Το Βερολίνο αναγνώρισε επισήμως την υποχρέωση να αποζημιώσει 50.000 Πολωνούς εντός του έτους αποδεχόμενο ότι «υπέστησαν ασύλληπτα δεινά» στη διάρκεια της Κατοχής
Στα 85 χρόνια από την εισβολή της Βέρμαχτ στην Ελλάδα, που σκεπάστηκε από την αξημέρωτη νύχτα της Κατοχής, ανοίγει ο δρόμος για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων, για όσα δεινά υπέφερε ο λαός μας από τον ναζιστικό ζόφο. Τα νέα αυτή τη φορά αναπτερώνουν τις προσδοκίες!
Από τον Γιώργο Χατζηδημητρίου
Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε προ ημερών ότι η χώρα του εξετάζει σοβαρά την καταβολή αποζημιώσεων σε Πολωνούς επιζώντες του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου! Υπολογίζει, μάλιστα, ότι ο αριθμός τους ανέρχεται στους 50.000. Σύμφωνα με την Deutsche Welle, ο Γιόχαν Βάντεφουλ, σε συνέντευξή του στην πολωνική και τη γερμανική τηλεόραση, δήλωσε ότι πρόκειται για μια «υποχρέωση» απέναντι στην Πολωνία, που πέρασε «ασύλληπτα δεινά» στη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής και δικαιούται «ηθικής και οικονομικής αποζημίωσης»!
Αισιοδοξία
Μάλιστα, εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι οι σχετικές αποφάσεις θα ληφθούν έως το τέλος του χρόνου! Τα νέα, ερήμην, δυστυχώς, των ελληνικών κυβερνήσεων, αναβαθμίζουν αυτόχρημα και τις δίκαιες ελληνικές αξιώσεις. Η ναζιστική Γερμανία διέπραξε αποτρόπαια εγκλήματα στην Πολωνία, δολοφόνησε εκατομμύρια Πολωνούς και βασάνισε ακόμα περισσότερους στις φυλακές, στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τα γκέτο, ενώ κατέστρεψε ολοσχερώς και κατέκλεψε τη χώρα. Και σήμερα, 81 χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, η δημοκρατική Γερμανία αναλαμβάνει την ευθύνη! Τι γίνεται όμως με τα χρέη της Γερμανίας σε μας;
Στα χρόνια της ναζιστικής καταχνιάς, όπως μας θυμίζει ο δρ Αριστομένης Ι. Συγγελάκης, πανεπιστημιακός και συγγραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, που έφερε στην επιφάνεια το θέμα, ο πληθυσμός της πατρίδας μας αποδεκατίστηκε από τον μεθοδικά σχεδιασμένο από το Γ’ Ράιχ λιμό και τις ασθένειες, τα ολοκαυτώματα και τις μαζικές δολοφονίες αμάχων, την εξολόθρευση της εβραϊκής κοινότητας της Ελλάδας, την καταναγκαστική εργασία και τα βασανιστήρια, οι υποδομές της χώρας μας καταστράφηκαν ολοσχερώς, ο εθνικός πλούτος της Ελλάδας λεηλατήθηκε, σπάνιοι αρχαιολογικοί – πολιτιστικοί θησαυροί εκλάπησαν και κοσμούν σήμερα μουσεία και ιδιωτικές συλλογές, ενώ μοναδικής αξίας μνημεία υπέστησαν βάναυσες φθορές.
Η γερμανική κυβέρνηση δεν μπορεί άλλο να παριστάνει την αδιάφορη. Ούτε να επικαλείται άγνοια, μπροστά στον σωρό ερειπίων που κατέλειπαν οι ναζί πρόγονοί τους, αποχωρώντας από την καθημαγμένη χώρα. Διαχρονικά οι υποταγμένες ελληνικές κυβερνήσεις απέφυγαν να διεκδικήσουν τις απαράγραπτες και νομικά στέρεες γερμανικές οφειλές.
Ομως τώρα κρίνονται όλοι και η Πολωνία δείχνει τον δρόμο! Το 2017 η τότε πολωνική κυβέρνηση, με επικεφαλής της διεκδίκησης τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών, αρμόδιο για τις Γερμανικές Αποζημιώσεις Αρκάντιους Μούλαρτσικ, έστειλε επιστολές στον γ.γ. του ΟΗΕ, στους εταίρους της Πολωνίας στην Ε.Ε. και τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ και αλλού, εγείροντας τις αξιώσεις της, τις οποίες η Πολωνία προσδιόρισε, κατόπιν ειδικής μελέτης, στο ύψος του 1,3 τρισ. ευρώ. Πρότεινε, μάλιστα, τη διοργάνωση διεθνούς διάσκεψης για το ζήτημα με τη συμμετοχή και της Ελλάδας, η οποία δεν απάντησε καν.
