Της Κύρας Αδάμ
Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεσπάθωσε ακόμα μία φορά εναντίον των Ευρωπαίων συμμάχων του και του ΝΑΤΟ για την απροθυμία τους να συμβάλουν επιχειρησιακά στον πόλεμό του εναντίον του Ιράν. Άφησε μάλιστα σαφείς αιχμές ότι θα επανεξετάσει στο μέλλον την αναγκαιότητα συμμετοχής των ΗΠΑ στην Ατλαντική Συμμαχία, η οποία, σύμφωνα με το νέο στρατηγικό δόγμα των ΗΠΑ (2025) βρίσκεται πολύ χαμηλά στις αμερικανικές προτεραιότητες.
Με τον πόλεμο στο Ιράν αποκαλύφθηκε η βαθιά δυσαρμονία ΗΠΑ – Ευρώπης, καθώς Ευρωπαίοι σύμμαχοι (Βρετανία – Ισπανία) έχουν αρνηθεί στην Ουάσινγκτον να χρησιμοποιήσει τις βάσεις του Ντιέγκο Γκαρσία και Μορόν αντίστοιχα για τις επιχειρησιακές ανάγκες της. Κι έτσι ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο παρατήρησε: «Αν το ΝΑΤΟ σημαίνει ότι υπερασπιζόμαστε την Ευρώπη στην προοπτική επίθεσης εναντίον της, αλλά η Ευρώπη μάς αρνείται το δικαίωμα των εγκαταστάσεών μας όταν τις χρειαζόμαστε, τότε δεν έχουμε μια καλή συμφωνία». Με τον Τραμπ να προσθέτει ότι οι ΗΠΑ προσέτρεξαν στον πόλεμο των Ευρωπαίων με την Ουκρανία, αλλά αυτοί δεν τις συνέδραμαν στον πόλεμο στο Ιράν.
Από το να το πει ο Τραμπ μέχρι να υλοποιήσει την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμμαχία πρέπει να τρέξει πολύ νερό στο αυλάκι, αφού μια τέτοια απόφαση χρειάζεται τουλάχιστον τα δύο τρίτα των ψήφων της αμερικανικής Γερουσίας. Ο Τραμπ, ωστόσο, στη δεύτερη θητεία του έχει ήδη κατορθώσει να αλλάξει ριζικά τη σχέση ΗΠΑ – Ευρωπαίων συμμάχων και έχει μετατρέψει την έως τώρα πολιτική της άνευ όρων παροχής αμερικανικών εγγυήσεων στην ευρωπαϊκή ήπειρο για την ασφάλειά της σε ένα οικονομικό και πολιτικό αλισβερίσι σε βάρος των Ευρωπαίων.
Οι Ευρωπαίοι, από την πολυτέλεια της τζάμπα αμερικανικής στρατιωτικής ομπρέλας των ΗΠΑ, έχουν εξαναγκαστεί να αυξήσουν τις ετήσιες νατοϊκές συνεισφορές τους στο 5% μέχρι το 2029, ποσά που θα αντληθούν από τους επιβαρυμένους εθνικούς προϋπολογισμούς τους. Οι ευρωπαϊκές οικονομικές συνεισφορές στο ΝΑΤΟ δεν λύνουν, ωστόσο ούτε κατά διάνοια το πρόβλημα της στρατιωτικής υποδομής του ΝΑΤΟ και αυτό είναι το μεγάλο χαρτί που έχει στα χέρια του ο Τραμπ για τη δραστική μείωση των αμερικανικών δυνάμεων και παντός είδους logistics. H Ευρώπη θα χρειαστεί άμεσα να οργανώσει στρατό, αν αποχωρήσουν οι ΗΠΑ (σ.σ.: με την Τουρκία πάντα πρόθυμη να καλύψει το μεγαλύτερο κενό για να πλασαριστεί τουλάχιστον στη δεύτερη θέση ενός ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ). Οι μεγάλες ελλείψεις παρουσιάζονται στις στρατηγικές αερομεταφορές, στον εναέριο ανεφοδιασμό σε καύσιμα, στις δορυφορικές επικοινωνίες πληροφοριών κάλυψης και στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης εναέριων μέσων AWACS, δεδομένου ότι τα αεροσκάφη που διαθέτει σήμερα το ΝΑΤΟ είναι Boeing, δηλαδή αμερικανικά – χωρίς τα οποία οι Ευρωπαίοι στην Ουκρανία θα είχαν αναγκαστεί να τελειώσουν τον πόλεμο νωρίς. Επιπροσθέτως η αμερικανική πυρηνική ομπρέλα στην Ευρώπη αποτελεί την απόλυτη εγγύηση προστασίας, αφού οι βρετανικές και γαλλικές πυρηνικές δυνάμεις είναι απόλυτα περιορισμένες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, που καταλαβαίνει τις προθέσεις Τραμπ να δυσκολέψει τη ζωή των Ευρωπαίων, έβαλε μπροστά το πολύ φιλόδοξο και ριψοκίνδυνο σχέδιο «Επανεξοπλισμός της Ευρώπης (rearm Europe) μέχρι το 2030, προσδοκώντας να βρει 800 δισ. ευρώ για την ευρωπαϊκή άμυνα, που θα προέλθουν από τους εθνικούς προϋπολογισμούς «με ευελιξία» και άλλα 150 δισ. ευρώ από το πρόγραμμα SAFE, υπό τη μορφή δανείων με συνεργασίες εταιρίες και χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει σύνθημά της τη στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης με αφορμή την «απειλή από τη Ρωσία», γνωρίζοντας ότι η μόνη προοπτική διατήρησης κάποιας διεθνούς πολιτικής και οικονομικής ισχύος της είναι η προώθηση της αμυντικής βιομηχανίας της Ευρώπης (δηλαδή πρωτίστως της γερμανικής).
Αυτή η μεταμόρφωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από χώρο του κοινωνικού κράτους, της ευρωπαϊκής συνοχής και ανάπτυξης, σε χώρο αμυντικής βιομηχανίας, για να κερδίσει «την αυτονομία της» είναι επώδυνη για τους Ευρωπαίους πολίτες, με άγνωστες ακόμα τις πολιτικές αντιδράσεις τους σε καθαρά ευρωπαϊκό επίπεδο. Και τούτο διότι η εξοικονόμηση αυτών των τεράστιων ποσών από τους κοινοτικούς και εθνικούς προϋπολογισμούς θα γίνει σε βάρος των τομέων υγείας, των κοινωνικών προγραμμάτων, των πολιτικών συνοχής, της συρρίκνωσης της κοινής αγροτικής πολιτικής, του κράτους δικαίου, με δύο λόγια με συρρίκνωση ή και εξαφάνιση όλων εκείνων των στοιχείων πολιτικής που έκαναν την Ευρωπαϊκή Ένωση μοναδική στον κόσμο…
Αλλά και ο Τραμπ, στην ακραία περίπτωση που φύγει από το ΝΑΤΟ, θα έχει πρόβλημα, διότι δεν θα έχει τη δυνατότητα να εκτελεί επιχειρήσεις, π.χ. στη Μέση Ανατολή, λόγω έλλειψης διευκολύνσεων από τις χώρες του ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ, στις οποίες έχει καλομάθει…