Το Πεκίνο στοχεύει σε φθηνά μαζικής χρήσης εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Σε μια νέα φάση εισέρχεται η αναμέτρηση ΗΠΑ και Κίνας για την κυριαρχία στην τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης. Κινεζικές εταιρείες αναπτύσσουν συνεχώς νέα εργαλεία ΑΙ με στόχο να ανταγωνιστούν τις αμερικανικές εταιρείες που κυριαρχούν μέχρι στιγμής στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης.
Την περασμένη εβδομάδα η ByteDance, η εταιρεία πίσω από το TikTok, κυκλοφόρησε ένα εργαλείο δημιουργίας βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη που ονομάζεται Seedance 2.0, το οποίο παράγει υψηλής ποιότητας κλιπ, κινηματογραφικού τύπου, από απλές γραπτές εντολές, δείχνοντας παράλληλα μια μάλλον χαλαρή στάση απέναντι σε ζητήματα πνευματικών δικαιωμάτων.
Αυτή την εβδομάδα η Anthropic, η αμερικανική εταιρεία πίσω από το chatbot Claude, δήλωσε ότι τρία κινεζικά εργαστήρια AI δημιούργησαν χιλιάδες ψεύτικους λογαριασμούς για να συλλέγουν απαντήσεις του Claude σε μια πρακτική που ονομάζεται «distillation» η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Τα γεγονότα αυτά έχουν οδηγήσει σε εκτιμήσεις ότι η Κίνα ίσως αποκτά πλεονέκτημα στη μάχη για την κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη.
Φθηνά εργαλεία με μαζική χρήση
Παρόλο που τα πιο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης εξακολουθούν να κατασκευάζονται κυρίως από αμερικανικές εταιρείες, η Κίνα πιέζει έντονα για την ανάπτυξη φθηνών και ευρέως χρησιμοποιούμενων εργαλείων AI, τα οποία θα μπορούσαν να δημιουργήσουν παγκόσμια εξάρτηση από κινεζικές πλατφόρμες.
Το Reuters αναφέρει ότι η βιομηχανία προετοιμάζεται για μια «καταιγίδα» από χαμηλού κόστους κινεζικά μοντέλα AI, με κινεζικά συστήματα να μειώνουν επανειλημμένα το κόστος χρήσης. Ποιο είναι το σχέδιο; Τα επίσημα έγγραφα πολιτικής της Κίνας για την AI υποδηλώνουν ότι η χώρα βλέπει την τεχνητή νοημοσύνη ως «έναν νέο κινητήρα για να μετατραπεί η Κίνα σε υπερδύναμη τόσο στη βιομηχανία όσο και στον κυβερνοχώρο» αλλά και «έναν νέο κινητήρα οικονομικής ανάπτυξης».
Από το 2017, η Κίνα έχει αναγνωρίσει ότι η τεχνολογία βρίσκεται στο επίκεντρο του διεθνούς ανταγωνισμού. Όπως αναφέρει το The Conversation ένα βασικό έγγραφο πολιτικής αναφέρει ότι:
«Μέχρι το 2030 η τεχνολογία και οι εφαρμογές AI της Κίνας πρέπει να φτάσουν σε παγκόσμιο ηγετικό επίπεδο, καθιστώντας τη χώρα το βασικό κέντρο καινοτομίας στην τεχνητή νοημοσύνη». Αυτή η στρατηγική εξηγεί γιατί οι κινεζικές εταιρείες πιέζουν έντονα τις τιμές. Αν η τεχνητή νοημοσύνη γίνει αρκετά φθηνή μπορεί να γίνει παγκοσμίως πανταχού παρούσα.
Το κόστος παίζει μεγάλο ρόλο στο ποιος υιοθετεί πρώτος την τεχνολογία και ποια μοντέλα ενσωματώνονται πρώτα σε λογισμικό και υπηρεσίες. Ακόμη κι αν οι ΗΠΑ παραμείνουν μπροστά σε τεχνικά χαρακτηριστικά τα κινεζικά προϊόντα μπορούν να αποκτήσουν παγκόσμια επιρροή αν χρησιμοποιηθούν μαζικά.
Υψηλή τεχνολογία ως «ήπια ισχύς»
Η Κίνα δεν παρουσιάζει την τεχνητή νοημοσύνη της ως κάτι που ωφελεί μόνο την ίδια. Αντίθετα την προωθεί ως συνεισφορά στην ανθρωπότητα. Μια δήλωση του 2019 από εθνική επιτροπή διακυβέρνησης AI υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να: ενισχύει «την κοινή ευημερία της ανθρωπότητας» και να «υπηρετεί την πρόοδο του ανθρώπινου πολιτισμού». Αυτές οι διατυπώσεις παρουσιάζουν την τεχνητή νοημοσύνη ως τεχνολογία που προωθεί την ίδια την εξέλιξη της ανθρωπότητας, όχι απλώς τα κινεζικά συμφέροντα. Υπονοούν ότι η κινεζική ηγεσία στην AI είναι καλό για όλους.
