Γράφει ο Χρήστος Μπολώσης
Φθάσαμε αισίως και στο φετινό Πάσχα. Την κλασσική Ελληνική γιορτή, την απαλλαγμένη από τις ξένες… προσμίξεις. Βρέθηκα μια χρονιά στο Παρίσι και πήγα για τη λειτουργία της Αναστάσεως στον Καθεδρικό Ι. Ν. Αγίου Στεφάνου. Νερόβραστα πράγματα, με την εκκλησία όχι γεμάτη. Μετά τη λειτουργία αναζητήσαμε κάτι το Ελληνικό για τη μαγειρίτσα και το ψητό αρνί. Πράγματι βρήκαμε, αλλά ο λογαριασμός στο τέλος, ήταν σαν να είχαμε φάει όλο το κοπάδι των αρνιών, μαζί με τον βοσκό.
Με έθιμα που χάνονται στα βάθη των αιώνων, το Ελληνικό Πάσχα είναι μία κατ’ εξοχήν Ελληνική εορτή. Βρέθηκα στη Γαλλία μια χρονιά το Πάσχα. Ουδεμία σχέση με τον δικό μας εορτασμό, καθώς αυτοί δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στα Χριστούγεννα. Κι αν δεν καιγόταν από «ατύχημα» η Παναγία των Παρισίων τη Μεγάλη Δευτέρα των Καθολικών, δεν θα το παίρναμε χαμπάρι, ούτε εμείς ούτε κι αυτοί …
Μεγάλη εβδομάδα λοιπόν μεθαύριο, που αρχίζει με τη…
Μεγάλη Δευτέρα – Ο Χριστός με τη μαχαίρα: Είναι η μέρα που προετοιμάζεται η δίκη του Ιησού, με κατασκευασμένες κατηγορίες (γίνονταν και τότε τέτοια…) με τον Ιησού να ξεσπά κατηγορώντας όλους τους «Γραμματείς και Φαρισαίους» χαρακτηρίζοντάς τους ως υποκριτές (γίνονταν και τότε τέτοια…).
Μεγάλη Τρίτη – Ο Χριστός εκρίθει: Στο σημερινό Ευαγγέλιο ακούμε μια υπέροχη παρομοίωση που χρησιμοποιεί ο Ιησούς και αποτελεί σπουδαία διδαχή για τον σημερινό άνθρωπο είναι εκείνη με τον καρπό, που πρέπει να πέσει κάτω, να χωθεί στα έγκατα της γης, να καλλιεργηθεί ώστε ύστερα και με την πλήρη παραποίησή του να καρποφορήσει εκ νέου και να δημιουργήσει νέα και πλούσια προϊόντα. Και βέβαια επιστέγασμα, είναι το «Τροπάριο της Κασσιανής».
Μεγάλη Τετάρτη – Ο Χριστός εχάθει: Είναι η ημέρα που το απόγευμα τελείται στους ναούς η ακολουθία του Μεγάλου Ευχελαίου, όπου οι πιστοί σταυρώνονται με ευλογημένο λάδι για τη θεραπεία ψυχής και σώματος.
Μεγάλη Πέμπτη – Ο Χριστός ευρέθει: Στους Ορθόδοξους Ελληνικούς Ναούς θα αναβιώσει το δράμα του Θεανθρώπου, που κορυφώνεται με τη Σταύρωση. Και όταν ο ιερείς, μετά το 5ο Ευαγγέλιο, θα περιφέρουν τον Σταυρό και θα ψάλλουν το συγκλονιστικό «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» και οι καμπάνες θα ηχούν πένθιμα, δεν θα υπάρξει Ελληνική ψυχή που να μη δακρύσει.
Μεγάλη Παρασκευή – ο Χριστός στο καρφί: Ξεκινά το πρωί με τις «Ώρες», την επίσκεψη στα νεκροταφεία, το στόλισμα του Επιταφίου και το βράδυ οι θείες ψαλμωδίες της «Ζωής εν τάφω» και των «Εγκωμίων». Και μετά η περιφορά, με τους χιλιάδες πιστούς να ακολουθούν τον Επιτάφιο, που είναι η αναπαράσταση της κηδείας του Ιησού. Είχε τύχει μια χρονιά να ταξιδεύω οδικώς Μεγάλη Παρασκευή βράδυ. Είναι αδύνατον να περιγραφούν οι μαγευτικές εικόνες που αντίκριζα, βλέποντας στα αναρίθμητα χωριά, μακριά από την Εθνική Οδό, να σχηματίζονται φωτεινά ρυάκια από τα κεριά των πιστών, που συνόδευαν τους Επιταφίους.
