Κίνα και Ρωσία στο επίκεντρο ενός άξονα αυταρχισμού, ο οποίος μαζί με το Ιράν περιλαμβάνει τα δύο τρίτα των παγκόσμιων περιστατικών συνεργασίας αυταρχικών καθεστώτων το 2024-2026
ΗAction for Democracy, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση για την προώθηση της δημοκρατίας – η οποία έχει στη συμβουλευτική της επιτροπή προσωπικότητες όπως ο Φράνσις Φουκουγιάμα, ο Τίμοθι Γκάρτον Ας και ο Τίμοθι Σνάιντερ – παρουσίασε έκθεση με θέμα τη «Χαρτογράφηση του Παγκόσμιου Αυταρχικού Οικοσυστήματος». Βασίστηκε στον «Δείκτη Αυταρχικών Συνεργασιών» (AuthCollab), μια βάση δεδομένων που παρακολουθεί και αναλύει τις διακρατικές συνεργασίες με αυταρχικούς παράγοντες διεθνώς, παρέχοντας στον χρήστη τη δυνατότητα να ερευνά τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.
Τα δεδομένα της έρευνας
Η έκθεση συντάχθηκε με βάση ένα σύνολο δεδομένων από περίπου 72.000 εκδηλώσεις συνεργασίας. Εντοπίζει τις τάσεις με τις οποίες οι αυταρχικοί ηγέτες αλληλεπιδρούν και βοηθούν ο ένας τον άλλο με έμφαση σε επτά κατηγορίες: χρηματοοικονομικά, διπλωματία και νομοθεσία, δημιουργία δικτύων, προπαγάνδα, στρατός και τεχνολογία, ανταλλαγή πληροφοριών, διακρατική καταστολή. Η χαρτογράφηση των συνεργασιών αποτελεί ένα κέλευσμα για την εκπόνηση μιας αποτελεσματικότερης στρατηγικής.
Κίνα, Ρωσία και Ιράν στα 2/3 των αυταρχικών συνεργασιών
Μεταξύ των συμπερασμάτων είναι ότι η Κίνα και η Ρωσία τοποθετούνται στο επίκεντρο ενός άξονα αυταρχισμού, ο οποίος μαζί με το Ιράν περιλαμβάνει τα δύο τρίτα των παγκόσμιων περιστατικών συνεργασίας αυταρχικών καθεστώτων το 2024-2026. Το εύρος και το βάθος των συνεργασιών επεκτείνεται, ενώ παρουσιάζεται μεγάλη διείσδυση και στην Ευρώπη. Μεταξύ των διαδράσεων περιλαμβάνεται η ευθυγράμμιση αφηγημάτων, η κοινή διαβούλευση για λύσεις «διακυβέρνησης» και η διάδοση τεχνολογιών που διευκολύνουν την καταστολή.
Ως προς το θετικό μέρος της μελέτης, τονίζεται ότι οι φιλελεύθερες δημοκρατίες μπορούν πλέον να προβούν σε μια συνολική αντιμετώπιση αντί να αντιδρούν μεμονωμένα και ανακλαστικά, καθώς επίσης να δρουν προληπτικά αντί για εκ των υστέρων πυροσβεστικά. Αυτό καθίσταται δυνατό μέσω της παρακολούθησης της υποδομής των συνεργασιών και της επανάληψης παραγόντων.
Συνεργασίες αυταρχικών καθεστώτων και κινημάτων;
Ο δείκτης AuthCollab είναι ο πρώτος του είδους του και χρησιμοποιεί την τυπολογία της πολιτικής επιστήμης που θεμελιώνεται στην επεξεργασία της φυσικής γλώσσας (NLP) σε μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM) και σε χαρτογράφηση ανοιχτού κώδικα υψηλής συχνότητας για τον εντοπισμό και την ταξινόμηση των συνεργασιών, επιτρέποντας στον αποδέκτη να περιηγηθεί σε μεγάλο όγκο πληροφοριών. Μια από τις σημαντικότερες συμβολές της βάσης δεδομένων είναι ότι επιτρέπει την παρακολούθηση συνεργασιών ανάμεσα σε αυταρχικά καθεστώτα και σε κινήματα εντός δημοκρατιών.
