Η αποστολή Artemis 2 ολοκληρώθηκε με απόλυτη επιτυχία γράφοντας ιστορία και ανοίγοντας το δρόμο για την επιστροφή της ανθρωπότητας στην Σελήνη. Πως και πότε θα συμβεί αυτό και ποια είναι τα σχέδια όσων θέλουν να πατήσουν το πόδι τους στο φυσικό μας δορυφόρο;
Όσον αφορά τις ΗΠΑ ο νέος σχεδιασμός της NASA που ανακοινώθηκε πρόσφατα περιλαμβάνει μια σειρά από ολοένα και πιο σύνθετες αποστολές με τελικό στόχο τη μόνιμη παρουσία του ανθρώπου στον δορυφόρο μας.
Τα επόμενα προγραμματισμένα βήματα της NASA είναι:
1. Αποστολή Artemis 3 (2027)
Το πλήρωμα της αποστολής θα πραγματοποιήσει διαφόρων ειδών δοκιμές του σκάφους αλλά και συστημάτων σε χαμηλή τροχιά στην Σελήνη. Η αποστολή αυτή ήταν αρχικά σχεδιασμένη να προσσεληνωθεί αλλά αναβολές και καθυστερήσεις στο πρόγραμμα Artemis την μετέτρεψε σε μια μια ακόμη δοκιμαστική αποστολή. Θα δοκιμαστούν ανάμεσα στα άλλα τα συστήματα σύνδεσης (docking) μεταξύ του σκάφους Orion και των εμπορικών σεληνακάτων Human Landing Systems της SpaceX και Starship και της Blue Origin. Θα δοκιμαστούν επίσης οι νέες διαστημικές στολές AxEMU της Axiom Space.
2. Artemis 4 (Αρχές 2028).
Η μεγάλη επιστροφή στην επιφάνεια της Σελήνης. Αυτή αναμένεται να είναι η αποστολή που θα στείλει ξανά ανθρώπους στην επιφάνεια της Σελήνης για πρώτη φορά μετά το 1972. Η προσσελήνωση σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί στον Νότιο Πόλο της Σελήνης αφού εκεί κρίθηκε και πιο ασφαλής μια προσεδάφιση επανδρωμένης σεληνακάτου αλλά κυρίως έχει διαπιστωθεί ότι υπάρχει νερό σε παγωμένη μορφή στο υπέδαφος εκεί το οποίο αν βρεθεί τρόπος ανάκτησης και επεξεργασίας θα προσφέρει πόσιμο νερό, οξυγόνο αλλά και καύσιμα στις επανδρωμένες βάσεις που θα δημιουργηθούν στο φεγγάρι.
3. Artemis 5 (Τέλη 2028)
Η αποστολή αυτή θα εγκαινιάσει τη φάση της «βιώσιμης» εξερεύνησης της Σελήνης. Θα ξεκινήσει η μεταφορά εξοπλισμού για τη δημιουργία μιας μόνιμης βάσης στην επιφάνεια του φεγγαριού. Προβλέπεται η χρήση σεληνιακών οχημάτων για τη διευκόλυνση της επιστημονικής έρευνας και της συλλογής δειγμάτων.
Μακροπρόθεσμοι Στόχοι
Ο απώτερος σκοπός του προγράμματος Artemis της NASA είναι η Σελήνη να λειτουργήσει ως πεδίο δοκιμών για την προετοιμασία της πρώτης επανδρωμένης αποστολής στον Άρη.
Κίνα-Ρωσία
Η Κίνα ξεδιπλώνει εδώ και περίπου 10 χρόνια ένα εξαιρετικά φιλόδοξο όσο και μυστικοπαθές διαστημικό πρόγραμμα έχοντας καταφέρει σε αυτό το χρονικό διάστημα να καλύψει μεγάλο ποσοστό της απόστασης που είχε από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία όσον αφορά τη διαστημική βιομηχανία έχοντας μείνει για δεκαετίες πολύ πίσω σε αυτόν τομέα. Ταυτόχρονα η Ρωσία για διαφόρους λόγους έχει υποχωρήσει σημαντικά όσον αφορά το διαστημικό της πρόγραμμα και οι εντάσεις που υπάρχουν τα τελευταία χρόνια με τις ΗΠΑ οδήγησαν το Κρεμλίνο στην απόφαση να συνάψει διαστημική συνεργασία με την Κίνα.
Ρωσία και Κίνα ανακοίνωσαν πριν από τέσσερα χρόνια ότι θα δημιουργήσουν μια μεγάλη επανδρωμένη βάση στην Σελήνη. Στο σχέδιο αυτό προσχώρησαν και διάφορες χώρες όπως το Αζερμπαϊτζάν, η Βενεζουέλα, η Νότιος Αφρική, το Πακιστάν κ.α. και έλαβε ένα πιο διεθνή χαρακτήρα. Ο σταθμός αυτός έχει λάβει την ονομασία Διεθνής Σεληνιακός Ερευνητικός Σταθμός (ILRS) στο πλαίσιο της δημιουργίας μιας νέας διαστημικής συμμαχίας απέναντι σε αυτή των ΗΠΑ,Ευρώπης, Καναδά και Ιαπωνίας που μονοπωλούσε μέχρι πριν από λίγα χρόνια τη διαστημική δραστηριότητα εκτός Γης.