Μεγάλο Σάββατο – Χριστός Ανέστη: Αρχίζει με την Πρώτη Ανάσταση, όταν ο παπάς βγαίνει στην Ωραία Πύλη ψάλλοντας «Ανάστα ο Θεός … », σκορπά δάφνες στην εκκλησία και ακολουθεί ένα πανδαιμόνιο. Οι καμπάνες ηχούν για πρώτη φορά, μετά από τη Μεγάλη Πέμπτη, χαρμόσυνα, ενώ μέσα στην εκκλησία οι πιστοί χτυπούν τα στασίδια και κουνούν τους πολυελαίους. Και το βράδυ βέβαια η Ανάσταση. Η γιορτή που συμβολίζει τη νίκη του καλού επί του κακού, γι’ αυτό και πανηγυρίζεται θορυβοδέστατα με όποιον τρόπο μπορεί ο καθένας να εκφράσει τη χαρά του. «Χριστός Ανέστη».
Και ξημερώνει το Πάσχα. Η Λαμπρή.
Στο βιβλίο του «Πασχαλινά και της Άνοιξης», ο λαογράφος Δημ. Λουκάτος γράφει: «Πήρε την αρχαία μας Ελληνική λέξη η Εκκλησία, τη γιομάτη ασπράδα και πλούτο και φως, τα έδωσε σκίρτημα και χαρά, και την έβαλε να τη συντροφεύει το νικηφόρο άγγελμα της Ανάστασης … ».
Και βέβαια ακολουθεί η ευωχία, που μετά από μιας εβδομάδας ή και ολόκληρης της Σαρακοστής για πολλούς, νηστεία, οδηγεί σε επικίνδυνες ατραπούς υπερκαταναλώσεως, με οδυνηρές πολλές φορές συνέπειες…
Κάθε πασχαλινό έδεσμα έχει και τον συμβολισμό του. Τα κόκκινα αυγά συμβολίζουν τη ζωή ενώ το κόκκινο χρώμα το αίμα του Ιησού. Το τσουρέκι, είναι ο εξελιγμένος τύπος της Λαμπροκουλούρας. Την κορυφαία θέση βέβαια, κατέχει και ο οβελίας. Το σουβλιστό αρνί. Ο Αμνός του Θεού. Έθιμο που μάλλον ξεκινάει από τα χρόνια της Επαναστάσεως του 1821.
Έθιμα Ελληνικά και όχι ξενόφερτα. Έθιμα που θυμίζουν Πατρίδα, όπως και το χαρακτηριστικό σκιτσάκι που συνοδεύει το κείμενο αυτό.
Καλό Πάσχα φίλοι μου.
§. Έγινε κι αυτό. Διαβάζω στο 902.gr της 21 Μαρτίου, ότι η «επιτροπή φαντάρων στην ΕΛΔΥΚ», είναι ενάντια στον πόλεμο κατά του Ιράν και να μην έχουμε καμία εμπλοκή σ’ αυτόν. Ακόμη ζητούν την καθημερινή ενημέρωση από τις διοικήσεις των μονάδων για την εξέλιξη του πολέμου και απαιτούν, σήμερα κιόλας, να κλείσουν όλες οι ξένες βάσεις, να σταματήσει κάθε εμπλοκή και συμμετοχή της χώρας στον πόλεμο και να επιστρέψουν οι φρεγάτες, τα πολεμικά αεροσκάφη, οι συστοιχίες “PATRIOT” και οι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί που επιχειρούν εκτός συνόρων. Πολλές «επιτροπές φαντάρων» ξεφυτρώνουν τώρα τελευταία. Εμένα τώρα γιατί όλα αυτά μου θυμίζουν τα κινήματα στη Μέση Ανατολή το 1942 με 1944; Γιατί φέρνουν στον νου μου την ανταρσία του Ποτέμκιν; Γιατί μοιάζουν με το τελευταίο διάστημα της Μικρασιατικής Εκστρατείας, που ο Στρατός μας είχε διαλυθεί λόγω και της δράσης «επιτροπών φαντάρων»; Η στρατιωτική ηγεσία δεν ανησυχεί; Δεν βλέπει διάβρωση; Μήπως να το ψάξει λίγο παραπάνω; Εν τάξει η «Ατζέντα 2030» του κ. Δένδια (όλα αυτά η πράξη θα τα κρίνει), μήπως όμως να εγκύψουμε λίγο και στο πρόβλημα των… φανταρίστικων επιτροπών, πριν μας βρει κάνα κακό;