Ρωσία και Κίνα πυλώνες του αυταρχισμού
Είναι, όμως, αποκαλυπτικά και τα βασικά πορίσματα από τη μελέτη με τη βοήθεια του δείκτη AuthCollab: η Ρωσία και η Κίνα συντονίζουν ένα παγκόσμιο δίκτυο αντιδημοκρατικών δραστηριοτήτων. Η Ρωσία κατά 28,6% και η Κίνα κατά 23,9% συμμετέχουν μαζί σε περισσότερες από τις μισές από τις 72.000 περίπου αυταρχικές συνεργασίες, ενώ τρίτο έρχεται το Ιράν με 12,4%, ακολουθούμενο κοντά από την Τουρκία με 12,3%. Στις πρώτες θέσεις βρίσκουμε επίσης τη Σαουδική Αραβία με 9,3%, την Αίγυπτο με 8,8%, την Ινδία με 8,3%, το Καζακστάν με 7,1%, το Αζερμπαϊτζάν και το Πακιστάν με 6,7%.
Το διεθνές τοπίο που προκύπτει είναι αυτό δύο παγκόσμιων πυλώνων του αυταρχισμού, Ρωσίας και Κίνας, μιας μεσαίας κατηγορίας περιφερειακών δυνάμεων και μιας σειράς μικρότερων κρατών.
Κύρια μορφή διάδρασης η διπλωματία
Κύρια μορφή διάδρασης είναι η διπλωματία και εν συνεχεία η οικονομική και στρατιωτική συνεργασία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Ρωσία όπου η διπλωματική και νομοθετική εμπλοκή αφορά το 40,6% των περιπτώσεων, οι οικονομικές επενδύσεις το 25,8% και η στρατιωτική συνεργασία το 14,8% ενώ 6,2% η προπαγάνδα, 5,9% η δημιουργία δικτύων, 4% η εκπαίδευση, 2,9% η αστυνομική καταστολή.
Παρόμοια εικόνα δίνουν τα δεδομένα για την Κίνα και το Ιράν. Βρισκόμαστε σε μια περίοδο σημαντικής συνειδητής αύξησης και επέκτασης των συνεργασιών μέσα από επίσημα φόρα, συνόδους κορυφής και κοινά δίκτυα μέσων ενημέρωσης, όπως το BRICS TV ή το Belt & Road News Network.
Εικονικές επιτηρήσεις εκλογών, άσυλο σε έκπτωτους δικτάτορες, νόμοι για πράκτορες και ΛΟΑΤΚΙ
Υπάρχουν κοινές γραμμές υποστήριξης, όπως κρατικώς χρηματοδοτούμενες εικονικές επιτηρήσεις εκλογών, οι οποίες παρέχουν επίφαση διεθνούς επικύρωσης της δημοκρατικής νομιμότητας, όπως συνέβη λ.χ. στις εκλογές της Ρωσίας, της Βενεζουέλας και της Μιανμάρ. Μια άλλη σημαντική παροχή βοήθειας είναι η προσφορά καταφυγίου σε έκπτωτους αυταρχικούς ηγέτες, όπως συνέβη λ.χ. με την αερομεταφορά της πρωθυπουργού του Μπαγκλαντές Σέιχ Χασίνα στην Ινδία ή με την προσφορά ασύλου στον πρώην πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ αλ-Άσαντ στη Μόσχα.
Τακτικές καταστολής
Πολύ σημαντική είναι η βοήθεια σε τακτικές καταστολής, όπως συνέβη με τις διακοπές του Ίντερνετ στο Ιράν με υποστήριξη από ρωσική και κινεζική στρατιωτική τεχνολογία. Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι οι ρωσικοί νόμοι για τους «ξένους πράκτορες» και τη «ΛΟΑΤΚΙ προπαγάνδα» αντιγράφτηκαν στη Γεωργία, την Ουγγαρία και το Καζακστάν.
