Οι αστροναύτες της ιστορικής αποστολής Artemis II αναμένεται να φτάσουν σήμερα Δευτέρα στην αθέατη πλευρά της Σελήνης ταξιδεύοντας πιο βαθιά στο Διάστημα από οποιονδήποτε άνθρωπο στο παρελθόν.
Η NASA δήλωσε ικανοποιημένη με την πορεία της αποστολής με τους τρεις Αμερικανούς και έναν Καναδό αστροναύτες να βρίσκονται σε τροχιά για να καταρρίψουν το ρεκόρ μέγιστης απόστασης από τη Γη την ώρα που πλησιάζει και μια ολική ηλιακή έκλειψη. «Η Γη φαίνεται αρκετά μικρή και η Σελήνη σίγουρα μεγαλώνει» ανέφερε ο πιλότος Βίκτορ Γκλόβερ αφού το σκάφος της αποστολής, το Orion, ενεργοποίησε έναν βασικό προωθητήρα για να εγκαταλείψει την τροχιά της Γης.
Είναι οι πρώτοι αστροναύτες που κατευθύνονται προς τη Σελήνη μετά από περισσότερο από μισό αιώνα συνεχίζοντας από εκεί που σταμάτησε το πρόγραμμα Apollo της NASA το 1972. Παρόλο που η αποστολή στέλνει ήδη πολύτιμα δεδομένα και εικόνες οι αστροναύτες ανέφεραν επίμονα προβλήματα με ένα από τα πιο κρίσιμα συστήματα της κάψουλας Orion: την τουαλέτα.
Μέχρι να επιδιορθωθεί, το κέντρο ελέγχου έχει δώσει οδηγίες στο πλήρωμα να χρησιμοποιεί εφεδρικές σακούλες συλλογής ούρων. Η τουαλέτα παρουσίασε βλάβη μετά την εκτόξευση και έκτοτε λειτουργεί μόνο περιστασιακά. Οι μηχανικοί υποψιάζονται ότι πάγος μπορεί να φράζει τον σωλήνα εμποδίζοντας την πλήρη απομάκρυνση των υγρών αφού η τουαλέτα παραμένει λειτουργική για στερεά απόβλητα.
Μια εκδοχή της τουαλέτας του Artemis II είχε δοκιμαστεί στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό πριν από μερικά χρόνια, αλλά εξακολουθεί να παρουσιάζει προβλήματα. Η Ντέμπι Κορθ αναπληρώτρια υπεύθυνη του προγράμματος Orion δήλωσε ότι οι αστροναύτες ανέφεραν και οσμές από τον χώρο της τουαλέτας, που βρίσκεται στο δάπεδο της κάψουλας και διαθέτει πόρτα και κουρτίνα για ιδιωτικότητα. «Οι τουαλέτες στο διάστημα είναι κάτι που όλοι μπορούν να καταλάβουν… είναι πάντα μια πρόκληση», είπε, σημειώνοντας ότι και η τουαλέτα των διαστημικών λεωφορείων που χρησιμοποιούσε επί πολλά χρόνια η NASA παρουσίαζε συχνά προβλήματα.
Ο Τζον Χόνικατ, επικεφαλής της ομάδας διαχείρισης της αποστολής, δήλωσε ότι θέλει οι εγκαταστάσεις να λειτουργούν αξιόπιστα για το πλήρωμα. «Είναι καλά», είπε για τους αστροναύτες. «Έχουν εκπαιδευτεί να διαχειρίζονται τέτοιες καταστάσεις».
«Το ηθικό στο σκάφος είναι υψηλό», δήλωσε ο διοικητής της αποστολής Ριντ Γουάιζμαν στο κέντρο ελέγχου στο Χιούστον αφού μίλησε με τις κόρες του από το Διάστημα. «Είμαστε εδώ πάνω, τόσο μακριά, και για μια στιγμή ένιωσα ξανά κοντά με τη μικρή μου οικογένεια. Ήταν η πιο όμορφη στιγμή της ζωής μου» ανέφερε σε συνομιλία του με δημοσιογράφους.
Η NASA δημοσίευσε επίσης εικόνα που δείχνει τη λεκάνη Orientale, γνωστή και ως «Μεγάλο Φαράγγι» της Σελήνης. Μιλώντας ζωντανά σε παιδιά στον Καναδά η αστροναύτης Κριστίνα Κοχ είπε ότι το πλήρωμα ανυπομονούσε ιδιαίτερα να τη δει, καθώς μοιάζει με στόχο. «Είναι πολύ χαρακτηριστική και κανένα ανθρώπινο μάτι δεν είχε δει αυτόν τον κρατήρα μέχρι σήμερα», είπε. Η λεκάνη Orientale είναι ένας από τους πιο εντυπωσιακούς και καλοδιατηρημένους κρατήρες πρόσκρουσης στη Σελήνη. Έχει σχήμα «στόχου» με τρεις ομόκεντρους δακτυλίους οροσειρών και βρίσκεται στο δυτικό χείλος της ορατής πλευράς, καθιστώντας τη δύσκολα ορατή από τη Γη
Οι αστροναύτες έχουν λάβει εκπαίδευση γεωλογίας για να μπορούν να φωτογραφίζουν και να περιγράφουν σεληνιακά χαρακτηριστικά, όπως αρχαίες ροές λάβας και κρατήρες από προσκρούσεις. Έχουν επίσης απομνημονεύσει τα «μεγάλα 15» της Σελήνης, δηλαδή τα βασικά σημεία που τους βοηθούν στον προσανατολισμό.
Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία είχε ήδη δημοσιεύσει εικόνες από το Orion που περιλαμβάνουν πλήρη απεικόνιση της Γης με τους μπλε ωκεανούς και τα εντυπωσιακά σύννεφα. Το επόμενο σημαντικό στάδιο αναμένεται τη νύχτα Κυριακής προς Δευτέρα, όταν το σκάφος θα εισέλθει στη «σφαίρα επιρροής» της Σελήνης, όπου η βαρυτική της έλξη θα είναι ισχυρότερη από εκείνη της Γης.
Κατά τη διάρκεια της διέλευσης που θα διαρκέσει περίπου έξι ώρες το πλήρωμα θα παρατηρεί τη Σελήνη με γυμνό μάτι και με κάμερες. Το ταξίδι υπόσχεται εικόνες της αθέατης πλευράς που ήταν πολύ σκοτεινές ή δύσκολες για να τις δουν οι αστροναύτες των αποστολών Apollo. Οι αστροναύτες του Apollo 13 δεν κατάφεραν να προσεδαφιστούν στη Σελήνη, όταν μια δεξαμενή οξυγόνου εξερράγη καθ’ οδόν το 1970.
Η αποστολή Artemis II αποτελεί μέρος ενός φιλόδοξου σχεδίου για επαναλαμβανόμενες αποστολές στη Σελήνη, με στόχο τη δημιουργία μόνιμης βάσης που θα επιτρέψει περαιτέρω εξερεύνηση. Η NASA στοχεύει σε προσεδάφιση αστροναυτών κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης το 2028.