§. Δηλαδή για να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους, κατά πως έλεγε ο κυρ Ζήσης στην ταινία «Οι Γερμανοί ξανάρχονται», πολλές φορές οι Έλληνες βρίσκονται προ διλημμάτων, όπως: «Τι Πλαστήρας τι Παπαγός», «Καραμανλής ή τανκς», «Αλίκη ή Τζένη», «Άδωνης ή Ζωή» και πάει λέγοντας. Ολόκληρος σάλος και νέο δίλημμα προέκυψε από την προεδρική δήλωση περί Επαναστάσεως του1981! Όμως αν υπολογίσουμε ημερομηνίες κ.λπ. θα δούμε ότι ο κ. Τασούλας πήγε γυμνάσιο γύρω στο 1970, δηλαδή ντάλα χούντα. Τούτων δοθέντων, φυσικό είναι να έμαθε τα γράμματα στραβά. Διότι τότε, με τις καταλήψεις και τις απεργίες τι γράμματα να μάθουν τα παιδιά; Άρα και το 1821 με το 1981 θα μπερδέψουν και το 1940 του ΟΧΙ του Μεταξά με το 1941 που ιδρύθηκε το ΕΑΜ μπορεί να τα κάνουν αχταρμά και ούτω καθ’ εξής. Απορώ πώς δεν τα άρπαξαν αυτά οι διάφορες συλλογικότητες και όχι μόνο αυτό, αλλά με την ευκαιρία να κάνουν και καμιά συγκέντρωση για την απελευθέρωση και τη δημοκρατία στο Ιράν και ενάντια στους πλουτοκράτες και στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή, που οδηγεί στον όλεθρο και τον θάνατο ολόκληρους λαούς στην ευρύτερη περιοχή και άλλους λαούς τους οδηγεί στη φτώχεια, στην ανέχεια, στην προσφυγιά, στην ακρίβεια, στην ανεργία…
§. «Ήταν 1η Απριλίου της ΕΟΚΑ η αρχή, που ακούστηκε στην Κύπρο η φωνή του Διγενή». Δεν «έλεγε» ψέματα η Πρωταπριλιά του 1956, όταν η Κύπρος συγκλονίστηκε από μία σειρά εκρήξεων, οι οποίες σηματοδοτούσαν την έναρξη του αγώνα της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ) για την αποτίναξη του αγγλικού ζυγού. Ένας αγώνας που τερματίστηκε το 1959 με την υπογραφή των Συμφωνιών Ζυρίχης και Λονδίνου, οι οποίες κατά γενική ομολογία υπήρξαν η αφετηρία των μετέπειτα δεινών της Ελληνικής μεγαλονήσου. Ο Γεώργιος Σεφέρης μετά την υπογραφή των συμφωνιών αυτών είχε προβλέψει τα επερχόμενα και είχε επισημάνει στον τότε ΥΠΕΞ Γ. Αβέρωφ: «Μ’ αυτά θα φέρετε τους Τούρκους στην Κύπρο». Επαληθεύτηκε πλήρως, μετά από, μόλις, 15 χρόνια. Ο αγώνας της ΕΟΚΑ πέρασε στην ιστορία, δίπλα στα Ελληνικά έπη. Τώρα οι νεκροί της ΕΟΚΑ αισθάνονται προδομένοι και όχι άδικα. Οι πάνω από 100 αγωνιστές της, που έδωσαν τη ζωή τους στον αγώνα, εκεί ψηλά που βρίσκονται, ξαναπεθαίνουν, από ντροπή αυτή τη φορά, όταν μαθαίνουν ότι αγωνίστηκαν για να διώξουν έναν δυνάστη και τώρα, μετά από κακούς (μόνο άραγε κακούς;) χειρισμούς, προστέθηκε άλλος ένας.
********************
Φίλοι μου σας εύχομαι Χαρούμενη Ανάσταση και Καλό Πάσχα.
Ξανά μαζί, την Πέμπτη 23 Απριλίου.
