Ένας νεκρός παγκολίνος, γδαρμένος από τα χαρακτηριστικά του λέπια, εμφανίζεται πάνω σε μια ζυγαριά. Η ανάρτηση προέρχεται από λογαριασμό στην Ταϊλάνδη που διαφημίζει «εποχικές λιχουδιές από την άγρια φύση». Αυτό είναι μόνο ένα από τα χιλιάδες σοκαριστικά παραδείγματα παράνομου εμπορίου προστατευόμενων ειδών που φιλοξενούνται καθημερινά στις πλατφόρμες της Meta, σύμφωνα με νέα διεθνή έκθεση.
Η έκθεση, την οποία επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, δημοσιεύθηκε από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις Freeland, Education for Nature Vietnam και International Wildlife Trust. Το συμπέρασμά της είναι καταπέλτης: κατηγορεί τη Meta ότι πλέον στεγάζει τη «μεγαλύτερη γνωστή ενιαία αγορά παράνομου εμπορίου άγριας ζωής στον κόσμο».
Το Facebook ως η «κεντρική υποδομή» των λαθρεμπόρων
Η αποκάλυψη αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει προηγούμενη έρευνα της οργάνωσης Global Initiative Against Transnational Organized Crime (GI-TOC), η οποία κατέγραψε τρομακτικά νούμερα.
20.000+ παράνομες αγγελίες εντοπίστηκαν στα social media μέσα σε μια διετία.
260.000+ προϊόντα άγριας ζωής από ζωντανά ζώα μέχρι μέλη τους διατέθηκαν προς πώληση.
Σχεδόν το 75% όλων αυτών των αναρτήσεων δημοσιεύτηκε αποκλειστικά στο Facebook.
Παρά τις επίσημες πολιτικές της Meta που απαγορεύουν ρητά την πώληση απειλούμενων ειδών, οι οργανώσεις καταγγέλλουν ότι οι κανόνες δεν εφαρμόζονται. Ακόμα και μετά από επίσημες αναφορές χρηστών, οι περισσότερες παράνομες σελίδες παραμένουν ενεργές.
«Ακόμη και οι λογαριασμοί και οι ομάδες που καταγγείλαμε δημόσια στην έκθεσή μας εξακολουθούν να λειτουργούν κανονικά. Δεν έχω δει να λαμβάνεται κανένα απολύτως μέτρο», δηλώνει απογοητευμένος ο Τομ Τέιλορ, διευθυντής του Wildlife Friends Foundation Thailand.
Πώς ο αλγόριθμος και τα bonus της Meta «επιβραβεύουν» το έγκλημα
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι βαθύτερο και αγγίζει το ίδιο το οικονομικό μοντέλο των social media. Τα προγράμματα δημιουργίας εσόδων (monetization) μέσω συνδρομών και διαφημίσεων στο Facebook και το Instagram φαίνεται πως λειτουργούν ως οικονομικό κίνητρο για τους διακινητές.
«Όσο περισσότερες αλληλεπιδράσεις και μεγαλύτερη απήχηση αποκτούν οι λογαριασμοί τους, τόσο περισσότερα χρήματα μπορούν να κερδίσουν από την ίδια την πλατφόρμα», εξηγεί ο ανεξάρτητος ερευνητής Ντάνιελ Στάιλς.
Παράλληλα, ο αλγόριθμος της Meta επιδεινώνει την κατάσταση. Δημοσιογράφος του AFP που επισκέφθηκε δοκιμαστικά ελάχιστους προφίλ λαθρεμπόρων, άρχισε αμέσως να δέχεται στο feed του συστηματικές «προτεινόμενες αναρτήσεις» με αντίστοιχο παράνομο περιεχόμενο.
Από τα προσωπικά μηνύματα στα «εξαφανιζόμενα» stories
Η μαύρη αγορά δεν περιορίζεται στο Facebook. Επεκτείνεται στο Instagram και το WhatsApp, ενώ κερδίζει έδαφος σε πλατφόρμες όπως το TikTok και το Snapchat, όπου το περιεχόμενο εξαφανίζεται μετά από 24 ώρες, κάνοντας τον εντοπισμό από τις αρχές ακόμα πιο δύσκολο.
Οι «βιτρίνες» αυτών των λογαριασμών περιλαμβάνουν:
Χιμπαντζήδες που διαφημίζονται ως εξωτικά κατοικίδια.
Κέρατα ρινόκερου για σκευάσματα παραδοσιακής ιατρικής.
Παγκολίνους και σπάνιες σαύρες που προωθούνται ως γκουρμέ «λιχουδιές».
Οι πωλητές σπάνια αναφέρουν τιμές δημόσια. Ανεβάζουν απλώς τις φωτογραφίες και καθοδηγούν τους υποψήφιους αγοραστές να επικοινωνήσουν μαζί τους μέσω κρυπτογραφημένων προσωπικών μηνυμάτων (DM).
Αν και η Meta ανακοίνωσε πρόσφατα τη συμμετοχή της σε μια νέα κοινή πρωτοβουλία τεχνολογικών εταιρειών για την καταπολέμηση του φαινομένου, οι ειδικοί παραμένουν εξαιρετικά σκεπτικοί. Όπως υπενθυμίζουν, η εταιρεία συμμετέχει σε παρόμοιους διεθνείς συνασπισμούς ήδη από το 2018, όμως η παράνομη αγορά στο διαδίκτυο συνεχίζει να σπάει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο.
