- Αυτοψία των Data Journalist στην «σιδηροδρομική μεταρρύθμιση» που ενώ θα έπρεπε να ολοκληρωθεί στις 28 Ιουλίου βρίσκεται ακόμα στα σκαριά…
- Σενάρια για λουκέτο στον σιδηρόδρομο μέχρι να ολοκληρωθεί το έργο που έχει εκτροχιαστεί… από κάθε χρονοδιάγραμμα.
Του Άρη Χατζηγεωργίου
Στο στάδιο των πρώτων εκσκαφών θεμελίωσης βρίσκεται ακόμη το έργο που θα έπρεπε να τελειώσει στις 28 Ιουλίου 2026, δηλαδή σε δύο μήνες, προκειμένου να γίνονται με ασφάλεια και να αυξηθούν τα δρομολόγια των τρένων μεταξύ Αθήνας-Θεσσαλονίκης όπως υπόσχεται εδώ και μήνες ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης.
Η απογοητευτική εξέλιξη του έργου έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς μέσα από αυτό η κυβέρνηση απαντά στις κατηγορίες ότι έχει εγκαταλείψει τον ελληνικό σιδηρόδρομο στην απόλυτη απαξίωση μετά την τραγωδία των Τεμπών. Το έργο αφορά την αποκατάσταση και ενίσχυση της γραμμής μεταξύ Δομοκού-Κραννώνα σε συνολικό μήκος 40 χιλιομέτρων που ανατέθηκε χωρίς διαγωνισμό στην ΜΕΤΚΑ από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών στις 28/4/2025 με προϋπολογισμό 173 εκατ. ευρώ.
Ενώ, όμως, έχουν περάσει οι 13 από τους 15 μήνες υλοποίησης, το έργο βρίσκεται ακόμη στα μισά. Σύμφωνα με επίσημο έγγραφο πιστοποίησης εργασιών του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με ημερομηνία 19/5/26, η αξία των εργασιών που έχουν εκτελεστεί φτάνει τα 93,4 εκατ. ευρώ. Δηλαδή σε 13 μήνες έγιναν εργασίες αξίας 93,4 εκατ. ευρώ και θα πρέπει στους επόμενους δύο μήνες να γίνουν εργασίες ακόμη 80 εκατ. ευρώ.
«Σε 11 μήνες από σήμερα, δηλαδή τον Αύγουστο του 2026, όλη η γραμμή Αθήνα-Θεσσαλονίκη θα έχει διπλή υποδομή και όλα τα σύγχρονα συστήματα ασφαλείας», υποσχόταν ο Κ. Κυρανάκης πέρυσι. Το χρονοδιάγραμμα για την γραμμή Αθήνα – Θεσσαλονίκη, τηρείται, είναι 15 μηνών και δεν θα δοθεί καμία παράταση, σημείωνε ο υπουργός μιλώντας τον Ιανουάριο στην Βουλή. «Τα συνεργεία εργάζονται αδιάκοπα στις εργασίες αποκατάστασης της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνας – Θεσσαλονίκης. Ασταμάτητα, χειμώνα και καλοκαίρι, με βροχή, ζέστη ή κρύο, οι άνθρωποι στα εργοτάξια δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό για να πετύχουμε τον εθνικό στόχο, ο σιδηρόδρομος να μπει επιτέλους σε νέες ράγες», ήταν η δήλωση Κυρανάκη την ίδια εποχή στην αυτοψία που έκανε επισκεπτόμενος τα εργοτάξια. «Για εμάς είναι ένα εθνικό στοίχημα το καλοκαίρι να τελειώσουμε επιτέλους και όλος ο άξονας να έχει 100% εγκατεστημένα τα συστήματα σηματοδότησης, τηλεδιοίκησης και αυτόματης πέδησης», πρόσθετε ο ίδιος μιλώντας στο πρόσφατο φόρουμ των Δελφών. Και λίγο αργότερα, μιλώντας σε οικονομικό συνέδριο (Ημερησία) υποσχέθηκε τα δρομολόγια Αθήνας-Θεσσαλονίκης να αυξηθούν σε πέντε αντί για δύο σήμερα μέσα στο καλοκαίρι, όταν θα ολοκληρωθούν τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Προκειμένου να διαπιστώσουν την πραγματική κατάσταση στο συγκεκριμένο έργο που αφορά την ραχοκοκαλιά του ελληνικού σιδηροδρόμου, τον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης, οι Data Journalists πραγματοποίησαν την δική τους αυτοψία, πετώντας με drone πάνω από τα εργοτάξια. Η εικόνα είναι απογοητευτική για την πρόοδο των εργασιών καθώς στα δύσκολα σημεία, εκεί δηλαδή που πρέπει η σιδηροδρομική γραμμή να ανυψωθεί πάνω σε γεφυρώσεις για να μην παρασύρεται από τα νερά της πλημμύρας, τα έργα βρίσκονται ακόμη στις εκσκαφές θεμελίωσης ή στην τοποθέτηση του σιδηρού οπλισμού. Οι γεφυρώσεις αυτές θα πρέπει να τελειώσουν και μετά να στρωθούν διπλές σιδηροτροχιές, να κρεμαστούν τα καλώδια ηλεκτροδότησης, να εγκατασταθούν τα συστήματα σηματοδότησης- τηλεδιοίκησης και αυτόματης πέδησης και να γίνουν οι απαραίτητες δοκιμές και πιστοποιήσεις, πριν ξεκινήσουν δρομολόγια και εφόσον εξασφαλιστεί τροχαίο υλικό.
