Μια νέα γενετική μελέτη έρχεται να δώσει οριστική απάντηση σε ένα από τα μεγαλύτερα ιστορικά μυστήρια της Αναγέννησης, αποκαλύπτοντας την πραγματική αιτία θανάτου δύο μελών της πανίσχυρης οικογένειας των Μεδίκων.
Επιστήμονες που ανέλυσαν το αρχαίο DNA από τα οστά των αδελφών Τζοβάνι και Φραντσέσκο των Μεδίκων κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι και οι δύο πέθαναν από ελονοσία, διαψεύδοντας τις επίμονες θεωρίες που ήθελαν τον Φραντσέσκο να έχει δηλητηριαστεί στο πλαίσιο οικογενειακών ίντριγκων.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό iScience, προσφέρει νέα στοιχεία για την εξάπλωση της ελονοσίας στην κεντρική Ιταλία κατά την περίοδο της Αναγέννησης.
University of Pisa
Η φήμη περί δηλητηρίασης
Ο Φραντσέσκο των Μεδίκων, Μέγας Δούκας της Τοσκάνης, και η σύζυγός του Μπιάνκα Καπέλο πέθαναν το 1587 με διαφορά μόλις μίας ημέρας, έπειτα από έντονους διαλείποντες πυρετούς. Οι αιφνίδιοι θάνατοί τους γέννησαν φήμες ότι είχαν δηλητηριαστεί από τον αδελφό και πολιτικό αντίπαλο του Φραντσέσκο, τον καρδινάλιο Φερδινάνδο των Μεδίκων, ο οποίος τελικά τον διαδέχθηκε στην εξουσία.
Ωστόσο, η νέα ανάλυση δεν εντόπισε στοιχεία που να στηρίζουν αυτό το σενάριο.
Τι αποκάλυψε το DNA
Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα από τέσσερις πλευρές των σκελετών των δύο αδελφών, οι οποίοι είναι θαμμένοι στα Παρεκκλήσια των Μεδίκων, στη Βασιλική του Αγίου Λαυρεντίου στη Φλωρεντία.
Στον Τζοβάνι των Μεδίκων εντοπίστηκε γενετικό υλικό του παρασίτου Plasmodium falciparum, που προκαλεί τη βαρύτερη μορφή ελονοσίας.
Στον Φραντσέσκο των Μεδίκων οι επιστήμονες βρήκαν ίχνη τόσο του Plasmodium falciparum όσο και του Plasmodium malariae, γεγονός που υποδηλώνει ότι διαφορετικά είδη του παρασίτου κυκλοφορούσαν στην Ευρώπη εκείνη την εποχή.
University of Pisa
Η ελονοσία μάστιζε την περιοχή
Οι ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι η ελονοσία ήταν ενδημική στην κεντρική Ιταλία μέχρι και τον 20ό αιώνα.
Ο Τζοβάνι των Μεδίκων είχε προσβληθεί από τη νόσο το 1562, κατά τη διάρκεια ταξιδιού στις ακτές της Τοσκάνης, όπου οι βαλτώδεις εκτάσεις ευνοούσαν την ανάπτυξη κουνουπιών.
Αντίστοιχα, ο Φραντσέσκο και η σύζυγός του είχαν επισκεφθεί το 1587 την οικογενειακή έπαυλη στο Πότζιο α Καϊάνο, περιοχή με ορυζώνες και έλη, όπου η μετάδοση της ελονοσίας ήταν ιδιαίτερα συχνή.
Οριστική απάντηση σε ένα ιστορικό μυστήριο
«Η γενετική ανάλυση επιβεβαιώνει τις ιστορικές αναφορές και μας επιτρέπει πλέον να πούμε με επιστημονική βεβαιότητα ότι ο Φραντσέσκο των Μεδίκων πέθανε από ελονοσία και όχι από δηλητηρίαση», δήλωσαν οι ερευνητές.
Παράλληλα, η μελέτη συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση της εξέλιξης του παρασίτου της ελονοσίας μέσα στους αιώνες, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για τη σύγχρονη έρευνα γύρω από μία ασθένεια που εξακολουθεί να προκαλεί εκατομμύρια κρούσματα παγκοσμίως.
