Κάθε καλοκαίρι, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, επιστρέφουμε πιο κοντά στη φύση και μαζί επιστρέφει και η τάση της «γείωσης». Είναι όμως μια απλή συνήθεια που μας χαλαρώνει ή υπάρχει κάτι περισσότερο πίσω από αυτή;
Το καλοκαίρι έχει έναν τρόπο να μας γυρίζει στα βασικά κι αυτό είναι που μάλλον μας αρέσει πιο πολύ απ’ όλα: Λιγότερα παπούτσια, περισσότερος χρόνος έξω, επαφή με τη φύση, άμμος, χώμα, γρασίδι. Κάπως έτσι, κάθε χρόνο επιστρέφει και η συζήτηση γύρω από τη γείωση, την πρακτική της άμεσης επαφής του σώματος με φυσικές επιφάνειες της γης, όπως το χώμα, η άμμος ή το φυσικό γρασίδι. Άλλοι τη βλέπουν ως τελετουργία ευεξίας και άλλοι ως υπερεκτιμημένο wellness trend, τι λέει όμως η επιστήμη μέχρι σήμερα;
Τι είναι τελικά η γείωση;
Η θεωρία της γείωσης βασίζεται στην ιδέα ότι η άμεση επαφή του ανθρώπινου σώματος με τη γη επιτρέπει ανταλλαγή ηλεκτρικών φορτίων, με αποτέλεσμα πιθανές επιδράσεις σε βιολογικές λειτουργίες που σχετίζονται με το στρες, τη φλεγμονή και τον κιρκάδιο ρυθμό. Στην πράξη, γείωση σημαίνει κάτι πολύ απλό: να περπατήσετε ξυπόλυτοι στην άμμο, να καθίσετε στο χώμα, να ξαπλώσετε σε φυσικό γρασίδι ή να έρθετε σε επαφή με φυσικές επιφάνειες χωρίς ενδιάμεσα υλικά. Ακούγεται σχεδόν υπερβολικά απλό για να είναι ενδιαφέρον και ίσως γι’ αυτό έχει αποκτήσει τόσο μεγάλο κοινό τα τελευταία χρόνια, γιατί είναι κάτι που μπορούμε να κάνουμε όλοι.
Γιατί το καλοκαίρι είναι η «εποχή» της γείωσης
Το καλοκαίρι αλλάζει τον τρόπο που κινούμαστε. Περπατάμε περισσότερο έξω, φοράμε πιο ανοιχτά παπούτσια, πηγαίνουμε παραλία, μειώνεται η αίσθηση πίεσης από το πρόγραμμα και αυξάνονται οι στιγμές αργού χρόνου. Αυτό από μόνο του επηρεάζει το νευρικό σύστημα κι εδώ βρίσκεται και ένα σημείο που συχνά χάνεται στις συζητήσεις για τη γείωση: δεν είναι πάντα εύκολο να ξεχωρίσουμε τι οφείλεται στην ίδια τη φυσική επαφή με τη γη και τι στη συνολική εμπειρία, που περιλαμβάνει περισσότερο φως, χαλάρωση, κίνηση, λιγότερα ερεθίσματα, επαφή με τη φύση. Υπάρχουν μελέτες που έχουν παρατηρήσει πιθανές θετικές επιδράσεις της γείωσης σε δείκτες στρες, ύπνου και υποκειμενικής ευεξίας, όμως τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και η ποιότητα των στοιχείων δεν επιτρέπει ακόμη ισχυρά συμπεράσματα.