Και ενώ όλα τα παραπάνω απαιτούν ακόμη πολλούς μήνες εργασιών, σαν βόμβα έσκασε προ λίγων ημερών η πληροφορία ότι προκειμένου να προχωρήσουν τα έργα, θα πρέπει να διακοπεί εντελώς η κυκλοφορία των τρένων μεταξύ Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Η διακοπή της κυκλοφορίας αρχικά για 20 ημέρες (28 Ιουνίου-18 Ιουλίου 2026) γράφτηκε σε πλήθος δημοσιευμάτων και δεν διαψεύστηκε καθόλου από την κυβέρνηση. Γράφτηκε επίσης ότι υπάρχει συνεννόηση με την Cosco για το θέμα των εμπορευματικών τρένων (υπάρχουν συμβόλαια εκτέλεσης που ενεργοποιούν ρήτρες όταν διακόπτονται τα δρομολόγια) ώστε τα πλοία να μην ξεφορτώνουν στον Πειραιά αλλά να συνεχίζουν ως την Θεσσαλονίκη.
Πριν δούμε, όμως, τα αποτελέσματα της αυτοψίας των Data Journalists, ας θυμίσουμε ορισμένα ακόμη στοιχεία για το έργο που εξελίσσεται σε ένα ακόμη σιδηροδρομικό φιάσκο:
• Η σύμβαση για το έργο «Αποκατάσταση της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Αθηνών-Θεσσαλονίκης, από την έξοδο του Σιδηροδρομικού Σταθμού Δομοκού (Χ.Θ. 288+600) έως την είσοδο του Σ.Σ. Κραννώνα (Χ.Θ. 328+840) μετά τις θεομηνίες “Daniel” και “Elias”», υπεγράφη στις 28 Απριλίου 2025.
• Είχαν προηγηθεί οι μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις για τα Τέμπη σε όλη την Ελλάδα που οδήγησαν σε ανασχηματισμό της κυβέρνησης αφού, εκτός από την συγκάλυψη, ο ίδιος ο σιδηρόδρομος είχε αφεθεί στην πλήρη απαξίωση.
• Υπενθυμίζεται ότι 6 μήνες μετά τα Τέμπη, τον Σεπτέμβριο του 2023 η θεομηνία Ντάνιελ προκάλεσε τεράστια καταστροφή στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα της χώρας. Στο τμήμα Δομοκός – Κραννώνας που ξεκινά από την ορεινή Φθιώτιδα και διασχίζει τον κάμπο ως λίγο πριν την Λάρισα, μεγάλα τμήματα της γραμμής είχαν παρασυρθεί από τα νερά.
• Η κυβέρνηση υποσχόταν να αναθέσει τα έργα αμέσως και χωρίς διαγωνισμό για να αποκατασταθεί η κυκλοφορία.
• Δεν δόθηκε καμία τεχνική περιγραφή του έργου που να αναφέρει αναλυτικά τι είδους παρεμβάσεις θα γίνουν.
• Ο προϋπολογισμός ήταν 173,6 εκατ. ευρώ, η ΜΕΤΚΑ πρόσφερε έκπτωση 4%, αλλά την πήρε πίσω διότι εξασφάλισε Συμπληρωματική Σύμβαση που επέστρεψε το κόστος στα 173,5 εκατ. ευρώ.