Δεν έχουν γίνει γνωστές πολλές λεπτομέρειες για τον ILRS αλλά η Κίνα έχει διαρρεύσει ότι θα έχει μεγάλη έκταση και μένει να δούμε τι είδους χρήσεις θα έχει αν δηλαδή θα λειτουργεί αποκλειστικά για ερευνητικούς και επιστημονικούς σκοπούς ή αν θα φιλοξενεί και εμπορικές δραστηριότητες, αν θα δέχεται επισκέψεις διαστημικών τουριστών κ.α. Πάντως η Ρωσία έκανε γνωστό ότι έχει ξεκινήσει την κατασκευή μιας πυρηνικής εγκατάστασης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για τον ILRS.
Η Κίνα έχει ανακοινώσει ότι σχεδιάζει επανδρωμένη αποστολή στην Σελήνη χωρίς να δίνει συγκεκριμένη ημερομηνία αλλά αναφέροντας ότι θα γίνει στις αρχές της επόμενης δεκαετίας αλλά τόσο η τεράστια πρόοδος που έχει κάνει έχοντας για παράδειγμα δημιουργήσει και λειτουργήσει σε χρόνο ρεκόρ το δικό της επανδρωμένο διαστημικό σταθμό όσο και η έλλειψη πληροφόρησης για το διαστημικό της πρόγραμμα κάνει πολλούς να εκτιμούν ότι μπορεί να δούμε ταϊκοναύτες (όπως ονομάζει η Κίνα τους αστροναύτες της) στην επιφάνεια της Σελήνης ανά πάσα στιγμή θέλοντας το Πεκίνο να κόψει πρώτο το νήμα στην κούρσα της επιστροφής της ανθρωπότητας στο φεγγάρι και για λόγους εντυπώσεων αλλά και γεωστρατηγικής.
Ιδιωτικές εταιρείες
Ο ιδιωτικός τομέας βρίσκεται επίσης σε εγρήγορση για να επωφεληθεί από την κατάκτηση της Σελήνης. Υπάρχουν πολλά σχέδια του ιδιωτικού τομέα για την εμπορική αξιοποίηση του φυσικού μας δορυφόρου. Έχουν ήδη ανακοινωθεί κάποια τουριστικά πρότζεκτ όπως αυτό της Galactic Resource Utilization Space που ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός ξενοδοχείου στην Σελήνη και έχει ήδη ξεκινήσει να δέχεται κρατήσεις.
Η εταιρεία ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι θα χρησιμοποιήσει «ένα ιδιόκτητο σύστημα μονάδων κατοίκησης και μια αυτοματοποιημένη διαδικασία μετατροπής του σεληνιακού εδάφους σε ανθεκτικές κατασκευές» για να τηρήσει το φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα. Η κατασκευή αναμένεται να ξεκινήσει το 2029 υπό την προϋπόθεση λήψης των απαραίτητων εγκρίσεων και αν όλα πάνε καλά το ξενοδοχείο θα είναι έτοιμο να υποδεχτεί τους πρώτους πελάτες του το 2032.
Με ενδιαφέρον αναμένουν τις εξελίξεις και εταιρείες που ενδιαφέρονται να εκμεταλλευτούν τον ορυκτό πλούτο της Σελήνης και μένει να δούμε για το συγκεκριμένο τομέα πως θα δημιουργηθεί το απαραίτητο νομικό καθεστώς που θα επιτρέψει κάτι τέτοιο αφού θα πρέπει όταν επιστρέψει η ανθρωπότητα στη Σελήνη για μόνιμη παρουσία αυτή τη φορά να δημιουργηθούν νέες διεθνείς συνθήκες που θα διευθετούν τα ζητήματα εξερεύνησης και ιδιοκτησίας τόσο στην Σελήνη όσο και γενικότερα στο Διάστημα αφού σκοπεύουμε να πάμε σε επόμενη φάση και στον Άρη.
Η Συνθήκη για το Εξωτερικό Διάστημα (1967) αποτελεί τον «ακρογωνιαίο λίθο» του διαστημικού δικαίου, καθιερώνοντας την ειρηνική χρήση του Διαστήματος, την απαγόρευση τοποθέτησης πυρηνικών όπλων σε τροχιά και την ελευθερία εξερεύνησης από όλα τα κράτη. Ορίζει ότι το Διάστημα δεν υπόκειται σε εθνική κυριαρχία και η εξερεύνηση γίνεται προς όφελος όλης της ανθρωπότητας.
