάφωρα τον ελληνικό λαό». Σε άλλη ανάρτησή του, δήλωσε: «Συμφωνώ ότι η Νιόνγκο είναι όμορφη, αλλά το να επιλέγεις μια μαύρη γυναίκα για να υποδυθεί μια λευκή γυναίκα σε ένα θεμελιώδες έργο της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας δεν είναι πιο σωστό από το να επέλεγες έναν λευκό άνδρα για να υποδυθεί τον Σάκα Ζουλού».
Η απάντηση της Λουπίτα Νιόνγκο
Η Λουπίτα Νιόνγκο υπερασπίστηκε την επιλογή του σκηνοθέτη, δηλώνοντας στο περιοδικό Elle: «Υποστηρίζω πλήρως την πρόθεση του Κρις και την εκδοχή της ιστορίας που αφηγείται. Το καστ μας αντιπροσωπεύει τον κόσμο». Πρόσθεσε ότι δεν σκοπεύει να αφιερώσει χρόνο για να αντικρούσει τις επικρίσεις, καθώς αυτές θα συνεχίσουν να υπάρχουν.