• Αναλυτικά για την συγκεκριμένη ανάθεση έγραψαν οι Data Journalists και τον Δεκέμβριο του 2025 αποκαλύπτοντας την άρνηση των αρμοδίων να δώσουν αναλυτικά στοιχεία ενώ η γραμμή είχε ήδη αποκατασταθεί λαμβάνοντας και Έγκριση Ασφάλειας.
• Αξιοποιώντας τον πανίσχυρο επικοινωνιακό της μηχανισμό, η κυβέρνηση και ο Κ. Κυρανάκης συνέχισαν σε όλο αυτό το διάστημα να επικαλούνται κυρίως το συγκεκριμένο έργο για να αποδεικνύουν ότι μεριμνούν για τον ελληνικό σιδηρόδρομο.
• Είναι μεγάλος ο κίνδυνος να αυξηθεί το κόστος για την καθυστερημένη υλοποίηση του έργου εφόσον κριθεί ότι η ευθύνη δεν είναι του αναδόχου αλλά του Δημοσίου, όπως συμβαίνει συνήθως.
Κάπως έτσι, φτάσαμε τέλη Μαΐου με τις εικόνες από τα drone να μιλούν από μόνες τους:
Εδώ φαίνεται το σημείο, κοντά στον Δομοκό. στο οποίο δημιουργείται έργο γεφύρωσης. Στο κάτω μέρος της φωτογραφίας φαίνεται η διπλή γραμμή που θα συνεχίζει πάνω στη γεφύρωση ώστε να μην καταστρέφεται η σιδηροδρομική υποδομή όποτε πλημμυρίζει η πεδιάδα. Η γραμμή που περνά αριστερά είναι η προσωρινή για να γίνεται η κυκλοφορία μέχρι να τελειώσουν τα έργα.
Πρόκειται για το ίδιο σημείο αλλά το drone έχει έρθει πιο πίσω για να φαίνεται περισσότερο το έργο της γεφύρωσης. Είναι προφανές ότι το όλο έργο βρίσκεται ακόμη στη φάση της τοποθέτησης του σιδερένιου οπλισμού.
Αφού τελειώσουν τα έργα των γεφυρώσεων, θα πρέπει μετά να τοποθετηθούν από πάνω τα καλώδια ηλεκτροδότησης των αμαξοστοιχιών που έχουν απομακρυνθεί εντελώς μετά τον Ντάνιελ (η κυκλοφορία έως τότε γίνεται με ντιζελάμαξες).
Όταν τελειώσει η γεφύρωση αυτή και στρωθούν οι σιδηροτροχιές και τα καλώδια, τα τρένα θα περνούν από πάνω και τα νερά της πλημμύρας από κάτω χωρίς να διακόπτεται η κυκλοφορία.
Άλλο σημείο γεφύρωσης κοντά στον Δομοκό. Και εδώ τοποθετείται ακόμη ο σιδερένιος οπλισμός
Στο ίδιο σημείο, φαίνεται το τμήμα στο οποίο τοποθετείται ο οπλισμός και τα άλλα που έχουν πέσει και τα τσιμέντα αλλά μένει να γίνει ακόμη πολύ δουλειά.
Κατολίσθηση στην περιοχή της Εκκάρας που δεν έχει ακόμη αποκατασταθεί.
Τα έργα στην περιοχή των Ορφανών είναι σε πολύ πρότερο στάδιο σε σχέση με τον Δομοκό.
Η διπλή γραμμή έχει απομακρυνθεί εντελώς αλλά οι γεφυρώσεις βρίσκονται ακόμη στα θεμέλια.
Σε άλλο σημείο, επίσης στην περιοχή των Ορφανών, τα έργα βρίσκονται ακόμη πιο πίσω από τις θεμελιώσεις. Τα σίδερα θα περιμένουν καιρό στα διπλανά χωράφια μέχρι να τοποθετηθούν μέσα στις γεφυρώσεις.
Άλλο σημείο έργων γεφύρωσης στον Κραννώνα, κοντά στο τέλος της ανακατασκευαζόμενης γραμμής των 40 χιλιομέτρων. Δεξιά φαίνεται η προσωρινή γραμμή και δίπλα της η μελλοντική γεφύρωση που βρίσκεται ακόμη στο στάδιο των πρώτων εκσκαφών θεμελίωσης.
Λίγο παραπάνω στο ίδιο σημείο, θεμελιώνονται ή κατασκευάζονται κάποια από τα βάθρα στήριξης της μελλοντικής γεφύρωσης.