Αυτό αποτελεί παράδειγμα κινεζικής ήπιας ισχύος (soft power). Εργαλεία όπως το Seedance μπορεί να απειλούν το επιχειρηματικό μοντέλο του Χόλιγουντ, αλλά κάνουν και κάτι άλλο αφού η φθηνή και υψηλής ποιότητας δημιουργική τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εξαπλωθεί πολύ γρήγορα. Αν τα κινεζικά συστήματα γίνουν ευρέως διαδεδομένα, μπορούν να επηρεάσουν τους δημιουργούς, τις συνήθειες των προγραμματιστώ και τις εξαρτήσεις από πλατφόρμες ιδιαίτερα σε μη δυτικές αγορές που χρειάζονται φθηνά εργαλεία και ίσως αντιδρούν στην κυριαρχία της αμερικανικής τεχνολογίας.
Η εξάπλωση του «κινεζικού μοντέλου»
Για φιλελεύθερες δημοκρατίες όπως η Βρετανία, η Αυστραλία και ο Καναδάς η εξάπλωση κινεζικών εργαλείων AI δημιουργεί στρατηγικό δίλημμα. Δεν θα είναι εύκολο να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες ασφαλείας σχετικά με την κινεζική τεχνολογία χωρίς να προκύψει τεχνολογική απομόνωση εάν τα κινεζικά εργαλεία AI υιοθετηθούν μαζικά.
Υπάρχει επίσης μια πιο σκοτεινή πλευρά. Το αμερικανικό think tank Freedom House περιγράφει την Κίνα ως χώρα με τις «χειρότερες συνθήκες ελευθερίας στο Διαδίκτυο» στον κόσμο και υποστηρίζει ότι άλλες χώρες αρχίζουν να υιοθετούν το «κινεζικό μοντέλο» εκτεταμένης λογοκρισίας και αυτοματοποιημένης επιτήρησης. Το 2022 η Διοίκηση Κυβερνοχώρου της Κίνας εξέδωσε κανόνες για τους αλγόριθμους που διαμορφώνουν τις ροές ειδήσεων και τις πλατφόρμες σύντομων βίντεο.
Οι πάροχοι υποχρεούνται να «υποστηρίζουν τους κυρίαρχους προσανατολισμούς αξιών» και να «διαδίδουν δυναμικά θετική ενέργεια». Οι αλγόριθμοι αυτοί είναι σημαντικοί επειδή καθορίζουν τι βλέπουν οι άνθρωποι και τι καταστέλλεται. Οι κανόνες δείχνουν ότι η κινεζική κυβέρνηση ενδιαφέρεται έντονα για τον έλεγχο της πληροφορίας στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και στα εργαλεία AI.
Ένα δίλημμα για τις άλλες χώρες
Δεν είναι κάθε κινεζικό εργαλείο AI όπλο προπαγάνδας. Ωστόσο η Κίνα αναπτύσσει τεχνολογία παγκόσμιας κλάσης μέσα σε ένα αυταρχικό σύστημα που δίνει προτεραιότητα στον έλεγχο της πληροφορίας. Αυτό σημαίνει ότι η εμπορική επιτυχία της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης της Κίνας πιθανότατα θα κάνει επίσης παρά τις διακηρύξεις για «υπηρέτηση του ανθρώπινου πολιτισμού» τη λογοκρισία και τη διαχείριση αφηγημάτων φθηνότερες και ευκολότερες.
Το επιχειρηματικό μοντέλο και η στρατηγική ήπιας ισχύος της Κίνας είναι μια πολύ μεγαλύτερη ιστορία από τη χαλαρή στάση του Seedance απέναντι στα πνευματικά δικαιώματα ή τις ανησυχίες της Anthropic για πνευματική ιδιοκτησία. Ο στόχος της Κίνας είναι να δημιουργήσει εργαλεία AI που να ανταγωνίζονται αυτά των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών και να τα κάνει φθηνά και παγκοσμίως διαδεδομένα.
Για τις άλλες χώρες, αυτό μπορεί να δημιουργήσει ένα δίλημμα αφού όταν μια τεχνολογία γίνει πρότυπο είναι δύσκολο να δικαιολογηθεί η χρήση ενός διαφορετικού προϊόντος. Το ερώτημα που απομένει είναι αν οι φιλελεύθερες δημοκρατίες μπορούν να υιοθετήσουν τα φθηνά προϊόντα της Κίνας χωρίς να καταλήξουν εξαρτημένες από συστήματα που διαμορφώνονται από ένα αυταρχικό πολιτικό μοντέλο.
