Μηχανικοί στη Φιλανδία πρόκειται σύντομα να ξεκινήσουν δοκιμές σε μια νέα «μπαταρία άμμου», η οποία θα μετατρέπει την ενέργεια που αποθηκεύεται ως θερμότητα ξανά σε ηλεκτρική ενέργεια που μπορεί να διοχετευτεί στο δίκτυο. Ωστόσο επισημαίνουν ότι υπάρχουν προκλήσεις με το υψηλό κόστος επένδυσης να ενδέχεται να αποθαρρύνει τους πελάτες.
Το υπάρχον μοντέλο μπαταρίας άμμου της Polar Night Energy αποθηκεύει ανανεώσιμη ενέργεια θερμαίνοντας άμμο ή παρόμοια υλικά έως περίπου 400 βαθμούς Κελσίου. Η θερμότητα αυτή στη συνέχεια αξιοποιείται για την παραγωγή ζεστού νερού, ατμού ή θερμού αέρα. Η νέα έκδοση που μετατρέπει την ενέργεια από ηλεκτρισμό σε θερμότητα και ξανά σε ηλεκτρισμό, εξελίσσει αυτή την ιδέα λειτουργώντας σε ακόμη υψηλότερες θερμοκρασίες με στόχο τη βελτίωση της απόδοσης. Το ακριβές εύρος θερμοκρασιών δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί.
Σύμφωνα με το συνιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Tommi Eronen, η νέα μπαταρία είναι «ουσιαστικά εντελώς διαφορετική» από την προηγούμενη. Μία βασική διαφορά είναι το σχήμα: αντί για κάθετη δομή τύπου σιλό, η νέα μπαταρία έχει οριζόντια διάταξη. Η απόδοσή της θα εξαρτηθεί από το μέγεθός της και την ενσωμάτωσή της σε υπάρχοντα ενεργειακά συστήματα. Ωστόσο εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται μεταξύ 30% και 35%, επίπεδο συγκρίσιμο με μονάδες παραγωγής ενέργειας που βασίζονται σε καύση. Για σύγκριση η μέση απόδοση τέτοιων μονάδων στις ΗΠΑ ήταν περίπου 39% το 2023.
Με τη μετατροπή της θερμότητας πίσω σε ηλεκτρική ενέργεια η νέα τεχνολογία αναμένεται να συμβάλει στην εξισορρόπηση του δικτύου στη μείωση των εκπομπών, στον περιορισμό της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα και στη δημιουργία μιας λύσης μεγάλης κλίμακας για οικονομική αποθήκευση ενέργειας. Παράλληλα, η μπαταρία θα παρέχει τόσο θερμότητα όσο και ηλεκτρική ενέργεια, αυξάνοντας τη συνολική αποδοτικότητα του συστήματος έως περίπου 90%. Αυτό την καθιστά κατάλληλη για βιομηχανίες που χρειάζονται και τα δύο, όπως εταιρείες ενέργειας.
Η νέα μπαταρία δοκιμάζεται πιλοτικά στην πόλη Valkeakoski στη Φινλανδία περίπου 150 χιλιόμετρα βόρεια του Ελσίνκι. Η κατασκευή ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2025 και οι δοκιμές αναμένεται να αρχίσουν μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με τη συνολική πιλοτική φάση να διαρκεί περίπου δυόμισι χρόνια. Παράλληλα η εταιρεία ήδη σχεδιάζει εμπορική έκδοση.
Κατά τη διάρκεια του πιλοτικού προγράμματος, οι μηχανικοί θα δοκιμάσουν διαφορετικές τεχνολογικές λύσεις για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης νέων υλικών που αντέχουν σε υψηλότερες θερμοκρασίες. Το βασικό εμπόδιο για την τεχνολογία αυτή είναι το κόστος. «Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι ότι η αρχική επένδυση είναι πολύ υψηλή» δήλωσε η Λίσα Νάσκαλι διευθύντρια λειτουργιών της εταιρείας. «Οι περισσότεροι δεν έχουν το θάρρος να επενδύσουν, καθώς υπάρχουν ήδη φθηνότερες λύσεις όπως οι λέβητες με ξυλοτεμαχίδια».
Παρότι η τεχνολογία θεωρείται εφικτή, το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα καταστεί οικονομικά βιώσιμη και τεχνολογικά αποδοτική. Όπως σημείωσε η Νάσκαλι αν ήταν εύκολο θα είχε ήδη υλοποιηθεί: «Γίνεται, αλλά με ποιο κόστος;»