Μπορεί να βοηθήσει τελικά;
Σε αυτές τις περιπτώσεις, παίζει μεγάλο ρόλο να ξέρουμε τι μπορούμε να περιμένουμε ως όφελος στον οργανισμό μας. Αν περιμένετε, για παράδειγμα, ότι το περπάτημα στην άμμο θα «αποτοξινώσει» το σώμα μετά από μια βραδιά αλκοόλ ή θα θεραπεύσει φλεγμονές, η επιστήμη δεν υποστηρίζει τέτοιους ισχυρισμούς. Αν όμως δείτε τη γείωση ως μια πρακτική που σας βγάζει έξω, σας κάνει να επιβραδύνετε, να κινηθείτε και να έρθετε πιο συνειδητά σε επαφή με το περιβάλλον, τότε τα πιθανά οφέλη αποκτούν περισσότερο νόημα. Το ξυπόλυτο περπάτημα ενεργοποιεί διαφορετικά αισθητηριακά ερεθίσματα μέσω των πελμάτων και μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση παρουσίας στο σώμα και στο περιβάλλον. Για αρκετούς ανθρώπους, αυτή η εμπειρία λειτουργεί σαν μια μικρή άσκηση προσοχής (mindful movement), που βοηθά να μειωθεί η αίσθηση συνεχούς βιασύνης και νοητικής υπερδιέγερσης. Παράλληλα, η ίδια η επαφή με φυσικά περιβάλλοντα έχει συνδεθεί σε μελέτες με καλύτερη ψυχική αποφόρτιση, χαμηλότερη αντίληψη στρες και βελτιωμένη αίσθηση ευεξίας. Είναι δύσκολο, ωστόσο, να ξεχωρίσουμε πόσο από αυτό οφείλεται στη γείωση καθαυτή και πόσο στο ότι βγαίνετε έξω, κινείστε περισσότερο, εκτίθεστε στο φυσικό φως και απομακρύνεστε έστω προσωρινά από οθόνες και κλειστούς χώρους. Υπάρχουν επίσης περιορισμένα δεδομένα που εξετάζουν πιθανή επίδραση της γείωσης σε παραμέτρους όπως η ποιότητα ύπνου, η χαλάρωση και ορισμένοι δείκτες φυσιολογικής απόκρισης στο στρες, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να υπάρχουν αρκετά ισχυρά στοιχεία ώστε να θεωρείται θεραπευτική παρέμβαση. Ταυτόχρονα, υπάρχουν κάποιες πρώιμες μελέτες που έχουν εξετάσει αν η γείωση μπορεί να επηρεάζει δείκτες που σχετίζονται με τη φλεγμονώδη απόκριση, το οξειδωτικό στρες ή την αποκατάσταση μετά από σωματική καταπόνηση, με ορισμένα ενδιαφέροντα αλλά ακόμη περιορισμένα ευρήματα. Ίσως τελικά το πιο άμεσο όφελος να είναι και το πιο απλό: λίγα λεπτά μέσα στη μέρα όπου το σώμα κάνει κάτι που σπάνια του επιτρέπουμε -κινείται πιο αργά, αισθάνεται περισσότερα και συνδέεται με το περιβάλλον χωρίς ενδιάμεσα.
Πώς να τη δοκιμάσετε με ασφάλεια
Αν θέλετε να δοκιμάσετε τη γείωση φέτος το καλοκαίρι, δεν χρειάζεται εξοπλισμός ούτε ειδικές τεχνικές. Λίγα λεπτά ξυπόλητου περπατήματος σε καθαρή παραλία, σε φυσικό γρασίδι ή στο χώμα αρκούν. Προσοχή μόνο σε πολύ ζεστές επιφάνειες, αιχμηρά αντικείμενα και σε περιπτώσεις που υπάρχουν προβλήματα στα πέλματα ή μειωμένη αισθητικότητα.
Τελικά, ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της γείωσης να μην είναι τα ηλεκτρόνια. Ίσως είναι ότι σας υπενθυμίζει κάτι που μέσα στη χρονιά ξεχνάμε: ότι το σώμα δεν φτιάχτηκε μόνο για να μετακινείται από κλειστό χώρο σε κλειστό χώρο, αλλά και για να ακουμπά τον κόσμο γύρω του.
