Πριν από 66 εκατ. έτη ένας τεράστιος αστεροειδής έπεσε στη περιοχή που βρίσκεται σήμερα η χερσόνησος Γιουκατάν στο Μεξικό εξαφανίζοντας όχι μόνο τους δεινοσαύρους αλλά και περίπου το 80% της ζωής στη Γη. Nέα μελέτη αναφέρει η καταστροφική πρόσκρουση δημιούργησε ένα υπόγειο καταφύγιο για τη ζωή που διατηρήθηκε για περίπου οκτώ εκατομμύρια χρόνια.
Διεθνής ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης υποστηρίζουν ότι η ανακάλυψη αυτή μπορεί να αλλάξει σημαντικά την κατανόησή μας για την προέλευση της ζωής στη Γη και να βοηθήσει στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής.
Οι επιστήμονες κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα εξετάζοντας δείγματα που εξήχθησαν από τον κρατήρα Τσικσουλούμπ που δημιουργήθηκε από την τρομακτική πρόσκρουση του αστεροειδούς που υπολογίζεται ότι είχε διαμέτρο περίπου 10 χιλιομέτρων.
Η σύγκρουση προκάλεσε ένα γεγονός μαζικής εξαφάνισης, αφανίζοντας περίπου το 80% των φυτών και των ζώων του πλανήτη συμπεριλαμβανομένων των δεινοσαύρων που κυριαρχούσαν στη Γη για περίπου 170 εκατ. έτη. Ο κρατήρας που σχηματίστηκε είχε διάμετρο σχεδόν 200 χιλιομέτρων και η δύναμη της πρόσκρουσης διείσδυσε βαθιά στον φλοιό της Γης.
Το καταφύγιο
Παρά την τεράστια καταστροφή στην επιφάνεια οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η έντονη θερμότητα που προκλήθηκε από τη σύγκρουση δημιούργησε ένα μοναδικό υδροθερμικό σύστημα βαθιά κάτω από τον κρατήρα.
Εκεί, πετρώματα που είχαν λιώσει από την πρόσκρουση αναμείχθηκαν με θαλασσινό νερό από τον Κόλπο του Μεξικού, δημιουργώντας ένα πορώδες υλικό γεμάτο μικροσκοπικούς θύλακες θερμού νερού. Οι συνθήκες αυτές αποδείχθηκαν ιδανικές για την ανάπτυξη και επιβίωση μικροβιακής ζωής για εκατομμύρια χρόνια.
Η ανάλυση των δειγμάτων που συλλέχθηκαν το 2016 έδειξε ότι αυτό το περιβάλλον παρέμεινε ενεργό για περίπου οκτώ εκατομμύρια χρόνια αποτελώντας το μακροβιότερο υδροθερμικό σύστημα που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη μέθοδο χρονολόγησης αργού-αργού για να προσδιορίσει με ακρίβεια την ηλικία των δειγμάτων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι αυτά σχηματίστηκαν πριν από 66 έως περίπου 58 εκατομμύρια χρόνια.
«Όπου υπάρχει ζεστό νερό σε ροή στη Γη υπάρχει και ζωή. Γνωρίζουμε εδώ και καιρό ότι οι προσκρούσεις αστεροειδών δημιουργούν υδροθερμικά συστήματα. Προηγούμενες έρευνες στις αρχές της δεκαετίας του 2000 είχαν εκτιμήσει ότι το σύστημα που δημιουργήθηκε από την πρόσκρουση στο Τσικσουλούμπ διήρκεσε περίπου δύο εκατομμύρια χρόνια. Οι εκτιμήσεις εκείνες βασίζονταν σε υπολογιστικά μοντέλα τα οποία θεωρούνταν συντηρητικά ακόμη και τότε αλλά παρ’ όλα αυτά εκπλαγήκαμε από τα αποτελέσματα της νέας μας έρευνας» ανέφερε η Πίκερσγκιλ.
Τα ευρήματα
Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε επίσης προσομοιώσεις των γεωλογικών επιπτώσεων της σύγκρουσης. Τα μοντέλα έδειξαν ότι ο συνδυασμός της υψηλής διαπερατότητας των πετρωμάτων, της παρατεταμένης θερμότητας από την πρόσκρουση και των φυσικών γεωθερμικών συνθηκών συνέβαλε στη διατήρηση του συστήματος για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα ευρήματα προσφέρουν νέα στοιχεία για το πώς η ζωή ίσως πρωτοεμφανίστηκε σε υδροθερμικά περιβάλλοντα στα πρώτα στάδια της ιστορίας της Γης. Παράλληλα, η έρευνα μπορεί να βοηθήσει στην αναζήτηση ζωής σε άλλους πλανήτες.
«Γνωρίζουμε ότι πλανήτες όπως ο Άρης, οι οποίοι δεν διαθέτουν την προστασία μιας παχιάς ατμόσφαιρας όπως η Γη, έχουν δεχθεί πολλές προσκρούσεις κατά τη διάρκεια της ιστορίας τους. Σε ορισμένες περιόδους υπήρχε πιθανώς πολύ περισσότερο νερό και μεγάλες συγκρούσεις θα μπορούσαν να είχαν δημιουργήσει μακρόβια υδροθερμικά συστήματα ικανά να υποστηρίξουν ζωή. Τα πορώδη και ραγισμένα πετρώματα που δημιουργούνται από τις προσκρούσεις σχηματίζουν μικροπεριβάλλοντα όπου οι μικροοργανισμοί μπορούν να προστατεύονται από την ακτινοβολία και τις ακραίες θερμοκρασίες. Αυτές οι συνθήκες δίνουν στη ζωή την ευκαιρία να εγκατασταθεί και να αναπτυχθεί, και πιθανότατα αυτό συνέβη στη Γη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Καθώς προχωρούμε στην εξερεύνηση του διαστήματος, τα ευρήματα αυτά μπορούν να βοηθήσουν μελλοντικές αποστολές να εντοπίσουν ποιοι κρατήρες πρόσκρουσης σε άλλους πλανήτες ήταν πιο πιθανό να φιλοξένησαν ζωή» εξηγεί η Πίγκερσκιλ.
Στη μελέτη συμμετείχαν ερευνητές από πανεπιστήμια της Σκωτίας, της Αγγλίας, της Γερμανίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά.