Οι «σχολές του κόμματος» της Κίνας παρέχουν εκπαίδευση στελεχών σε πολλές χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής για την οργάνωση μονοκομματικών πολιτικών συστημάτων, αλλά και τεχνογνωσία στα συστήματα παρακολούθησης των πολιτών. Μια σημαντική περίπτωση είναι αυτή της Ταϊλάνδης που βοηθά τα γειτονικά αυταρχικά καθεστώτα να εντοπίζουν εξόριστους, όπως το 2024 όταν έξι ακτιβιστές ενάντια στο καθεστώς Χουν παραδόθηκαν στην Καμπότζη και αντιμετώπισαν κατηγορίες εσχάτης προδοσίας ενώ το 2025, 40 Ουιγούροι απελάθηκαν στην Κίνα.
Οι «κοινές αυταρχικές αξίες» υπερτερούν των θρησκευτικών και πολιτισμικών διαφορών
Ένα ακόμη ενδιαφέρον συμπέρασμα είναι ότι οι «κοινές αξίες» αυταρχικών ιδεολογιών υπερτερούν έναντι θρησκευτικών και πολιτισμικών διαφορών. Λ.χ. μουσουλμανικά κράτη απελαύνουν μουσουλμάνους Ουιγούρους στην Κίνα. Είναι επίσης χαρακτηριστική η συμμαχία ανάμεσα στη Βενεζουέλα, το Ιράν και τη Χεζμπολάχ, δηλαδή ανάμεσα σε ένα κοσμικό σοσιαλιστικό καθεστώς, τη σιιτική «ισλαμική επανάσταση» και μια ένοπλη ομάδα στον Λίβανο, υπό τη σημαία του αντιδυτικισμού.
Η επικίνδυνη διείσδυση στην Ευρώπη
Τα πιο ανησυχητικά πορίσματα αφορούν τη διείσδυση των αυταρχικών καθεστώτων στην Ευρώπη, ιδίως στην Ουγγαρία, την Τσεχία και τη Σλοβακία. Χαρακτηριστικό ήταν το ταξίδι του Σλοβάκου ηγέτη Ρόμπερτ Φίτσο στην Κίνα τον Σεπτέμβριο 2025, όπου εμφανίστηκε στη στρατιωτική παρέλαση της Ημέρας της Νίκης στο Πεκίνο μαζί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, τον Σι Τζινπίνγκ και τον Κιμ Γιονγκ Ουν.
Υπάρχουν, όμως, σημαντικές συνεργασίες και με κόμματα της αντιπολίτευσης στην Ευρώπη, όπως με την Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λε Πεν στη Γαλλία, την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) της Άλις Βάιντελ στη Γερμανία, το Κόμμα για την Ελευθερία του Γκερτ Βίλντερς στην Ολλανδία, το Νόμος και Δικαιοσύνη του Γιαροσλάφ Κατσίνσκι στην Πολωνία, το Vox του Σαντιάγο Αμπασκάλ στην Ισπανία, το Chega του Αντρέ Βεντούρα στην Πορτογαλία, το Vlaams Belang του Τομ Βαν Γκρίκεν στο Βέλγιο, το Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα — Νίκη του Δημήτρη Νατσιού στην Ελλάδα, το Εναλλακτικό Δημοκρατικό Μεταρρυθμιστικό Κόμμα στο Λουξεμβούργο κ.ά.
Ο Δείκτης Αυταρχικών Συνεργασιών δείχνει ότι οι υποδομές της αυταρχικής διακυβέρνησης έχουν ωριμάσει σε ένα παγκοσμιοποιημένο οικοσύστημα με κοινούς στρατηγικούς πόρους και συνεργασία σε τεχνικές καταστολής. Πρόκειται για ένα εργαλείο για ερευνητές, δημοσιογράφους και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής που επιθυμούν μια προληπτική και συντονισμένη υπεράσπιση των δημοκρατικών κανόνων.