Στα τέλη του 2023 η άνοδος στην πρωθυπουργία του Ντόναλντ Τουσκ, πρώην προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και επιστήθιου φίλου της τότε καγκελαρίου της Γερμανίας Μέρκελ, φάνηκε να αλλάζει τα δεδομένα: αν και η νέα κυβέρνηση δεν τόλμησε να ανατρέψει την επίσημη γραμμή της χώρας ως προς το ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων, εντούτοις έριξε σαφώς τους τόνους της διεκδίκησης. Ωστόσο, ενάμιση χρόνο μετά η εκλογή με την ψήφο του πολωνικού λαού ως νέου προέδρου του Κάρολ Ναβρότσκι, φλογερού υπέρμαχου της διεκδίκησης των γερμανικών επανορθώσεων, αλλάζει εκ νέου τα δεδομένα.
Ψήφισμα
Μάλιστα ο νέος πρόεδρος δεν δίστασε να θέσει ευθέως το ζήτημα κατά την πρώτη επίσκεψή του στη Γερμανία, τον Σεπτέμβριο του 2025, στο πλαίσιο των επίσημων συναντήσεών του με τον πρόεδρο της Γερμανίας Σταϊνμάιερ και τον καγκελάριο Μερτς, οι οποίοι, βέβαια, επέμειναν ότι το θέμα έχει διευθετηθεί νομικά στο παρελθόν, εννοώντας τη διπλή επίσημη παραίτηση της Πολωνίας.
Προ ημερών το πολωνικό Κοινοβούλιο υιοθέτησε ψήφισμα καλώντας τη Γερμανία να αποζημιώσει επειγόντως τους επιζώντες του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου που δεινοπάθησαν στις φυλακές και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Γ’ Ράιχ. Και ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών έσπευσε να δηλώσει ότι η Γερμανία θα προχωρήσει με ανακοινώσεις εντός του 2026 στην ικανοποίηση του αιτήματος αυτού (έστω κι αν δεν επιθυμεί περαιτέρω συζήτηση περί επανορθώσεων/αποζημιώσεων), δεδομένου ότι η Γερμανία επιθυμεί πάση θυσία άριστες σχέσεις με την ισχυρή γεωπολιτικά Πολωνία, κρίσιμο σύμμαχο του Βερολίνου στο ζήτημα της Ουκρανίας και όχι μόνο…
Αντίθετα, όλα αυτά τα χρόνια η ελληνική κυβέρνηση, παρά την πίεση του κινήματος διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών και την κληρονομιά της ομόφωνης απόφασης της Βουλής του 2019, κοιμάται! Νωπές είναι οι μνήμες από τις δηλώσεις του Ακη Σκέρτσου τον Μάιο του 2023, παραμονές των εθνικών εκλογών, ο οποίος, παραβιάζοντας με ωμό τρόπο την εθνική γραμμή διεκδίκησης, ισχυρίστηκε αυθαίρετα ότι το θέμα των γερμανικών οφειλών ανήκει στο παρελθόν, υποχρεώνοντας τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να προχωρήσει σε ανεπιθύμητες ανασκευές, μπροστά στη λαϊκή κατακραυγή.
«Η κυβέρνηση θα πάρει επιτέλους το μήνυμα;»
Σε κάθε περίπτωση, το παράδειγμα της Πολωνίας, συνοψίζει ο Αριστομένης Συγγελάκης, αποκαλύπτει την υποκρισία όσων στη χώρα μας, πίσω από τον ψευδεπίγραφο «ρεαλισμό» τους, κρύβουν την άρνησή τους να πράξουν το καθήκον τους και όσων θεωρούν κυνικά τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών μια «χαμένη υπόθεση».
«Η κυβέρνηση», αναρωτιέται, «θα πάρει το μήνυμα από τη διεκδικητική στάση της Πολωνίας, για να πράξει, επιτέλους, το εθνικό της καθήκον; Τα κόμματα θα ξεσηκωθούν επιτέλους;» Και υπογραμμίζει ότι απαιτείται σύγκληση ταχέως της Ολομέλειας για τον επείγοντα καθορισμό των απαιτούμενων ενεργειών διεκδίκησης, όπως αποφάσισε η Βουλή στις 17 Απριλίου 2019.